Από το 26ο τεύχος του περιοδικού «Επί Γης» της Τράπεζας Πειραιώς, με θέμα «Καινοτομία: Κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα»
Η ελληνική γεωργία σε μετάβαση
Η ελληνική γεωργία διανύει μια περίοδο σημαντικών αλλαγών, μιας μετάβασης, στην οποία οι αγρότες τού σήμερα πρέπει να προλάβουν τις εξελίξεις και να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα. Οι αλλαγές αυτές δεν είναι θεωρητικές, αλλά αντανακλώνται καθημερινά στα χωράφια, στα μηχανήματα και στη νοοτροπία των ίδιων των παραγωγών.
Από τη μια μεριά οι αγρότες έχουν να αντιμετωπίσουν υψηλό κόστος παραγωγής λόγω παραγόντων που δεν μπορούν να ελέγξουν, όπως η τιμή των καυσίμων και της ενέργειας, και από την άλλη οι τιμές των εισροών (λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων κ.λπ.) έχουν εκτοξευτεί. Η διαφορά, όμως, είναι ότι τα κόστη των εισροών μπορεί να ελεγχθούν με τη σωστή χρήση σύγχρονων μηχανημάτων και ιδίως με την εφαρμογή της γεωργίας ακριβείας.
Η γεωργία ακριβείας, δηλαδή η χρήση GPS, τηλεμετρίας, αισθητήρων και drones, επιτρέπει στον παραγωγό να γνωρίζει με ακρίβεια τις ανάγκες του χωραφιού: πόσο νερό χρειάζεται, πότε πρέπει να ψεκαστεί, ποια σημεία υπολείπονται σε θρεπτικά στοιχεία. Με αυτό τον τρόπο, περιορίζεται η σπατάλη πόρων, μειώνεται το κόστος παραγωγής και ενισχύεται η αποδοτικότητα. Η τεχνολογία γίνεται εργαλείο βιωσιμότητας, όχι πολυτέλεια.
Παράλληλα, η νέα γενιά αγροτών αλλάζει ριζικά το πρόσωπο του τομέα. Μορφωμένοι, ενημερωμένοι και ανοιχτοί στις νέες τεχνολογίες, βλέπουν τη γεωργία ως επιχειρηματική δραστηριότητα και όχι απλώς ως παραδοσιακό επάγγελμα. Αντιμετωπίζουν τη δουλειά τους με στρατηγική, επενδύουν σε μηχανήματα και υποδομές, αναζητούν συνεργασίες και τρόπους, που θα κάνουν το αποτέλεσμα της δουλειάς τους πιο αποδοτικό. Άλλωστε, αυτή η προσέγγιση είναι απαραίτητη για να μπορέσουν να είναι ανταγωνιστικοί απέναντι στον Ισπανό ή Ιταλό αγρότη.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, η ανανέωση του στόλου γεωργικών μηχανημάτων μπορεί να αποδώσει σημαντικά οφέλη για την εθνική οικονομία: να προσθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στο ΑΕΠ, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και να αυξήσει τα δημόσια έσοδα. Πέρα όμως από τους αριθμούς, η ανανέωση αυτή είναι καθοριστική για την προσαρμογή στις κλιματικές προκλήσεις και για την υιοθέτηση φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών. Τα σύγχρονα μηχανήματα καταναλώνουν περίπου 20% λιγότερο καύσιμο και εκπέμπουν έως και 98% λιγότερους ρύπους, ενώ παράλληλα προσφέρουν τη δυνατότητα εφαρμογής νέων μεθόδων καλλιέργειας, ακόμη και σε εκτάσεις που έχουν πληγεί από καταστροφές.
Βέβαια, η πορεία προς τον εκσυγχρονισμό δεν είναι χωρίς εμπόδια. Το κόστος των μηχανημάτων έχει αυξηθεί αισθητά την τελευταία δεκαετία, ενώ τα διαθέσιμα κονδύλια της ΚΑΠ, δηλαδή των προγραμμάτων στήριξης, παραμένουν περιορισμένα. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι, αντί να αυξάνονται, ώστε να καλύπτουν τις αυξανόμενες ανάγκες του αγροτικού τομέα, τα κονδύλια αυτά μειώνονται, δημιουργώντας ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες για τον Έλληνα αγρότη. Έτσι, στερείται τη δυνατότητα να λάβει ουσιαστική στήριξη για επενδύσεις, που ο ίδιος έχει αποφασίσει να πραγματοποιήσει, προκειμένου να μπορέσει να σταθεί ισότιμα απέναντι στους Ευρωπαίους ανταγωνιστές του.
Η τεχνολογική πρόοδος δεν είναι αυτοσκοπός, είναι το μέσο για μια πιο παραγωγική, βιώσιμη και ανθεκτική γεωργία. Μέσα από τη συνεργασία της επιστήμης, της επιχειρηματικότητας, της πολιτείας και κυρίως της νέας γενιάς παραγωγών, ο ελληνικός αγροτικός τομέας έχει τη δυνατότητα να μετασχηματιστεί. Η αξιοποίηση της γνώσης και των ψηφιακών εργαλείων μπορεί να κάνει την ελληνική γεωργία όχι μόνο πιο αποδοτική, αλλά και πιο ελκυστική για τους νέους ανθρώπους, που θέλουν να επενδύσουν στο μέλλον της υπαίθρου και να έχουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα από αυτό.
ΣΕΑΜ: Σύνδεσμος Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Μηχανημάτων
Άλλα άρθρα από την ίδια ενότητα.