Τι προλαβαίνουμε να φυτέψουμε τον Σεπτέμβριο στον κήπο και στη γλάστρα

Ο Σεπτέμβριος είναι η δεύτερη άνοιξη του κήπου. Το χώμα κρατά ακόμη τη ζέστη του καλοκαιριού, οι νύχτες δροσίζουν και οι πρώτες βροχές ξυπνούν ό,τι φυτευτεί, οπότε οι ρίζες πιάνουν γρήγορα χωρίς το στρες του καύσωνα. Μέσα σε έναν μήνα χωρούν ο χειμωνιάτικος λαχανόκηπος, τα μυρωδικά, οι βολβοί που θα ανθίσουν την άνοιξη, τα χειμωνιάτικα εποχιακά και η σπορά του γκαζόν. Παρακάτω θα δείτε τι έχει προτεραιότητα και τι μπορεί να περιμένει.

Τι δεν πρέπει να χάσετε αυτόν τον μήνα

Τρεις φυτεύσεις δεν επαναλαμβάνονται αν χαθεί το παράθυρο. Η φράουλα, που φυτεύεται τώρα για να καρπίσει την άνοιξη. Το σκόρδο, που μπαίνει από τα τέλη του μήνα και συγκομίζεται το επόμενο καλοκαίρι. Και η σπορά του γκαζόν, που στον Σεπτέμβριο πετυχαίνει καλύτερα από κάθε άλλη εποχή. Οι βολβοί έχουν μεγαλύτερο περιθώριο, ως τον Νοέμβριο, όμως όσο νωρίτερα μπουν τόσο καλύτερα ριζώνουν.

Ο χειμωνιάτικος λαχανόκηπος

Τα φυλλώδη προτιμούν τη δροσιά και φυτρώνουν γρήγορα στο ζεστό ακόμη χώμα, ενώ τα σταυρανθή μεταφυτεύονται ως έτοιμα σπορόφυτα, για να προλάβουν να αναπτυχθούν πριν το βαρύ κρύο.

Στο μπαλκόνι τα φυλλώδη αποδίδουν άνετα σε ζαρντινιέρες βάθους 20 εκατοστών, με καλό φυτόχωμα και θέση με πρωινό ήλιο. Μια σημείωση για το σπανάκι. Όταν σπέρνεται νωρίς, όσο οι μέρες είναι ακόμη μεγάλες, μπορεί να ξεσπυρίσει πρόωρα, οπότε στις ζεστές περιοχές αξίζει να περιμένει το δεύτερο μισό του μήνα. Οι σπόροι κηπευτικών για όλες αυτές τις σπορές βρίσκονται έτοιμοι.

Φράουλα και σκόρδο

Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας της φράουλας. Τα νεαρά φυτά μπαίνουν στην τελική τους θέση από τα μέσα του μήνα, σε ηλιόλουστο σημείο με ελαφρύ, πλούσιο χώμα και αποστάσεις 25 ως 30 εκατοστά, ώστε να ριζώσουν καλά μέσα στο φθινόπωρο και να καρπίσουν πλούσια την άνοιξη. Η φθινοπωρινή φύτευση δίνει σχεδόν πάντα καλύτερη πρώτη σοδειά από την ανοιξιάτικη.

Το σκόρδο φυτεύεται από τα τέλη του μήνα, με τις σκελίδες χωρισμένες και τη μύτη προς τα πάνω, και μένει στο χώμα όλο τον χειμώνα για να συγκομιστεί στις αρχές του επόμενου καλοκαιριού. Είναι από τις πιο ολιγαρκείς καλλιέργειες του κήπου.

Μυρωδικά

Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας του μαϊντανού, του άνηθου και του κόλιαντρου, που σπέρνονται απευθείας και προτιμούν τη φθινοπωρινή δροσιά από την καλοκαιρινή ζέστη, όπου ξεσπυρίζουν γρήγορα. Ο μαϊντανός αργεί να φυτρώσει, συχνά δύο ως τρεις εβδομάδες, οπότε το χώμα κρατιέται σταθερά νωπό. Το σχοινόπρασο σπέρνεται ή διαιρείται, ενώ ο δυόσμος και η μέντα διαιρούνται τώρα, με τα νέα τμήματα να προλαβαίνουν να ριζώσουν πριν τον χειμώνα. Η ίδια εποχή ταιριάζει και για μοσχεύματα από αρωματικά φυτά.

Οι βολβοί της άνοιξης μπαίνουν στο χώμα

Η μεγάλη δουλειά του μήνα είναι οι βολβοί του φθινοπώρου, που φυτεύονται από τώρα ως τον Νοέμβριο και ανθίζουν διαδοχικά από τον Ιανουάριο ως τον Ιούνιο. Η φρέζια ανοίγει παραδοσιακά τη σεζόν και ακολουθούν ο κρόκος, ο νάρκισσος και το αρωματικό ζουμπούλι. Η τουλίπα περιμένει να κρυώσει λίγο το χώμα, από τα μέσα του μήνα και μετά, με προψύξη των βολβών στο ψυγείο στη νότια Ελλάδα. Η βολβώδης ίριδα φυτεύεται επίσης τώρα, ενώ το τέλος του καλοκαιριού είναι η ώρα για τις ριζωματώδεις ίριδες, με το ρίζωμα μισοθαμμένο, και για τη διαίρεση των παλιών, πυκνωμένων τουφών τους.

Οι κανόνες είναι κοινοί για όλους. Στραγγιζόμενο χώμα, βάθος δύο ως τρεις φορές το ύψος του βολβού με τη μύτη προς τα πάνω, και ένα καλό πότισμα μετά τη φύτευση.

Εποχιακά για χειμωνιάτικο χρώμα

Τα καλοκαιρινά εποχιακά κλείνουν τον κύκλο τους και τη θέση τους παίρνουν τα χειμωνιάτικα. Ο πανσές φυτεύεται από τώρα ως τον Νοέμβριο και ανθίζει όλο τον χειμώνα, το κυκλάμινο επιστρέφει σε γλάστρες και σκιερά παρτέρια, και το χρυσάνθεμο ετοιμάζεται για την κορύφωσή του γύρω από τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου. Δίπλα τους, γαρυφαλλιά, άλυσσο, βερβένα και αστράκι φυτεύονται ως έτοιμα φυτά για ανθοφορία μέσα στο φθινόπωρο.

Η καλύτερη εποχή για σπορά γκαζόν

Για τον χλοοτάπητα, ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας της χρονιάς. Το χώμα είναι ακόμη ζεστό και ο σπόρος φυτρώνει σε 7 ως 14 ημέρες, οι δροσερές νύχτες και οι πρώτες βροχές κρατούν την επιφάνεια υγρή, και το νεαρό γκαζόν προλαβαίνει να ριζώσει καλά πριν τον χειμώνα, χωρίς τον καύσωνα και τα ζιζάνια της ανοιξιάτικης σποράς. Το ίδιο ισχύει και για την επισπορά στα ταλαιπωρημένα σημεία του καλοκαιριού. Η επιφάνεια σκαλίζεται, στρώνεται λεπτό στρώμα χώματος ή κομπόστ, ο σπόρος σκορπίζεται, πατιέται ελαφρά και ποτίζεται καθημερινά με ψιλή βροχή ως το φύτρωμα.

Οι εργασίες που στήνουν τη νέα σεζόν

Πέρα από τις φυτεύσεις, ο Σεπτέμβριος έχει και τις εργασίες συντήρησης. Τα μαραμένα άνθη των τριανταφυλλιών αφαιρούνται για μια τελευταία φθινοπωρινή ανθοφορία. Τα πολυετή που πύκνωσαν διαιρούνται και ξαναφυτεύονται. Τα παρτέρια εμπλουτίζονται με κομπόστ ή εδαφοβελτιωτικά πριν τις φυτεύσεις, ενώ μια βασική λίπανση με κοκκώδες λίπασμα προετοιμάζει τον λαχανόκηπο. Στα δέντρα και τους θάμνους, το βαρύ κλάδεμα περιμένει τον χειμώνα και τώρα αφαιρούνται μόνο ξερά ή σπασμένα κλαδιά.

Συχνές ερωτήσεις

Τι έχει προτεραιότητα στις φυτεύσεις του Σεπτεμβρίου

Η φράουλα, το σκόρδο και η σπορά του γκαζόν, γιατί το παράθυρό τους δεν επαναλαμβάνεται μέσα στη χρονιά. Οι βολβοί έχουν περιθώριο ως τον Νοέμβριο, αλλά ριζώνουν καλύτερα όσο νωρίτερα μπουν.

Προλαβαίνουμε να φυτέψουμε φράουλες τον Σεπτέμβριο

Ναι, και είναι η καλύτερη εποχή. Τα φυτά μπαίνουν από τα μέσα του μήνα σε αποστάσεις 25 ως 30 εκατοστά, ριζώνουν μέσα στο φθινόπωρο και δίνουν καλύτερη πρώτη σοδειά από όσα φυτεύονται την άνοιξη.

Τι φυτεύουμε σε γλάστρα και σε μπαλκόνι τον Σεπτέμβριο

Φυλλώδη λαχανικά σε ζαρντινιέρες βάθους 20 εκατοστών, μυρωδικά όπως μαϊντανό και άνηθο, βολβούς για ανοιξιάτικη άνθιση και εποχιακά όπως πανσέδες, κυκλάμινα και χρυσάνθεμα.

Χρειάζεται λίπανση στη φύτευση του Σεπτεμβρίου

Στον λαχανόκηπο βοηθά μια βασική λίπανση και εμπλουτισμός με κομπόστ πριν τη φύτευση. Στους βολβούς δεν χρειάζεται λίπασμα στη φύτευση, καθώς κουβαλούν τα δικά τους αποθέματα.

Γιατί ο Σεπτέμβριος είναι καλύτερος από την άνοιξη για γκαζόν

Επειδή το ζεστό χώμα δίνει φύτρωμα σε 7 ως 14 ημέρες, οι δροσερές νύχτες κρατούν την υγρασία και ο νεαρός χλοοτάπητας ριζώνει πριν τον χειμώνα, με πολύ λιγότερο ανταγωνισμό από ζιζάνια.

Οι συνθήκες διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή, την έκθεση, το νερό και την υγεία των φυτών. Σε επίμονα προβλήματα ή σε προσβολές, καλό είναι να συμβουλευτείτε γεωπόνο. Δοκιμάστε πρώτα μη χημικές μεθόδους και χρησιμοποιείτε μόνο εγκεκριμένα προϊόντα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας.

Βιβλιογραφία

• Royal Horticultural Society, September gardening jobs.
• Iowa State University Extension, Seeding a new lawn.