Ποια λαχανικά προλαβαίνουμε να φυτέψουμε στον κήπο το καλοκαίρι

Το καλοκαίρι υπάρχει ακόμη χρόνος για φύτευση, αρκεί το λαχανικό να προλαβαίνει να ωριμάσει πριν τον πρώτο παγετό και το φύτεμα να γίνει σωστά μέσα στη ζέστη. Λαχανικά με σύντομο κύκλο, όπως τα φασολάκια και το κολοκυθάκι, δίνουν σοδειά σε λιγότερο από δύο μήνες, ενώ οι όψιμες φυτεύσεις ντομάτας, πιπεριάς και μελιτζάνας παρατείνουν την παραγωγή ως το φθινόπωρο, ιδίως στις θερμές περιοχές. Παρακάτω αναλύονται ποια λαχανικά προλαβαίνουν, πόσο χρόνο θέλει το καθένα, σε τι αποστάσεις μπαίνει και πώς φυτεύεται με επιτυχία τους πιο ζεστούς μήνες.

Πώς υπολογίζουμε τι προλαβαίνει να ωριμάσει

Οι ημέρες ως τη συγκομιδή, ο χρόνος δηλαδή που χρειάζεται κάθε λαχανικό από τη σπορά ή τη μεταφύτευση μέχρι τον πρώτο καρπό, αναγράφονται στη σακούλα του σπόρου και είναι ο οδηγός για την καλοκαιρινή φύτευση. Για να βρείτε την τελευταία ασφαλή ημερομηνία φύτευσης, ξεκινάτε από την αναμενόμενη ημερομηνία του πρώτου παγετού στην περιοχή σας και αφαιρείτε τις ημέρες ως τη συγκομιδή συν περίπου δύο εβδομάδες για τη διάρκεια της συλλογής. Στην Ελλάδα ο πρώτος παγετός έρχεται συνήθως αργά το φθινόπωρο και διαφέρει έντονα ανά περιοχή, ενώ στα νότια και τα παράλια καθυστερεί πολύ ή δεν εμφανίζεται, οπότε το παράθυρο της καλοκαιρινής φύτευσης εκεί είναι σαφώς μεγαλύτερο από ό,τι στις ορεινές και βόρειες περιοχές.

Ημέρες ως συγκομιδή και αποστάσεις φύτευσης

Ο παρακάτω πίνακας δείχνει πόσο χρόνο θέλει κάθε λαχανικό, σε τι απόσταση μπαίνει και αν ξεκινά από σπόρο ή σπορόφυτο.

Με βάση αυτά τα νούμερα φαίνεται ποιο προλαβαίνει. Τα φασολάκια, το κολοκυθάκι και η μπάμια ολοκληρώνουν τον κύκλο τους σε δύο μήνες περίπου, οπότε μπαίνουν άνετα ακόμη και τον Ιούλιο. Το καρπούζι, το πεπόνι και το καλαμπόκι χρειάζονται πάνω από ογδόντα ημέρες, οπότε η φύτευσή τους γίνεται στην αρχή του καλοκαιριού για να ωριμάσουν έγκαιρα.

Ποια ξεκινούν από σπόρο και ποια από σπορόφυτο

Η ντομάτα, η πιπεριά και η μελιτζάνα μεταφυτεύονται ως σπορόφυτα, γιατί έχουν μεγάλο κύκλο και η μεταφύτευση κερδίζει πολύτιμο χρόνο στην όψιμη φύτευση. Τα κολοκυνθοειδή, δηλαδή το αγγούρι, το κολοκυθάκι, το πεπόνι και το καρπούζι, σπέρνονται συνήθως απευθείας στο χωράφι σε ζεστό χώμα, καθώς αναπτύσσονται γρήγορα και η μεταφύτευση, όταν γίνεται, καθυστερεί την ανάπτυξη λόγω του τραυματισμού της ρίζας. Τα φασολάκια, η μπάμια και το καλαμπόκι σπέρνονται πάντα απευθείας, ενώ τα βλήτα, ένα παραδοσιακό ελληνικό καλοκαιρινό χόρτο, φυτρώνουν εύκολα από σπόρο και ανέχονται πολύ καλά τη ζέστη. Πιστοποιημένους σπόρους για κάθε καλλιέργεια βρίσκετε σε μεγάλη ποικιλία.

Ποια λαχανικά αντέχουν καλύτερα στη ζέστη

Η μπάμια είναι από τα πιο ανθεκτικά λαχανικά στις υψηλές θερμοκρασίες και αποδίδει σταθερά μέσα στον καύσωνα, όταν άλλα φυτά υποφέρουν. Τα βλήτα και τα φασολάκια αντέχουν επίσης πολύ καλά, ενώ η μελιτζάνα και η πιπεριά, φυτά με καταγωγή από θερμά κλίματα, ευδοκιμούν στη ζέστη αρκεί να μη λείψει το νερό. Αντίθετα, η ντομάτα σταματά να δένει καρπούς όταν η θερμοκρασία περνά επίμονα τους 32 βαθμούς την ημέρα, οπότε στις πολύ θερμές περιοχές η όψιμη φύτευση σχεδιάζεται ώστε η ανθοφορία να πέσει σε ηπιότερες μέρες.

Πώς φυτεύουμε σωστά μέσα στη ζέστη

Η μεταφύτευση στον καυτό μεσημεριανό ήλιο στρεσάρει τα νεαρά φυτά, γι' αυτό γίνεται αργά το απόγευμα, το σούρουπο ή μια συννεφιασμένη μέρα, ώστε να προλάβουν να συνέλθουν μέσα στη νύχτα. Τα σπορόφυτα σκληραγωγούνται πρώτα για μερικές ημέρες, βγαίνοντας σταδιακά σε εξωτερικές συνθήκες πριν φυτευτούν. Μετά τη φύτευση, μια ελαφριά σκίαση για τρεις ως πέντε ημέρες προστατεύει τα φυτά από το έντονο φως μέχρι να πιάσουν, και ένα στρώμα εδαφοκάλυψης πάχους πέντε ως οκτώ εκατοστών γύρω από τη βάση κρατά το χώμα δροσερό και υγρό. Το πότισμα είναι τακτικό και άφθονο τις πρώτες εβδομάδες, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες στεγνώνουν γρήγορα το επιφανειακό χώμα και οι σπόροι που σπέρνονται απευθείας δεν πρέπει να ξεραθούν πριν φυτρώσουν.

Διαδοχική σπορά για συνεχή σοδειά

Αντί να φυτευτεί όλη η ποσότητα μαζί, μικρές ποσότητες σπέρνονται κάθε δύο ή τρεις εβδομάδες, ώστε η συγκομιδή να έρχεται σταδιακά και όχι μαζικά μέσα σε λίγες μέρες. Η μέθοδος ταιριάζει ιδίως στα φασολάκια, το αγγούρι, το κολοκυθάκι και τα φυλλώδη, που έχουν σύντομο κύκλο. Ένας δεύτερος τρόπος να επιμηκυνθεί η σοδειά είναι η επιλογή ποικιλιών με διαφορετικές ημέρες ως τη συγκομιδή, ώστε η μία να ωριμάζει μετά την άλλη.

Προετοιμασία του εδάφους και θρέψη

Πριν τη φύτευση, το έδαφος εμπλουτίζεται με καλά χωνεμένη κοπριά ή κομπόστ, που βελτιώνει τη δομή, τη συγκράτηση νερού και τα διαθέσιμα θρεπτικά. Τα λαχανικά θερμής περιόδου είναι απαιτητικά στη θρέψη, οπότε μια βασική λίπανση κατά τη φύτευση και συμπληρωματικές εφαρμογές στην καρποφορία κρατούν τα φυτά παραγωγικά. Κατάλληλα λιπάσματα και εδαφοβελτιωτικά στηρίζουν το χώμα στη διάρκεια του καλοκαιριού, ενώ τα ψηλά φυτά όπως το καλαμπόκι, οι μπάμιες και τα αναρριχώμενα φασόλια τοποθετούνται στη βόρεια πλευρά του κήπου για να μη σκιάζουν τα υπόλοιπα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι λαχανικά φυτεύουμε τον Ιούνιο και τον Ιούλιο

Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο σπέρνονται απευθείας φασολάκια, αγγούρι, κολοκυθάκι, μπάμια, καλαμπόκι και βλήτα, ενώ ντομάτες, πιπεριές και μελιτζάνες μπαίνουν ως σπορόφυτα για όψιμη παραγωγή.

Προλαβαίνω να φυτέψω ντομάτες μέσα στο καλοκαίρι

Ναι, με μεταφύτευση σποροφύτων. Η ντομάτα θέλει 60 ως 85 ημέρες από τη μεταφύτευση, οπότε στις θερμές και παράλιες περιοχές, όπου ο παγετός αργεί, η όψιμη φύτευση δίνει παραγωγή ως αργά το φθινόπωρο.

Ποια λαχανικά αντέχουν καλύτερα στη ζέστη

Η μπάμια, τα βλήτα και τα φασολάκια αντέχουν πολύ καλά στις υψηλές θερμοκρασίες, όπως και η μελιτζάνα και η πιπεριά, που ευδοκιμούν στη ζέστη με επαρκές πότισμα.

Πότε μέσα στην ημέρα φυτεύουμε το καλοκαίρι

Η φύτευση και η μεταφύτευση γίνονται αργά το απόγευμα ή το σούρουπο, ώστε τα φυτά να αποφύγουν τον καυτό μεσημεριανό ήλιο και να συνέλθουν μέσα στη νύχτα.

Πόσο γρήγορα δίνει σοδειά ένας καλοκαιρινός κήπος

Τα λαχανικά με σύντομο κύκλο, όπως τα φασολάκια, το κολοκυθάκι και η μπάμια, δίνουν τους πρώτους καρπούς σε 50 ως 60 ημέρες από τη σπορά.

Πηγές

• University of Georgia Extension, Vegetable planting chart.
• University of Georgia Extension, Vegetable garden calendar.
• University of Minnesota Extension, Planting the vegetable garden.
• University of California ANR, Prepare transplants for the hot summer ahead.