Πότε ρίχνουμε νιτρικό κάλιο και σε ποιο στάδιο αποδίδει

Το νιτρικό κάλιο είναι το ακριβότερο από τα τρία βασικά καλιούχα λιπάσματα και ταυτόχρονα το πιο ευέλικτο. Δεν περιέχει ούτε χλώριο ούτε θειικά, δίνει άζωτο αποκλειστικά σε νιτρική μορφή, και διαλύεται πλήρως. Αυτός ο συνδυασμός το κάνει την προφανή επιλογή σε συγκεκριμένες στιγμές της καλλιεργητικής περιόδου, και άσκοπη δαπάνη σε άλλες.

Τι περιέχει

Το νιτρικό κάλιο κυκλοφορεί ως 13-0-46, δηλαδή 13% άζωτο και 46% K₂O, που αντιστοιχεί σε περίπου 38% στοιχειακό κάλιο. Ορισμένοι τύποι φτάνουν το 13,5-0-46. Ολόκληρο το άζωτο βρίσκεται σε νιτρική μορφή, χωρίς αμμωνιακό ή ουρικό μέρος, ενώ το προϊόν είναι απαλλαγμένο από χλώριο και νάτριο.

Ο δείκτης αλατότητάς του είναι 74, δηλαδή αισθητά χαμηλότερος από του χλωριούχου καλίου που φτάνει το 116, αλλά υψηλότερος από του θειικού που είναι 46.

Γιατί η αναλογία αζώτου προς κάλιο έχει σημασία

Η σχέση αζώτου προς κάλιο στο νιτρικό κάλιο είναι περίπου 1 προς 3. Αυτή η αναλογία δεν είναι τυχαία επιλογή του παρασκευαστή, αντιστοιχεί στο πώς πραγματικά καταναλώνουν τα φυτά.

Πολλές καλλιέργειες απομακρύνουν με τη συγκομιδή εξίσου ή και περισσότερο κάλιο από ό,τι άζωτο, ιδίως στα στάδια που ο καρπός γεμίζει. Το νιτρικό κάλιο καλύπτει αυτή τη ζήτηση χωρίς να φορτώνει την καλλιέργεια με άζωτο σε μια περίοδο που η ορμητική βλάστηση δεν είναι επιθυμητή.

Το νιτρικό βοηθά την πρόσληψη του καλίου

Υπάρχει και μια φυσιολογική συνέργεια. Το νιτρικό ιόν είναι αρνητικά φορτισμένο και το κάλιο θετικά, οπότε η ταυτόχρονη πρόσληψή τους διατηρεί την ιοντική ισορροπία μέσα στο φυτό και διευκολύνει την είσοδο του καλίου. Η παρουσία νιτρικού αζώτου επιδρά θετικά στην απορρόφηση του καλίου, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία ακριβώς στο στάδιο που ο καρπός μεγαλώνει.

Ταυτόχρονα, επειδή το άζωτο είναι ήδη νιτρικό, είναι άμεσα διαθέσιμο. Δεν απαιτεί μικροβιακή δράση ούτε μετατροπή στο έδαφος, και δεν χάνεται στην ατμόσφαιρα όπως συμβαίνει με την ουρία που μένει στην επιφάνεια.

Πότε το ρίχνουμε

Το νιτρικό κάλιο αποδίδει σε δύο περιόδους. Στη βασική λίπανση πριν την έναρξη της καλλιεργητικής περιόδου, και κυρίως ως συμπλήρωμα κατά την ανάπτυξη και το γέμισμα του καρπού, όταν η ζήτηση σε κάλιο κορυφώνεται.

Στην πράξη, η στιγμή του αναγνωρίζεται εύκολα. Είναι το σημείο όπου θέλετε να σταματήσετε να τροφοδοτείτε βλάστηση και να αρχίσετε να τροφοδοτείτε καρπό. Ένα λίπασμα με υψηλό άζωτο εκείνη τη στιγμή δουλεύει εναντίον σας, ενώ ένα καθαρά καλιούχο αφήνει ακάλυπτη τη μικρή αλλά υπαρκτή ανάγκη σε άζωτο. Η αναλογία 1 προς 3 πέφτει ακριβώς στη μέση.

Γιατί ταιριάζει στην υδρολίπανση

Το νιτρικό κάλιο έχει ένα πλεονέκτημα που κανένα από τα άλλα δύο δεν διαθέτει. Επειδή δεν περιέχει ούτε χλώριο ούτε θειικά, μπορεί να μπει και στη δεξαμενή Α και στη δεξαμενή Β χωρίς να σχηματίσει ίζημα με το ασβέστιο, οπότε χρησιμοποιείται για να ισοφαρίσει το φορτίο ανάμεσα στις δύο. Γιατί χωρίζονται οι δεξαμενές και τι μπαίνει σε κάθε μία, το εξηγούμε στο νιτρικό ασβέστιο στην υδρολίπανση.

Είναι επίσης συμβατό με τα περισσότερα υδατοδιαλυτά λιπάσματα και με πολλά φυτοπροστατευτικά σε διαφυλλική εφαρμογή, αν και η συμβατότητα ελέγχεται πάντα πριν από κάθε νέο συνδυασμό.

Τι δόσεις χρησιμοποιούνται

Στη στάγδην άρδευση, η τελική συγκέντρωση που φτάνει στο έδαφος κινείται συνήθως γύρω στα 0,25 έως 0,5 γραμμάρια ανά λίτρο, ανάλογα με τις ανάγκες της καλλιέργειας. Μεγαλύτερες συγκεντρώσεις ανεβάζουν την ηλεκτρική αγωγιμότητα και το pH του διαλύματος σε ανεπιθύμητα επίπεδα, ενώ όταν το νερό είναι ήδη φορτωμένο σε άλατα χρησιμοποιούνται χαμηλότερες τιμές.

Στη διαφυλλική εφαρμογή, οι συγκεντρώσεις που αναφέρονται κυμαίνονται συνήθως από 0,4% έως 0,6%, δηλαδή περίπου 4 έως 6 γραμμάρια ανά λίτρο ψεκαστικού διαλύματος, με εφαρμογές που ξεκινούν από την καρπόδεση και επαναλαμβάνονται κάθε δέκα με δεκαπέντε ημέρες. Οι τιμές διαφέρουν σημαντικά ανά καλλιέργεια και σκεύασμα, οπότε η ετικέτα υπερισχύει πάντα.

Η ενδόθερμη διάλυση

Μια πρακτική λεπτομέρεια που εξηγεί ένα συχνό μπέρδεμα. Η διάλυση του νιτρικού καλίου είναι ενδόθερμη, δηλαδή απορροφά θερμότητα και κατεβάζει τη θερμοκρασία του διαλύματος. Επειδή η διαλυτότητα εξαρτάται από τη θερμοκρασία, το κρύωμα που προκαλεί το ίδιο το λίπασμα επιβραδύνει τη δική του διάλυση.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι σε κρύο νερό η διάλυση αργεί αισθητά και μπορεί να μείνει αδιάλυτο υλικό στον πάτο. Για την παρασκευή πυκνού διαλύματος, χρησιμοποιείται χλιαρό νερό, συνεχής ανάδευση και υπολογίζεται διαλυτότητα γύρω στα 130 γραμμάρια ανά λίτρο.

Ο ανταγωνισμός που πρέπει να προσέξετε

Το νιτρικό κάλιο λύνει το πρόβλημα του χλωρίου και το πρόβλημα του αμμωνιακού αζώτου, δεν λύνει όμως το πρόβλημα του ίδιου του καλίου. Το κάλιο απορροφάται ως θετικό ιόν και ανταγωνίζεται το ασβέστιο και το μαγνήσιο στη ρίζα.

Υπερβολικές δόσεις καλίου, από οποιαδήποτε πηγή, μπορούν να προκαλέσουν τροφοπενίες μαγνησίου και ασβεστίου, ακόμη κι όταν τα δύο αυτά στοιχεία υπάρχουν επαρκώς στο έδαφος. Σε καλλιέργειες με ιστορικό ξηρής κορυφής ή πικρής στιγμάτωσης, η υπερβολική καλιούχος λίπανση στο στάδιο της καρποφορίας μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα. Γιατί το ασβέστιο δυσκολεύεται να φτάσει στον καρπό, το αναλύουμε στο πώς δίνουμε ασβέστιο για την ξηρή κορυφή.

Το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι η δόση καλίου προκύπτει από ανάλυση και όχι από τη λογική ότι το κάλιο βελτιώνει την ποιότητα, άρα όσο περισσότερο τόσο καλύτερα.

Πώς συγκρίνεται με τα άλλα δύο

Συχνές ερωτήσεις

Τι σημαίνει 13-0-46; Σημαίνει 13% άζωτο, καθόλου φώσφορο και 46% K₂O, δηλαδή περίπου 38% στοιχειακό κάλιο. Όλο το άζωτο βρίσκεται σε νιτρική μορφή.

Πότε ρίχνουμε νιτρικό κάλιο; Κυρίως κατά την ανάπτυξη και το γέμισμα του καρπού, όταν η ζήτηση σε κάλιο κορυφώνεται και δεν θέλουμε άλλο άζωτο να τροφοδοτεί βλάστηση. Χρησιμοποιείται και στη βασική λίπανση πριν την έναρξη της περιόδου.

Γιατί προτιμάται στην υδρολίπανση; Επειδή διαλύεται πλήρως και δεν περιέχει ούτε χλώριο ούτε θειικά, οπότε μπορεί να μπει και στις δύο δεξαμενές χωρίς να σχηματίσει ίζημα με το ασβέστιο.

Γιατί δεν διαλύεται εύκολα στο κρύο νερό; Επειδή η διάλυσή του είναι ενδόθερμη και κατεβάζει τη θερμοκρασία του ίδιου του διαλύματος, επιβραδύνοντας τη διαδικασία. Χρησιμοποιήστε χλιαρό νερό και συνεχή ανάδευση.

Υπάρχει κίνδυνος από υπερβολικό κάλιο; Ναι, έμμεσος. Το κάλιο ανταγωνίζεται το ασβέστιο και το μαγνήσιο στην πρόσληψη, οπότε υπερβολικές δόσεις μπορούν να προκαλέσουν τροφοπενίες αυτών των στοιχείων ακόμη κι όταν υπάρχουν επαρκώς στο έδαφος.

Είναι κατάλληλο για διαφυλλική εφαρμογή; Ναι, είναι από τα πιο διαδεδομένα διαφυλλικά καλιούχα, με συγκεντρώσεις που κινούνται συνήθως γύρω στο 0,4% με 0,6%. Η ετικέτα του σκευάσματος καθορίζει τη δόση.

Σημαντικές σημειώσεις

Οι συγκεντρώσεις και οι δόσεις που αναφέρονται είναι ενδεικτικές και διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την καλλιέργεια, το στάδιο, το σύστημα άρδευσης και την ποιότητα του νερού, οπότε η ετικέτα του συγκεκριμένου σκευάσματος υπερισχύει πάντα. Η δόση καλίου προκύπτει από ανάλυση εδάφους ή φυλλοδιαγνωστική και όχι από γενικούς κανόνες, καθώς η υπερβολική καλιούχος λίπανση δημιουργεί ανταγωνισμούς με το ασβέστιο και το μαγνήσιο. Πριν από κάθε νέο συνδυασμό λιπασμάτων σε δεξαμενή ή σε ψεκαστικό διάλυμα, ελέγχεται η συμβατότητα. Ο σχεδιασμός της θρέψης γίνεται σε συνεργασία με γεωπόνο.

Πηγές

• ServiTech Cultivated Knowledge. Potassium Nitrate.
• SICO. Potassium Nitrate 13-0-46 Technical Documentation.
• USDA Agricultural Marketing Service. Potassium Sulfate, Technical Advisory Panel Report.
• Alberta Agriculture. Fertilizer Salt Index.