Ψεκασμός για τον ψευδόκοκκο του αμπελιού μετά τον τρύγο

Μετά τον τρύγο, ο ψεκασμός για τον ψευδόκοκκο συνιστάται μόνο στους προσβεβλημένους αμπελώνες, και όπου η προσβολή δεν είναι γενικευμένη ψεκάζονται μόνο τα πρέμνα με έντομα. Σκοπός της επέμβασης είναι να μειωθεί ο πληθυσμός πριν αποσυρθεί για διαχείμαση στο ριζικό σύστημα ή κάτω από το ρυτίδωμα, όπου ο ψεκασμός τον φτάνει δύσκολα. Η απόφαση κρίνεται από το τι φάνηκε στον αμπελώνα φέτος, από τον τύπο του αμπελιού και από το αν στο πρέμνο υπάρχουν ακόμη σταφύλια για συγκομιδή.

Πώς κρίνεται αν ο αμπελώνας χρειάζεται ψεκασμό

Τα σημάδια που κρίνουν την απόφαση είναι τα μελιτώματα, η «κόλλα» των αμπελουργών, πάνω στα σταφύλια, στα φύλλα και στους βλαστούς, η καπνιά που αναπτύσσεται πάνω τους και οι βαμβακερές μάζες με αυγά στις διχάλες και κάτω από τον φλοιό. Η έντονη παρουσία μυρμηγκιών σε ένα πρέμνο δείχνει συνήθως πού βρίσκονται οι αποικίες, γιατί τα μυρμήγκια τρέφονται με τα μελιτώματα.

Ψευδόκοκκος με λευκό κηρώδες επίχρισμα πάνω σε πράσινο βλαστό.

Τα επιτραπέζια δεν σηκώνουν καθόλου ψευδόκοκκο στο τσαμπί, ενώ τα οινοποιήσιμα αντέχουν χαμηλά επίπεδα. Επειδή όμως το έντομο μεταδίδει ιούς του καρουλιάσματος των φύλλων, ακόμη και λίγα έντομα σε οινοποιήσιμο αμπέλι δικαιολογούν ψεκασμό των εστιών.

Ψεκασμός σε όλο τον αμπελώνα ή μόνο στις εστίες

Σε γενικευμένη προσβολή ψεκάζεται όλος ο αμπελώνας, με πλήρη κάλυψη της βλάστησης και του κορμού των πρέμνων. Όταν τα προσβεβλημένα πρέμνα είναι λίγα, ψεκάζονται μόνο αυτά και σημαδεύονται, ώστε να ελεγχθούν προσεκτικά από την αρχή της νέας βλαστικής περιόδου.

Πηγή: ΠΚΠΦ Βόλου, δελτίο αμπελιού Νο 16 της 23ης Σεπτεμβρίου 2026, και ΠΚΠΦ Ηρακλείου

Πώς γίνεται ο ψεκασμός για να φτάσει στο έντομο

Η χημική αντιμετώπιση είναι δύσκολη, γιατί ο ψευδόκοκκος περνά μεγάλο μέρος της ζωής του κάτω από τον φλοιό και μέσα στο ρυτίδωμα και διαχειμάζει κυρίως στις διχάλες των πρέμνων. Γι' αυτό το ψεκαστικό κατευθύνεται στο φύλλωμα αλλά και στον κορμό και στις διχάλες, και η δόση του νερού ελέγχεται με τη βαθμονόμηση του ψεκαστικού πριν ξεκινήσει η δουλειά.

Γέρικο πρέμνο με σκισμένο ρυτίδωμα και ώριμο τσαμπί λευκού σταφυλιού.

Τα εντομοκτόνα επιλέγονται από τα εγκεκριμένα σκευάσματα για το αμπέλι, με εναλλαγή ομάδων δράσης από χρονιά σε χρονιά.

Ένα εκλεκτικό σκεύασμα έχει προτεραιότητα, γιατί στο τέλος της περιόδου δρα το παρασιτοειδές Anagyrus pseudococci, που μπορεί να περιορίσει τον πληθυσμό μετά τον τρύγο, πριν τα έντομα επιστρέψουν στις ρίζες.

Τι σημαδεύεται και πότε

Το σημάδεμα των πρέμνων με ψευδόκοκκο γίνεται την ίδια εποχή με τη σήμανση των πρέμνων με ασθένειες του ξύλου, όσο το φύλλωμα είναι ακόμη στο πρέμνο, και με το ίδιο υλικό, μια πλαστική ταινία δρόμου. Οι δύο δουλειές γίνονται μαζί με τον χαλκό για τον περονόσπορο, στο πρόγραμμα του Σεπτεμβρίου μετά τον τρύγο.

Η σήμανση δείχνει την άνοιξη πού θα ξεκινήσουν οι έλεγχοι, αφού οι αποικίες εμφανίζονται συνήθως στις θέσεις όπου υπήρχαν τις προηγούμενες χρονιές ή κοντά σε αυτές, χωρίς να αποκλείονται και νέες θέσεις.

Τι ακολουθεί την άνοιξη στα σημαδεμένα πρέμνα

Η κατάλληλη περίοδος για επέμβαση την άνοιξη είναι η μετακίνηση του πληθυσμού στη βλάστηση και στα σταφύλια, που συμπίπτει με την καρπόδεση και με το κλείσιμο των σταφυλιών αντίστοιχα. Μετά το κλείσιμο των σταφυλιών η αντιμετώπιση γίνεται πολύ δύσκολη, οπότε ο στόχος είναι να μειωθεί ο πληθυσμός της άνοιξης πριν φτάσει στις θερινές γενιές που ζημιώνουν τα σταφύλια.

Σε αμπελώνες με χαμηλούς πληθυσμούς μετά την επέμβαση του φθινοπώρου, το κομφούζιο στοχεύει τα αρσενικά και αποδίδει καλύτερα σε μεγάλες εκτάσεις με χαμηλό πληθυσμό, ενώ σε έντονη προσβολή συνδυάζεται την πρώτη χρονιά με εντομοκτόνο.

Πώς περιορίζεται η μεταφορά του εντόμου με τον τρύγο

Ο ψευδόκοκκος μεταφέρεται με τα καλλιεργητικά εργαλεία, τα ρούχα των εργατών και τα μέσα συγκομιδής και συσκευασίας, οπότε τα κιβώτια και τα εργαλεία από προσβεβλημένο αμπελώνα καθαρίζονται πριν πάνε σε καθαρό. Τα κοτσάνια και τα στέμφυλα δεν σκορπίζονται στο χωράφι, και οι σωροί τους σκεπάζονται με διαφανές πλαστικό για αρκετές εβδομάδες.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται ψεκασμός για τον ψευδόκοκκο μετά τον τρύγο

Μόνο σε αμπελώνες όπου φάνηκε προσβολή. Ο ψεκασμός μειώνει τον πληθυσμό πριν το έντομο αποσυρθεί για διαχείμαση στις ρίζες και κάτω από το ρυτίδωμα.

Ψεκάζω όλο τον αμπελώνα ή μόνο τα πρέμνα με ψευδόκοκκο

Αν η προσβολή δεν είναι γενικευμένη, ψεκάζονται μόνο τα προσβεβλημένα πρέμνα και σημαδεύονται για έλεγχο την άνοιξη.

Πώς καταλαβαίνω αν το αμπέλι μου έχει ψευδόκοκκο

Από τα κολλώδη μελιτώματα στα σταφύλια και στα φύλλα, από την καπνιά και από τα μυρμήγκια στα πρέμνα, αφού η έντονη παρουσία μυρμηγκιών βοηθά στον εντοπισμό των αποικιών.

Γιατί ο ψευδόκοκκος δεν φεύγει εύκολα με ψεκασμό

Γιατί περνά μεγάλο μέρος της ζωής του κάτω από τον φλοιό και μέσα στο ρυτίδωμα, όπου το ψεκαστικό φτάνει δύσκολα.

Πότε ψεκάζουμε για τον ψευδόκοκκο την άνοιξη

Όταν ο πληθυσμός ανεβαίνει στη βλάστηση κατά την καρπόδεση και πριν κλείσουν τα σταφύλια, γιατί μετά το κλείσιμο η αντιμετώπιση είναι πολύ δύσκολη.

Αντέχει το οινοποιήσιμο αμπέλι λίγο ψευδόκοκκο

Τα οινοποιήσιμα ανέχονται χαμηλά επίπεδα, ενώ τα επιτραπέζια καθόλου. Επειδή όμως το έντομο μεταδίδει ιούς του καρουλιάσματος, οι εστίες αντιμετωπίζονται και στα οινοποιήσιμα.

Οι συνθήκες διαφέρουν ανά περιοχή, ποικιλία, τύπο εδάφους και χρονιά, οπότε τα παραπάνω λειτουργούν ως γενικές κατευθύνσεις και όχι ως πρόγραμμα ψεκασμών για συγκεκριμένο αμπελώνα. Σε έντονες ή επαναλαμβανόμενες προσβολές, η συνεργασία με γεωπόνο που θα δει τον αμπελώνα επιτόπου δίνει την ασφαλέστερη απόφαση.

Προηγούνται τα μη χημικά μέτρα, δηλαδή η υγιεινή των εργαλείων και των στεμφύλων, το σωστό κλάδεμα και η προστασία των φυσικών εχθρών. Όταν χρειαστεί ψεκασμός, χρησιμοποιούνται μόνο σκευάσματα εγκεκριμένα για το αμπέλι, σύμφωνα με τις οδηγίες και τα όρια εφαρμογών της ετικέτας.

Πηγές

• Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου, Εχθροί και ασθένειες του αμπελιού, μετασυλλεκτικές επεμβάσεις, Δελτίο Νο 16, 23 Σεπτεμβρίου 2026.
• Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ηρακλείου, Ψευδόκοκκος, Planococcus ficus, 3η έκδοση, Μάιος 2022.
• UC Statewide IPM Program, Vine mealybug.