Πώς φροντίζουμε τη μέντα σε γλάστρα

Η μέντα η πιπερώδης (Mentha × piperita) είναι πολυετές αρωματικό φυτό με έντονη, δροσερή γεύση μενθόλης, που τη διαφοροποιεί από τον πιο ήπιο δυόσμο. Χρησιμοποιείται κυρίως σε ροφήματα, τσάι και γλυκά, και ξεχωρίζει για τον όρθιο, συχνά κοκκινωπό βλαστό της, που φτάνει σε ύψος έως και τα ενενήντα εκατοστά. Ένα βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι, ως υβρίδιο, δεν αναπαράγεται από σπόρο και πολλαπλασιάζεται μόνο με μοσχεύματα. Παρακάτω περιγράφεται όλη η φροντίδα της σε γλάστρα.

Τι είναι η μέντα και γιατί δεν βγαίνει από σπόρο

Η μέντα η πιπερώδης είναι ένα στείρο υβρίδιο, διασταύρωση του δυόσμου με την υδρόμεντα. Επειδή ακριβώς είναι στείρο υβρίδιο, σπάνια σχηματίζει βιώσιμους σπόρους, οπότε δεν αναπαράγεται αξιόπιστα από σπόρο. Οι σπόροι που πωλούνται ως μέντα δίνουν συνήθως μια μορφή δυόσμου και όχι γνήσια πιπερώδη μέντα. Γι' αυτό η μέντα πολλαπλασιάζεται πάντα με μοσχεύματα, παραφυάδες ή διαίρεση, ποτέ από σπόρο.

Θέση και φως

Η μέντα ευδοκιμεί σε ηλιόλουστες αλλά και ημισκιερές θέσεις, με προτίμηση σε σημεία που προστατεύονται από τον καυτό μεσημεριανό ήλιο του καλοκαιριού. Οι ιδανικές θερμοκρασίες ανάπτυξης κυμαίνονται μεταξύ 17 και 25 βαθμών Κελσίου. Το φυτό προστατεύεται από τους δυνατούς βοριάδες και τον παγετό, καθώς, αν και αντέχει σε χαμηλές θερμοκρασίες, η παρατεταμένη έκθεση σε έντονο κρύο το ζημιώνει. Τον χειμώνα χάνει το υπέργειο τμήμα του και ξαναβλασταίνει την άνοιξη.

Γλάστρα και χώμα

Τα ριζώματα της μέντας απλώνονται γρήγορα και επιθετικά, οπότε φυτεύεται σε δική της, ξεχωριστή γλάστρα και όχι μαζί με άλλα φυτά, τα οποία θα κατέπνιγε. Η γλάστρα πρέπει να έχει οπές αποστράγγισης και αρκετό χώρο για τις ρίζες. Το χώμα είναι γόνιμο, πλούσιο σε οργανική ουσία και με καλή αποστράγγιση, ώστε να κρατά υγρασία χωρίς να λιμνάζει. Ένα καλό φυτόχωμα κηπευτικών με προσθήκη κομπόστ αποτελεί κατάλληλη βάση.

Πότισμα

Η μέντα θέλει τακτικό πότισμα και σταθερή υγρασία στο χώμα. Την άνοιξη και το φθινόπωρο ποτίζεται περίπου δύο φορές την εβδομάδα, ενώ το καλοκαίρι κάθε δύο ημέρες, φτάνοντας ακόμη και σε καθημερινό πότισμα στη διάρκεια του καύσωνα. Το χώμα πρέπει να μένει νωπό αλλά όχι μονίμως μουσκεμένο, καθώς το νερό που λιμνάζει προκαλεί σήψη στις ρίζες. Σε γλάστρα το χώμα στεγνώνει πιο γρήγορα, οπότε χρειάζεται συχνότερος έλεγχος.

Κορφολόγημα και κλάδεμα

Το τακτικό κορφολόγημα, δηλαδή το κόψιμο των κορυφών, κρατά τη μέντα πυκνή και ενθαρρύνει νέα, αρωματικά φύλλα. Κόβετε τις κορυφές κάθε τέσσερις ως έξι εβδομάδες μέσα στη βλαστική περίοδο. Μόλις ολοκληρωθεί η ανθοφορία στο τέλος του καλοκαιριού, γίνεται ένα πιο αυστηρό κλάδεμα, κόβοντας το φυτό αρκετά χαμηλά, ώστε να ανανεωθεί και να ξαναβλαστήσει την επόμενη περίοδο.

Συγκομιδή

Τα φύλλα της μέντας κόβονται καθ' όλη τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου, ιδανικά νωρίς το πρωί, όταν η περιεκτικότητά τους σε αιθέρια έλαια και μενθόλη είναι υψηλότερη. Η καλύτερη γεύση επιτυγχάνεται λίγο πριν ή στην αρχή της ανθοφορίας. Κόβετε τους βλαστούς πάνω από ένα ζεύγος φύλλων και δεν αφαιρείτε πάνω από το ένα τρίτο του φυτού κάθε φορά, ώστε να συνεχίσει να παράγει.

Πολλαπλασιασμός με μοσχεύματα

Επειδή η μέντα δεν βγαίνει από σπόρο, ο πολλαπλασιασμός γίνεται με μοσχεύματα, κάτι πολύ εύκολο. Κόβετε έναν υγιή βλαστό μήκους 10 ως 15 εκατοστών κάτω από έναν κόμβο, αφαιρείτε τα κάτω φύλλα και τον τοποθετείτε σε νερό ή σε υγρό χώμα. Ρίζες σχηματίζονται μέσα σε λίγες εβδομάδες και το νεαρό φυτό μεταφυτεύεται σε γλάστρα. Εξίσου εύκολη είναι η διαίρεση ενός εγκατεστημένου φυτού ή η χρήση των παραφυάδων που βγάζουν τα ριζώματα. Ο δυόσμος, αντίθετα, μπορεί να καλλιεργηθεί και από σπόρο.

Λίπανση

Σε γλάστρα, όπου τα θρεπτικά ξεπλένονται με το συχνό πότισμα, η μέντα ωφελείται από μια ελαφριά λίπανση με βιολογικό λίπασμα για αρωματικά φυτά, περίπου μία φορά τον μήνα κατά την άνοιξη και το φθινόπωρο. Η υπερβολική λίπανση αποφεύγεται, γιατί δίνει πλούσιο φύλλωμα με λιγότερο έντονο άρωμα και γεύση.

Μεταφύτευση

Καθώς τα ριζώματα αναπτύσσονται γρήγορα, η μέντα γεμίζει σύντομα τη γλάστρα. Όταν οι ρίζες εμφανιστούν στην επιφάνεια ή βγαίνουν από τις οπές αποστράγγισης, το φυτό μεταφυτεύεται σε μεγαλύτερη γλάστρα. Η καλύτερη εποχή είναι η άνοιξη και οι αρχές του φθινοπώρου, όταν οι θερμοκρασίες είναι ήπιες.

Ασθένειες και εχθροί

Η μέντα προσβάλλεται κυρίως από τη σκουριά, μια μυκητολογική ασθένεια με πορτοκαλοκαφέ κηλίδες στην κάτω πλευρά των φύλλων, καθώς και από περονόσπορο σε συνθήκες υγρασίας. Από τα έντομα, συχνότεροι εχθροί είναι οι αφίδες. Ο καλός αερισμός, το πότισμα στη βάση και η αποφυγή του υπερβολικά πυκνού φυλλώματος περιορίζουν τα προβλήματα. Σε σοβαρές προσβολές, καλό είναι να συμβουλευτείτε γεωπόνο.

Συχνές ερωτήσεις

Βγαίνει η μέντα από σπόρο

Όχι. Η πιπερώδης μέντα είναι στείρο υβρίδιο και δεν σχηματίζει βιώσιμους σπόρους. Οι σπόροι που πωλούνται ως μέντα δίνουν συνήθως δυόσμο, οπότε η μέντα πολλαπλασιάζεται μόνο με μοσχεύματα ή διαίρεση.

Μέντα και δυόσμος είναι το ίδιο φυτό

Όχι. Είναι συγγενικά αλλά διαφορετικά φυτά. Ο δυόσμος έχει πιο ήπια, γλυκιά γεύση, ενώ η μέντα έχει έντονη γεύση μενθόλης με χαρακτηριστική αίσθηση δροσιάς.

Πόσο συχνά ποτίζουμε τη μέντα στη γλάστρα

Την άνοιξη και το φθινόπωρο περίπου δύο φορές την εβδομάδα και το καλοκαίρι κάθε δύο ημέρες, ή και καθημερινά στον καύσωνα, κρατώντας το χώμα σταθερά νωπό χωρίς να λιμνάζει το νερό.

Θέλει ήλιο ή σκιά η μέντα

Ευδοκιμεί σε ηλιόλουστες και ημισκιερές θέσεις, με προστασία από τον καυτό μεσημεριανό ήλιο του καλοκαιριού και από τους δυνατούς ανέμους.

Πηγές

• NC State Extension, Mentha x piperita.
• Smithsonian Environmental Research Center, Mentha x piperita.
• The Old Farmer's Almanac, Mint, how to plant, grow and harvest.