Ποιον βολβό να φυτέψετε το φθινόπωρο ανάλογα με το τι θέλετε

Aπό τον Σεπτέμβριο ως τον Νοέμβριο ανοίγει το παράθυρο των φθινοπωρινών βολβών, και μία φύτευση ενός απογεύματος αρκεί για λουλούδια από τα μέσα του χειμώνα ως τις αρχές του καλοκαιριού. Φρέζια, κρόκος, νάρκισσος, ζουμπούλι, τουλίπα και βολβώδης ίριδα μπαίνουν στο χώμα την ίδια εποχή και με τους ίδιους βασικούς κανόνες, όμως καθένας εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό. Παρακάτω θα δείτε ποιον να διαλέξετε ανάλογα με το τι σας ενδιαφέρει, τα βάθη φύτευσης και το σχέδιο για συνεχές χρώμα.

Ο πίνακας της φύτευσης

Οι πέντε κανόνες που ισχύουν για όλους

Ποιον βολβό διαλέγετε ανάλογα με τον στόχο

Για έντονο άρωμα ξεχωρίζουν δύο. Το ζουμπούλι δίνει το πιο δυνατό άρωμα του χειμωνιάτικου κήπου και η φρέζια το πιο διαπεραστικό της άνοιξης, με μπουκέτα που κρατούν μία ως δύο εβδομάδες στο βάζο.

Για γρήγορο αποτέλεσμα η επιλογή είναι το ζουμπούλι, που ανθίζει μόλις δύο ως δυόμισι μήνες μετά τη φύτευση, από τα μέσα Ιανουαρίου, και σε βάζο με σκέτο νερό ακόμη νωρίτερα.

Για φυτό που επανέρχεται μόνο του ο νάρκισσος και ο κρόκος είναι οι πιο αξιόπιστοι. Μένουν μόνιμα στο χώμα, δεν χρειάζονται προψύξη ούτε εξαγωγή και πυκνώνουν χρόνο με τον χρόνο, ακόμη και μέσα στο γκαζόν.

Για εντυπωσιακό χρώμα σε παρτέρι ή ζαρντινιέρα η τουλίπα παραμένει αξεπέραστη, με τη σημείωση ότι στη νότια Ελλάδα οι βολβοί προψύχονται στο ψυγείο και ότι οι μεγάλες υβριδικές ποικιλίες ανανεώνονται συνήθως κάθε χρόνο.

Για μακρά περίοδο άνθισης η βολβώδης ίριδα καλύπτει από τα τέλη Φεβρουαρίου ως τον Ιούνιο, ανάλογα με την ομάδα, ενώ οι ριζωματώδεις ίριδες φυτεύονται διαφορετικά, με το ρίζωμα μισοθαμμένο.

Για δικό σας σαφράν η επιλογή είναι μία, ο κρόκος ο ήμερος, που όμως ακολουθεί αντίστροφο ημερολόγιο και φυτεύεται από τον Ιούλιο.

Χρώμα από τον Ιανουάριο ως τον Ιούνιο

Με μία φύτευση το φθινόπωρο, οι έξι βολβοί ανθίζουν διαδοχικά και κρατούν τον κήπο με λουλούδια σχεδόν έξι μήνες. Τα ζουμπούλια ξεκινούν από τα μέσα Ιανουαρίου. Οι κρόκοι, οι νάνες ίριδες και οι πρώτοι νάρκισσοι ακολουθούν από τα τέλη Φεβρουαρίου. Οι φρέζιες και οι πρώιμες τουλίπες κορυφώνονται τον Μάρτιο. Οι μεσαίες και όψιμες τουλίπες μαζί με τις γενειοφόρες ίριδες γεμίζουν τον Απρίλιο και τον Μάιο, και οι ολλανδικές ίριδες κλείνουν τη σεζόν τον Ιούνιο. Ο συνδυασμός ποικιλιών με διαφορετική πρωιμότητα μέσα στο ίδιο είδος απλώνει την άνθιση ακόμη περισσότερο.

Λαζάνια βολβών στη γλάστρα

Στη γλάστρα οι φθινοπωρινοί βολβοί συνδυάζονται σε στρώσεις, τα λεγόμενα λαζάνια βολβών. Οι τουλίπες μπαίνουν στη βαθύτερη στρώση, νάρκισσοι και ζουμπούλια στη μεσαία και οι κρόκοι στην επάνω, στα 7 ως 12 εκατοστά, ώστε η ίδια γλάστρα να ανθίζει κατά κύματα επί μήνες. Από πάνω, στην επιφάνεια, φυτεύονται πανσέδες ή άλλα χαμηλά εποχιακά, που κρατούν τη γλάστρα ανθισμένη όλο τον χειμώνα όσο οι βολβοί δουλεύουν από κάτω. Η γλάστρα χρειάζεται οπές αποστράγγισης, στρώση ελαφρόπετρας στον πάτο και ελαφρύ υπόστρωμα.

Ποιοι μένουν στο χώμα και ποιοι ξεθάβονται

Ο νάρκισσος, ο κρόκος, η ίριδα, το ζουμπούλι και οι βοτανικές τουλίπες μένουν μόνιμα στη θέση τους, περνούν το καλοκαίρι σε λήθαργο και επανέρχονται κάθε χρόνο πυκνότεροι. Οι μεγάλες υβριδικές τουλίπες ξεθάβονται στην Ελλάδα μετά το ξέραμα των φύλλων, γιατί εξασθενούν και το υγρό καλοκαιρινό χώμα τις σαπίζει. Η φρέζια ξεθάβεται προαιρετικά, μόνο σε περιοχές με βροχερά καλοκαίρια, αλλιώς αρκεί η γλάστρα να μείνει απότιστη και προφυλαγμένη από τη βροχή.

Ο κανόνας της εξαγωγής είναι ένας. Οι βολβοί βγαίνουν μόνο αφού ξεραθούν εντελώς τα φύλλα, καθαρίζονται, στεγνώνουν λίγες μέρες και αποθηκεύονται σε ξηρό, σκιερό και αεριζόμενο μέρος ως το επόμενο φθινόπωρο.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιος βολβός ανθίζει πιο γρήγορα

Το ζουμπούλι, μόλις δύο ως δυόμισι μήνες μετά τη φύτευση, από τα μέσα Ιανουαρίου. Σε βάζο με σκέτο νερό μέσα στο σπίτι ανθίζει ακόμη νωρίτερα.

Ποιοι βολβοί δεν χρειάζονται προψύξη στο ψυγείο

Ο νάρκισσος, ο κρόκος, η φρέζια και η βολβώδης ίριδα φυτεύονται κανονικά στην Ελλάδα. Η τουλίπα είναι εκείνη που θέλει προψύξη 12 ως 16 εβδομάδων στη νότια Ελλάδα και στα νησιά.

Πόσο βαθιά φυτεύονται οι βολβοί

Σε βάθος δύο ως τρεις φορές το ύψος του κάθε βολβού, με τη μύτη προς τα πάνω. Στην πράξη 5 ως 10 εκατοστά για κρόκο και φρέζια, και 10 ως 15 εκατοστά για τουλίπα, νάρκισσο και ζουμπούλι.

Ποιοι βολβοί ταιριάζουν σε μπαλκόνι

Όλοι, αρκεί η γλάστρα να έχει οπές αποστράγγισης και ελαφρύ υπόστρωμα. Στη γλάστρα φυτεύονται πυκνότερα από το έδαφος, ενώ ο κρόκος και η φρέζια αποδίδουν εξαιρετικά ακόμη και σε μικρά δοχεία.

Προλαβαίνουμε να φυτέψουμε βολβούς τον Δεκέμβριο

Ναι, και σε ήπιες περιοχές ακόμη και τον Ιανουάριο. Η πρώτη άνθιση θα είναι όψιμη και φτωχότερη, όμως είναι σαφώς προτιμότερο από βολβούς που ξεραίνονται αφύτευτοι στη σακούλα.

Οι συνθήκες διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή, την έκθεση, το νερό και την υγεία του φυτού. Σε επίμονα προβλήματα ή σε προσβολές, καλό είναι να συμβουλευτείτε γεωπόνο. Δοκιμάστε πρώτα μη χημικές μεθόδους και χρησιμοποιείτε μόνο εγκεκριμένα προϊόντα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας.

Βιβλιογραφία

• Royal Horticultural Society, Bulbs for autumn planting.
• Iowa State University Extension, Planting spring flowering bulbs.