Λαχανικά και αρωματικά που ευδοκιμούν στο μπαλκόνι το καλοκαίρι

Το καλοκαίρι, με τη ζέστη και την πολλή ηλιοφάνεια, είναι από τις πιο παραγωγικές εποχές για ένα μπαλκόνι. Ακόμη και σε λίγες γλάστρες φυτρώνουν αρωματικά, λαχανικά και φρούτα, αρκεί η θέση να έχει τουλάχιστον έξι ώρες ήλιο και το πότισμα να είναι σταθερό. Άλλα φυτά ξεκινούν εύκολα από σπόρο απευθείας στη γλάστρα και άλλα βολεύει να μπουν ως έτοιμα σπορόφυτα. Παρακάτω περιγράφονται οι καλύτερες επιλογές για το καλοκαιρινό μπαλκόνι και ο τρόπος με τον οποίο ξεκινά η καθεμία.

Αρωματικά φυτά

Τα αρωματικά είναι οι πιο εύκολες και ανθεκτικές επιλογές για το μπαλκόνι. Ο βασιλικός λατρεύει τη ζέστη και αναπτύσσεται εντυπωσιακά το καλοκαίρι, ξεκινώντας εύκολα είτε από σπόρο είτε από σπορόφυτο. Ο μαϊντανός φυτεύεται από σπόρο, αν και φυτρώνει αργά, ή μπαίνει ως σπορόφυτο για γρηγορότερη σοδειά. Ο δυόσμος και η μέντα προτιμούν πιο δροσερή, ημισκιερή θέση και πολλαπλασιάζονται εύκολα από παραφυάδα ή σπορόφυτο. Τα πολυετή και ξηροθερμικά αρωματικά, όπως το θυμάρι, η ρίγανη και το δεντρολίβανο, αντέχουν στον καύσωνα και συνήθως ξεκινούν από σπορόφυτο ή μόσχευμα, καθώς η ανάπτυξή τους από σπόρο είναι πολύ αργή. Όλα θέλουν ελαφρύ, καλά στραγγιζόμενο υπόστρωμα και ηλιόλουστη θέση, με εξαίρεση τη μέντα που ανέχεται σκίαση.

Λαχανικά που δίνουν καρπό

Οι πιο δημοφιλείς καλλιέργειες καρπού για γλάστρα είναι θερμής περιόδου και φυτεύονται όταν περάσει ο κίνδυνος παγετού. Τα ντοματίνια είναι πολύ παραγωγικά σε δοχείο και μπαίνουν ως σπορόφυτα σε μεγάλη γλάστρα με υποστύλωση. Η πιπεριά και η μελιτζάνα, συγγενικά φυτά της ντομάτας με παρόμοιες ανάγκες, θέλουν ακόμη περισσότερη ζέστη και μεταφυτεύονται επίσης ως σπορόφυτα. Το αγγούρι και το κολοκυθάκι, ιδίως οι νάνες ποικιλίες, ξεκινούν είτε με απευθείας σπορά σε ζεστό χώμα είτε ως σπορόφυτα, καθώς δυσανασχετούν με τον τραυματισμό της ρίζας. Τα νάνα φασολάκια σπέρνονται απευθείας στη γλάστρα και δεν χρειάζονται υποστύλωση.

Φυλλώδη λαχανικά με σκίαση

Το μαρούλι και η ρόκα είναι φυτά της δροσερής περιόδου, αλλά αναπτύσσονται γρήγορα και μπορούν να καλλιεργηθούν και το καλοκαίρι σε μια πιο σκιερή γωνιά του μπαλκονιού. Σπέρνονται απευθείας στη γλάστρα και συγκομίζονται νεαρά. Στη ζέστη ανεβάζουν γρήγορα ανθικό στέλεχος και γίνονται πικρά, οπότε η απογευματινή σκίαση κρατά τα φύλλα τρυφερά και επιμηκύνει τη συγκομιδή. Η διαδοχική σπορά κάθε δύο ή τρεις εβδομάδες εξασφαλίζει συνεχή παραγωγή.

Φράουλα και άλλα φρούτα

Η φράουλα καλλιεργείται εύκολα σε γλάστρα ή ζαρντινιέρα και μπαίνει ως έτοιμο φυτό, αφού ο πολλαπλασιασμός από σπόρο είναι αργός και δύσκολος. Θέλει ηλιόλουστη θέση και σταθερό πότισμα. Οι πιο έμπειροι καλλιεργητές δοκιμάζουν και μικρόκαρπες ποικιλίες πεπονιού ή καρπουζιού σε μεγάλη γλάστρα, με απευθείας σπορά σε ζεστό χώμα.

Ποια φυτεύονται από σπόρο και ποια από σπορόφυτο

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τον τρόπο εκκίνησης και τη θέση για τις πιο συνηθισμένες καλλιέργειες μπαλκονιού.

Τα σπορόφυτα δίνουν πιο γρήγορη σοδειά και είναι ασφαλής επιλογή για τα φυτά θερμής περιόδου, ενώ η απευθείας σπορά ταιριάζει σε όσα δυσανασχετούν με τη μεταφύτευση, όπως τα φασολάκια και τα κολοκυνθοειδή. Πιστοποιημένους σπόρους για κάθε καλλιέργεια βρίσκετε σε μεγάλη ποικιλία.

Πότε φυτεύουμε στο μπαλκόνι

Τα φυτά θερμής περιόδου, δηλαδή οι ντομάτες, οι πιπεριές, οι μελιτζάνες και τα κολοκυνθοειδή, φυτεύονται από τα μέσα της άνοιξης και μέσα στο καλοκαίρι, όταν οι νυχτερινές θερμοκρασίες σταθεροποιηθούν πάνω από τους 10 βαθμούς Κελσίου και το χώμα έχει ζεσταθεί. Τα αρωματικά μπαίνουν σχεδόν όλη την εποχή, ενώ τα φυλλώδη προτιμούν τις πιο ήπιες μέρες και τη σκίαση όσο δυναμώνει η ζέστη. Στις θερμές περιοχές της χώρας η φύτευση ξεκινά νωρίτερα από ό,τι στις βόρειες και ορεινές.

Τι χρειάζεται το καλοκαιρινό μπαλκόνι

Η επιτυχία στηρίζεται σε τρία πράγματα, τη σωστή γλάστρα, το κατάλληλο υπόστρωμα και το σταθερό πότισμα. Κάθε φυτό θέλει γλάστρα ανάλογη με το μέγεθός του, με οπές αποστράγγισης στον πάτο. Το γέμισμα γίνεται με ελαφρύ, θρεπτικό φυτόχωμα και υπόστρωμα που στραγγίζει καλά και συγκρατεί την υγρασία. Το καλοκαίρι οι γλάστρες στεγνώνουν γρήγορα, οπότε το πότισμα γίνεται συχνό, συνήθως καθημερινό στον καύσωνα, στη βάση του φυτού και νωρίς το πρωί. Επειδή τα θρεπτικά ξεπλένονται με το συχνό πότισμα, μια τακτική θρέψη με λιπάσματα ή υγρό λίπασμα κρατά τα φυτά παραγωγικά. Για το βλαστολόγημα και το δέσιμο βοηθούν απλά εργαλεία χειρός.

Συχνές ερωτήσεις

Τι φυτεύουμε στο μπαλκόνι τον Ιούνιο

Τον Ιούνιο μπαίνουν αρωματικά όπως ο βασιλικός, λαχανικά καρπού όπως ντοματίνια, πιπεριές και μελιτζάνες ως σπορόφυτα, καθώς και αγγούρι, κολοκυθάκι και φασολάκια, ενώ σε σκιερή γωνιά ευδοκιμούν μαρούλι και ρόκα.

Ποια φυτά αντέχουν τον ήλιο και τη ζέστη στο μπαλκόνι

Τα ξηροθερμικά αρωματικά, όπως το θυμάρι, η ρίγανη και το δεντρολίβανο, καθώς και τα φυτά θερμής περιόδου, όπως η ντομάτα, η πιπεριά και η μελιτζάνα, αντέχουν καλά στη ζέστη με σταθερό πότισμα.

Ποια λαχανικά ξεκινούν από σπόρο στη γλάστρα

Από απευθείας σπορά ξεκινούν καλά τα νάνα φασολάκια, το μαρούλι και η ρόκα, καθώς και το αγγούρι και το κολοκυθάκι σε ζεστό χώμα, ενώ ντομάτα, πιπεριά και μελιτζάνα προτιμούν τη μεταφύτευση.

Πόσο ήλιο θέλουν τα φυτά στο μπαλκόνι

Τα περισσότερα λαχανικά και αρωματικά θέλουν τουλάχιστον έξι ώρες άμεσο ήλιο, ενώ τα φυλλώδη ανέχονται και προτιμούν την απογευματινή σκίαση το καλοκαίρι.

Πηγές

• University of Illinois Extension, Starting a garden, warm season vegetables.
• Penn State Extension, Starting your summer vegetable garden, seeds or transplants.
• Colorado State University Extension, Growing warm season vegetables.
• Iowa State University Extension, Growing tomatoes in containers.