Χρηματοδοτικά εργαλεία: Στήριξη και ανάπτυξη του αγροτικού τομέα

Από το 26ο τεύχος του περιοδικού «Επί Γης» της Τράπεζας Πειραιώς, με θέμα «Καινοτομία: Κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα» 

Γράφει ο Νίκος Δεδούσης, Στέλεχος Αγροτικής Τραπεζικής, Πειραιώς

Η Πειραιώς δίπλα στον αγροτικό κόσμο

Η Πειραιώς παραμένει διαχρονικά δίπλα σε όσους παράγουν, δημιουργούν και συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας. Αναγνωρίζει ότι ο πρωτογενής τομέας αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις πυλώνες της εθνικής παραγωγικής δραστηριότητας. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζει τις δραστηριότητες του αγροτικού κόσμου, που οδηγούν σε βιώσιμα επενδυτικά σχέδια παρέχοντας ολοκληρωμένη υποστήριξη στους πελάτες της. Αξιοποιώντας τόσο τα τυποποιημένα προϊόντα κεφαλαίων κίνησης και επενδυτικών δανείων όσο και τα εξειδικευμένα τραπεζικά προϊόντα χρηματοδότησης, όπως η Συμβολαιακή Τραπεζική, το επιτυχημένο μοντέλο συνεργασίας της Πειραιώς με χιλιάδες αγρότες και επιχειρήσεις, εξασφαλίζει την απαιτούμενη ρευστότητα στους παραγωγούς και τις αγροτικές επιχειρήσεις μέσω χρηματοδοτήσεων, που δεν αποτελούν απλά ροή κεφαλαίων, αλλά συμβάλλουν ενεργά στη διαμόρφωση των συνθηκών που επιτρέπουν την ποιοτική αναβάθμιση, τον εκσυγχρονισμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη του ελληνικού αγροδιατροφικού τομέα.

Παρά ταύτα, η Πειραιώς αντιλαμβάνεται ότι η σύγχρονη γεωργία αντιμετωπίζει σύνθετες προκλήσεις. Από την κλιματική και την ενεργειακή κρίση μέχρι τις αυξανόμενες απαιτήσεις για ποιότητα, ιχνηλασιμότητα και τεχνολογικό εκσυγχρονισμό. Για τον λόγο αυτό, η Τράπεζα δεν περιορίζεται στην απλή παροχή κεφαλαίων, αλλά επιδιώκει να προσφέρει χρηματοδοτήσεις που λειτουργούν ως πραγματικά εργαλεία ανάπτυξης, τα οποία ενισχύουν τη βιωσιμότητα των αγροτικών επιχειρήσεων και συμβάλλουν στην εξυπνότερη, αποδοτικότερη και πιο πράσινη λειτουργία τους.

Χρηματοδοτικά εργαλεία 2014-2022

Η Πειραιώς διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία και πρωταγωνιστεί σταθερά στην αποτελεσματική απορρόφηση των πόρων, που προέρχονται από τις ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης. Μέσα από αυτή τη στενή συνεργασία με θεσμικούς φορείς, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει μια ευρεία γκάμα προγραμμάτων και προϊόντων, που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των αγροτών, των αγροτικών επιχειρήσεων και των συνεργατικών σχημάτων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Πειραιώς, σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα - HDB, αποτελεί κομβικό παράγοντα για την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και συγκεκριμένα του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης. Παρέχει στήριξη στους αγρότες, τα συνεργατικά σχήματα και τις αγροτικές επιχειρήσεις μέσω του Ταμείου Μικρών Δανείων Αγροτικής Επιχειρηματικότητας. Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε για να καλύψει τις ανάγκες αγροτών, καθώς και μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, που επιδιώκουν να υλοποιήσουν επενδυτικά σχέδια ή να ενισχύσουν τη ρευστότητά τους. Ένα πρόγραμμα, το οποίο έχει επιτρέψει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση σε πολλές κατηγορίες παραγωγών.

Παράλληλα, η Πειραιώς διευρύνει συνεχώς τη μακροχρόνια συνεργασία της με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, τον ευρωπαϊκό θεσμό για τη δημιουργία και την ανάπτυξη χρηματοδοτικών εργαλείων. Σκοπός παραμένει η αύξηση της χρηματοδότησης προς τον αγροδιατροφικό τομέα και στόχος η εκροή κεφαλαίων που ενισχύουν την καινοτομία και προωθούν τον μετασχηματισμό του αγροδιατροφικού τομέα προς μοντέλα που αξιοποιούν την τεχνολογία, περιορίζουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και αυξάνουν την παραγωγικότητα.

Επίσης, η Πειραιώς συμμετέχει ενεργά και στην αξιοποίηση των υφιστάμενων χρηματοδοτικών εργαλείων (όπως το InvestEU), προς όφελος των πελατών της.

Η συμμετοχή στο Ταμείο Εγγυήσεων Αγροτικής Ανάπτυξης αναπτύχθηκε από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του ΠΑΑ, σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων. Πρόκειται για ένα καινοτόμο χρηματοδοτικό εργαλείο, που προσφέρει εγγυήσεις για δάνεια σε αγρότες και μεταποιητικές επιχειρήσεις. Οι εγγυήσεις αυτές μειώνουν το ρίσκο για τις επιχειρήσεις και τους παραγωγούς, ενώ επιτρέπουν την παροχή χρηματοδότησης με ευνοϊκότερους όρους, μεγαλύτερη διάρκεια και αυξημένη ευελιξία.

Αποτελέσματα σε αριθμούς

Και τα δύο εργαλεία, το Ταμείο Μικρών Δανείων Αγροτικής Επιχειρηματικότητας και το Ταμείο Εγγυήσεων Αγροτικής Ανάπτυξης, έχουν συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για χιλιάδες αγρότες και επιχειρήσεις, σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης ΠΑΑ 2014-2020 (Νοέμβριος 2025):

• Ταμείο Μικρών Δανείων Αγροτικής Επιχειρηματικότητας: 2.890 συμβάσεις για χορήγηση δανείων περίπου 67 εκατ. ευρώ.
• Ταμείο Εγγυήσεων Αγροτικής Ανάπτυξης: 640 συμβάσεις για χορήγηση δανείων συνολικού ύψους περίπου 48 εκατ. ευρώ.

Χρηματοδοτικά εργαλεία 2023-2027

Τα βασικά είδη χρηματοδοτικών εργαλείων που αναμένονται για την περίοδο 2023-2027 θα έχουν χαρακτήρα εγγυήσεων ή/και επιδότηση επιτοκίου, εγγυήσεις για νέους αγρότες και τεχνική υποστήριξη. Τα εργαλεία αυτά θα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αναγκών, από τη βελτίωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και τη στήριξη της μεταποίησης, μέχρι την εγκατάσταση νέων αγροτών κάτω των 40 ετών. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε περίπου 160 εκατ. ευρώ, με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Πράσινη μετάβαση και βιώσιμη ανάπτυξη

Πλέον των παραπάνω, η Πειραιώς αναγνωρίζει ότι η πράσινη μετάβαση απαιτεί άμεση αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων. Και αυτό είναι μονόδρομος για την οικονομία και την κοινωνία. Για το λόγο αυτό εστιάζει και σε πράσινα τραπεζικά προϊόντα, τα οποία στηρίζουν τις επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, Net Metering, Εξοικονόμηση Ενέργειας και ευρύτερα δράσεις που μειώνουν το ενεργειακό και γενικότερα το κόστος παραγωγής ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Η Πειραιώς χρηματοδοτεί όλα τα υγιή επενδυτικά σχέδια, που οδηγούν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, στη μείωση του κόστους παραγωγής, στην αναβάθμιση και ανάδειξη της ποιότητας και της προστιθέμενης αξίας των αγροτικών προϊόντων. Η Πειραιώς στηρίζει ουσιαστικά τον πρωτογενή τομέα, ενισχύει τη βιώσιμη ανάπτυξη και συμβάλλει στη θωράκιση και εξέλιξη μιας στρατηγικής για την ελληνική οικονομία.