Τι είναι τα οργανοανόργανα λιπάσματα και πότε τα προτιμάμε

Τα οργανοανόργανα λιπάσματα συνδυάζουν, μέσα στον ίδιο κόκκο, οργανική ουσία και ανόργανα θρεπτικά στοιχεία. Έτσι έχουν διπλή δράση: το ανόργανο μέρος απορροφάται άμεσα, ενώ το οργανικό αποδεσμεύει θρεπτικά σταδιακά και βελτιώνει το έδαφος. Πρόκειται για λιπάσματα νέου τύπου, γνωστά και ως οργανοχημικά, που γεφυρώνουν την απόσταση ανάμεσα στην καθαρά οργανική και την καθαρά χημική λίπανση.

Τι είναι τα οργανοανόργανα λιπάσματα

Στα οργανοανόργανα λιπάσματα συνυπάρχουν στον ίδιο κόκκο οργανικά υλικά, κυρίως φυτικής ή ζωικής προέλευσης, μαζί με ανόργανα θρεπτικά σε γνωστές αναλογίες αζώτου, φωσφόρου και καλίου. Ανήκουν σε μια νεότερη κατηγορία, που στην αγορά αναφέρεται συχνά ως «ομάδα Γ», και διατίθενται σε κοκκώδη ή υγρή μορφή. Πολλά περιέχουν επιπλέον ιχνοστοιχεία, όπως ψευδάργυρο, μαγγάνιο και βόριο, ή και ωφέλιμους μικροοργανισμούς. Στην πράξη προσφέρουν την ακρίβεια των ανόργανων μαζί με τα οφέλη της οργανικής ουσίας στο έδαφος.

Πώς λειτουργεί η διπλή δράση

Το ανόργανο κλάσμα δίνει άμεσα διαθέσιμα θρεπτικά, όπως ένα κοινό σύνθετο λίπασμα. Το οργανικό κλάσμα αποδεσμεύει θρεπτικά αργά και βελτιώνει τη δομή του εδάφους. Το ενδιαφέρον συμβαίνει στο σημείο όπου ο κόκκος αγγίζει το έδαφος. Εκεί ενισχύεται η ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων, αυξάνεται η υπολειμματική επίδραση και βελτιώνεται η αξιοποίηση των θρεπτικών, ιδίως η διαθεσιμότητα του φωσφόρου, που στα ελληνικά ασβεστούχα εδάφη δεσμεύεται εύκολα. Για να αποδώσει αυτή η δράση, χρειάζεται τα κοκκία να βρίσκονται κοντά στο ριζικό σύστημα και το οργανικό κλάσμα να είναι καλής ποιότητας.

Ο ρόλος του οργανικού κλάσματος στα ιχνοστοιχεία

Τα οργανικά μακρομόρια του λιπάσματος διαθέτουν δραστικές ομάδες, όπως καρβοξυλικές και υδροξυλικές, που συμπεριφέρονται σαν χημικοί παράγοντες. Οι ομάδες αυτές συγκρατούν μεταλλικά μικροθρεπτικά κατιόντα και σχηματίζουν διαλυτά οργανομεταλλικά σύμπλοκα, παρόμοια με τις χηλικές μορφές. Έτσι, ιχνοστοιχεία όπως ο ψευδάργυρος, το μαγγάνιο και ο σίδηρος μένουν διαθέσιμα στο φυτό αντί να δεσμευτούν στο έδαφος. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλά οργανοανόργανα λιπάσματα ενσωματώνουν ιχνοστοιχεία στη σύνθεσή τους.

Πότε τα προτιμάμε

Τα οργανοανόργανα ταιριάζουν όταν χρειάζεται ταυτόχρονα άμεση θρέψη και βελτίωση του εδάφους, κάτι που ένα καθαρά χημικό λίπασμα δεν προσφέρει. Είναι χρήσιμα σε εδάφη με χαμηλή οργανική ουσία, όπως τα περισσότερα ελληνικά, και σε ασβεστούχα εδάφη όπου ο φώσφορος και τα ιχνοστοιχεία δεσμεύονται. Λειτουργούν επίσης ως γέφυρα, για όσους θέλουν να μειώσουν σταδιακά τα καθαρά χημικά λιπάσματα χωρίς να στηριχθούν αποκλειστικά στην κοπριά. Στο Farmclick υπάρχουν οργανοανόργανοι τύποι για διάφορες καλλιέργειες, από το Compo Expert Biomax Terra 4-4-12 και άλλα οργανοανόργανα λιπάσματα μέχρι τύπους οπωροφόρων, γκαζόν και εσπεριδοειδών.

Πώς τα χρησιμοποιούμε

Τα κοκκώδη οργανοανόργανα εφαρμόζονται στο έδαφος, στη βασική ή στην επιφανειακή λίπανση, και ενσωματώνονται ελαφρά κοντά στη ζώνη των ριζών. Τα υγρά αξιοποιούνται στην υδρολίπανση. Η επιλογή του τύπου γίνεται με βάση την καλλιέργεια και το στάδιο: τύποι με υψηλότερο άζωτο για την ανάπτυξη, τύποι με υψηλότερο κάλιο, όπως το 4-4-12, για την καρποφορία και την ωρίμανση. Η δόση καθορίζεται από την ετικέτα και προσαρμόζεται στην ανάλυση του εδάφους.

Τι να προσέχουμε

Η ποιότητα του οργανικού κλάσματος κρίνει σε μεγάλο βαθμό την αποτελεσματικότητα, οπότε αξίζει να προτιμώνται σκευάσματα με σαφή σύνθεση. Τα οργανοανόργανα δεν αντικαθιστούν την εδαφολογική ανάλυση ούτε καταργούν την ανάγκη για οργανική ουσία από κοπριά ή κομπόστ σε βάθος χρόνου. Λειτουργούν καλύτερα όταν οι κόκκοι βρίσκονται κοντά στις ρίζες, ενώ η επιφανειακή διασπορά χωρίς ενσωμάτωση μειώνει το όφελος. Είναι συμπλήρωμα μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής θρέψης, όχι μια εύκολη λύση για όλα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι διαφορά έχουν τα οργανοανόργανα από τα οργανικά και τα χημικά λιπάσματα; Τα οργανικά τροφοδοτούν σταδιακά και βελτιώνουν το έδαφος, τα χημικά δίνουν άμεση θρέψη χωρίς βελτίωση του εδάφους, ενώ τα οργανοανόργανα συνδυάζουν και τα δύο σε ένα προϊόν, με άμεση και σταδιακή δράση.

Τι σημαίνει «ομάδα Γ»; Είναι ο χαρακτηρισμός με τον οποίο κατατάσσονται στην αγορά τα οργανοανόργανα λιπάσματα νέου τύπου, που συνδυάζουν οργανική ουσία με ανόργανα θρεπτικά και συχνά ιχνοστοιχεία ή μικροοργανισμούς.

Περιέχουν ιχνοστοιχεία; Πολλά ναι. Το οργανικό κλάσμα σχηματίζει διαλυτά σύμπλοκα με μικροθρεπτικά όπως ο ψευδάργυρος, το μαγγάνιο και ο σίδηρος, κρατώντας τα διαθέσιμα στο φυτό, γι' αυτό συχνά ενσωματώνονται στη σύνθεση.

Πότε να προτιμήσω οργανοανόργανο αντί για κοινό σύνθετο; Όταν, εκτός από άμεση θρέψη, θέλετε και βελτίωση του εδάφους, ή όταν καλλιεργείτε σε ασβεστούχα εδάφη με χαμηλή οργανική ουσία, όπου ο φώσφορος και τα ιχνοστοιχεία δεσμεύονται.

Υγρά ή κοκκώδη; Τα κοκκώδη ταιριάζουν στη βασική και επιφανειακή λίπανση του εδάφους, ενώ τα υγρά αξιοποιούνται στην υδρολίπανση, όταν χρειάζεται ταχύτερη διαθεσιμότητα.

Σημαντικές σημειώσεις

Η σύνθεση και η ποιότητα των οργανοανόργανων λιπασμάτων διαφέρουν, όπως και οι ανάγκες κάθε καλλιέργειας και εδάφους. Μια εδαφολογική ανάλυση, σε συνεργασία με γεωπόνο, δείχνει ποιος τύπος και ποια δόση ταιριάζουν και πώς συνδυάζονται με την υπόλοιπη οργανική και ανόργανη λίπανση. Τα λιπάσματα εφαρμόζονται σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας.

Πηγές

• Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ορισμοί λιπασμάτων, λίπασμα βραδείας αποδέσμευσης.