Ποιες ποικιλίες βασιλικού υπάρχουν και σε τι διαφέρουν

Οι ποικιλίες βασιλικού διαφέρουν στο μέγεθος και το χρώμα των φύλλων, στο άρωμα και τη γεύση, στο ύψος του φυτού και στη χρήση τους στην κουζίνα ή ως διακοσμητικά. Άλλες ταιριάζουν στον κλασικό βασιλικό της γλάστρας και της κουζίνας, άλλες σε ασιατικά πιάτα και άλλες ξεχωρίζουν για το χρώμα ή το ιδιαίτερο άρωμά τους. Παρακάτω περιγράφονται τα πιο γνωστά είδη και ποικιλίες, με τα χαρακτηριστικά που τα ξεχωρίζουν.

Γλυκός βασιλικός και Genovese

Ο βασιλικός (Ocimum basilicum) είναι ο πιο διαδεδομένος τύπος, με μεγάλα, αρωματικά πράσινα φύλλα και το χαρακτηριστικό γλυκό άρωμα. Η ποικιλία Genovese ανήκει σε αυτή την κατηγορία και θεωρείται η κλασική επιλογή για την ιταλική κουζίνα και ιδίως για πέστο. Είναι η πιο κοινή επιλογή για γενική μαγειρική χρήση και για τη γλάστρα του σπιτιού.

Μικρόφυλλος και νάνος βασιλικός

Ο μικρόφυλλος βασιλικός (Ocimum minimum), γνωστός και ως νάνος ή ελληνικός βασιλικός, σχηματίζει χαμηλό, πυκνό, σφαιρικό θάμνο με μικρά φύλλα και έντονο άρωμα. Το συμπαγές του μέγεθος τον κάνει ιδανικό για γλάστρα, ζαρντινιέρα και μπαλκόνι, καθώς και για μπορντούρες στον κήπο. Παρά τα μικρά φύλλα, η γεύση του είναι έντονη και μυρωδάτη.

Πλατύφυλλος και θαμνώδης βασιλικός

Ο πλατύφυλλος βασιλικός δίνει μεγάλα, φαρδιά φύλλα και προτιμάται όταν ζητούνται πολλά φύλλα για μαγειρική. Ο θαμνώδης τύπος σχηματίζει πιο πυκνό, διακλαδισμένο φυτό. Και οι δύο καλλιεργούνται όπως ο κοινός γλυκός βασιλικός και ταιριάζουν στην καθημερινή κουζίνα.

Κόκκινος και μωβ βασιλικός

Ο κόκκινος ή μωβ βασιλικός, με ποικιλίες όπως οι Purple Ruffles και Red Rubin, ξεχωρίζει για τα βαθιά μωβ, συχνά κυματιστά φύλλα του. Έχει πιο ήπια, ελαφρώς πικάντικη γεύση από τον γλυκό βασιλικό και χρησιμοποιείται τόσο στη μαγειρική όσο και ως διακοσμητικό φυτό, καθώς προσθέτει χρώμα σε γλάστρες και παρτέρια.

Λεμονοβασιλικός και κανελοβασιλικός

Ο λεμονοβασιλικός (Ocimum × citriodorum) έχει φρέσκο άρωμα και γεύση λεμονιού και ταιριάζει σε ψάρια, σαλάτες και ροφήματα. Ο κανελοβασιλικός, γνωστός και ως Cinnamon, έχει ζεστό, μπαχαρένιο άρωμα που θυμίζει κανέλα. Και οι δύο είναι αρωματικές ποικιλίες που δίνουν ιδιαίτερο χαρακτήρα σε πιάτα και ροφήματα.

Ιερός βασιλικός και Ταϊλανδέζικος

Ο ιερός βασιλικός (Ocimum tenuiflorum), γνωστός και ως Tulsi, προέρχεται από την Ινδία, έχει πιο έντονη, πικάντικη γεύση και χρησιμοποιείται στην ασιατική κουζίνα και σε ροφήματα. Ο Ταϊλανδέζικος βασιλικός έχει άρωμα που θυμίζει γλυκάνισο και είναι βασικό συστατικό της ταϊλανδέζικης και της νοτιοασιατικής κουζίνας. Και οι δύο ανέχονται καλύτερα τη ζέστη, γι' αυτό αποδίδουν στα θερμά ελληνικά καλοκαίρια.

Αγιορείτικος βασιλικός

Ο Αγιορείτικος βασιλικός ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους, καθώς είναι πολυετής, αντέχει καλύτερα στο κρύο και μπορεί να φτάσει σε ύψος έως και το ενάμισι μέτρο. Φυτεύεται και απευθείας στο έδαφος και επανέρχεται χρόνο με τον χρόνο, σε αντίθεση με τους περισσότερους βασιλικούς που καλλιεργούνται ως μονοετείς.

Σύγκριση των ειδών βασιλικού

Πώς επιλέγετε ποικιλία

Για την καθημερινή κουζίνα και το πέστο, ο γλυκός βασιλικός τύπου Genovese είναι η ασφαλής επιλογή. Για γλάστρα και μπαλκόνι, ο μικρόφυλλος νάνος μένει συμπαγής και αποδοτικός. Για χρώμα και διακόσμηση, ο κόκκινος βασιλικός προσθέτει αντίθεση σε γλάστρες και παρτέρια. Για ασιατικά πιάτα ταιριάζουν ο Ταϊλανδέζικος και ο ιερός βασιλικός, που παράλληλα ανέχονται καλύτερα τη ζέστη. Και για όποιον θέλει ένα φυτό που επανέρχεται κάθε χρόνο, ο Αγιορείτικος είναι η μοναδική πολυετής επιλογή. Όποια ποικιλία κι αν διαλέξετε, η φροντίδα του βασιλικού σε γλάστρα ακολουθεί τις ίδιες βασικές αρχές.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια ποικιλία βασιλικού είναι για πέστο

Ο γλυκός βασιλικός τύπου Genovese, με τα μεγάλα αρωματικά φύλλα και το κλασικό γλυκό άρωμα, είναι η παραδοσιακή επιλογή για πέστο και για την ιταλική κουζίνα γενικότερα.

Ποιος βασιλικός είναι κατάλληλος για γλάστρα

Ο μικρόφυλλος ή νάνος βασιλικός, που σχηματίζει χαμηλό, πυκνό, σφαιρικό θάμνο, είναι ιδανικός για γλάστρα και μπαλκόνι λόγω του συμπαγούς μεγέθους του.

Ποιος βασιλικός αντέχει στη ζέστη

Ο Ταϊλανδέζικος και ο ιερός βασιλικός ανέχονται καλύτερα τις υψηλές θερμοκρασίες, οπότε αποδίδουν στα θερμά ελληνικά καλοκαίρια.

Υπάρχει πολυετής βασιλικός

Ναι, ο Αγιορείτικος βασιλικός είναι πολυετής, αντέχει καλύτερα στο κρύο και επανέρχεται κάθε χρόνο, σε αντίθεση με τους περισσότερους βασιλικούς που είναι μονοετείς.

Πηγές

• University of Florida IFAS Extension, A beginners guide to growing basil.
• The Old Farmer's Almanac, Basil, how to plant, grow and harvest.