Από το 26ο τεύχος του περιοδικού «Επί Γης» της Τράπεζας Πειραιώς, με θέμα «Καινοτομία: Κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα»
Γράφει η Αλεξάνδρα Σαρμά, Managing Director & Partner, Orange Grove & SDG House Greece
Ο αγροτικός τομέας δεν είναι ένα «ζεστό» θέμα. Δεν μονοπωλεί συζητήσεις, δεν έχει influencers ή podcasts. Κι όμως, είναι ο τομέας που θα κληθεί να διασφαλίσει τροφή σε έναν διαρκώς αυξανόμενο παγκόσμιο πληθυσμό υπό έντονες περιβαλλοντικές πιέσεις. Η μετάβαση σε νέα μοντέλα παραγωγής είναι αναγκαία. Και καταλύτης για αυτή τη μετάβαση είναι η γρηγορότερη και αποτελεσματικότερη ενσωμάτωση της καινοτομίας.
Συχνά ταυτίζουμε την καινοτομία με την τεχνολογία. Όμως, η καινοτομία είναι πολύ περισσότερα. Τα drones, apps και ρομπότ στα χωράφια από μόνα τους δεν θα φέρουν τη μετάβαση. Η καινοτομία πρέπει να διαπερνά ολόκληρο το επιχειρηματικό μοντέλο, και κάθε στάδιο της αλυσίδας, από τις διαδικασίες, τη συσκευασία και το brand έως τα logistics και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι θερμοκοιτίδες επιχειρηματικότητας λειτουργούν ως επιταχυντές αλλαγής. Δημιουργούν τα περιβάλλοντα, όπου νέες ιδέες ωριμάζουν, δοκιμάζονται και αναπτύσσονται. Προσφέρουν πρόσβαση σε δίκτυα, τεχνογνωσία, συνεργασίες. Ενώ, βοηθούν νέους επιχειρηματίες να μην εγκλωβίζονται στη «λύση» τους, αλλά να κατανοούν σε βάθος το πρόβλημα που επιδιώκουν να λύσουν. Ακόμη και το πιο εξελιγμένο drone δεν έχει αξία αν δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά από τον αγρότη.
Από την ίδρυσή του, το Orange Grove στηρίζει ενεργά νέους αγροεπιχειρηματίες. Η σταθερά υψηλή συμμετοχή τους στα προγράμματά του αντικατοπτρίζει τη σημασία του αγροτικού τομέα για την ελληνική οικονομία, αλλά και τη σύνδεση του Orange Grove με την Ολλανδική Πρεσβεία. Η Ολλανδία είναι μια χώρα που, με την έγκαιρη ενσωμάτωση της καινοτομίας, εξελίχθηκε σε παγκόσμια ηγέτιδα του αγροτικού τομέα.
Μέσα από προγράμματα incubation και acceleration, το Orange Grove στηρίζει AgTech startups που αναπτύσσουν τεχνολογίες, όπως drones, ρομποτικά συστήματα ή ψηφιακά marketplaces, καθώς και παραγωγούς που πειραματίζονται με νέα επιχειρηματικά μοντέλα. Το Tech Transfer Atelier, σε συνεργασία με τη Science-2-Business, γεφυρώνει την έρευνα με την αγορά. Ενώ, τα bootcamps και τα agri-food masterclasses (τα τελευταία σε συνεργασία με το Wageningen University, #1 παγκοσμίως στην αγροδιατροφή) ενεργοποιούν την επιχειρηματική σκέψη και προωθούν την επιχειρηματικότητα στην περιφέρεια. Και όλοι μαζί οι συμμετέχοντες και το παγκόσμιο δίκτυο μεντόρων και εκπαιδευτών συνθέτουν ένα δυναμικό οικοσύστημα καινοτομίας.
Η καινοτομία, βέβαια, δεν μπορεί να ιδωθεί ασύνδετα από τη βιωσιμότητα. Το κλίμα αλλάζει. Μπορεί να μη συμφωνούμε όλοι για τους λόγους της αλλαγής, όμως οι συνέπειές της γίνονται ολοένα και πιο απτές, ιδιαίτερα στην αγροτική παραγωγή, και το παραγωγικό μας μοντέλο πρέπει να επαναπροσδιοριστεί. Οι θερμοκοιτίδες, επομένως, οφείλουν να ενσωματώνουν τη βιωσιμότητα στον πυρήνα τους.
Σε αυτή τη λογική, το Orange Grove δημιούργησε το SDG House Greece, μια πρωτοβουλία που βοηθά επιχειρήσεις να σχεδιάσουν τη μετάβασή τους σε πιο βιώσιμα μοντέλα. Ενώ, παράλληλα, διερευνά πώς μπορούν να επανασχεδιαστούν ολόκληρες αλυσίδες αξίας, ώστε να γίνουν αποδοτικότερες και κυκλικές, για παράδειγμα, μέσα από closed-loop συστήματα.
Στο πλαίσιο αυτό, σε συνεργασία με το LIA Olive Oil Hub, το επόμενο διάστημα ξεκινά ένα νέο πρότζεκτ γύρω από την οικονομία και τη βιώσιμη επιχειρηματικότητα του ελαιοκομικού τομέα. Σε πρώτο στάδιο, το εγχείρημα θα προσφέρει εκπαίδευση σε παραγωγούς, για βιώσιμες και καινοτόμες πρακτικές επιχειρηματικής ανάπτυξης. Σε δεύτερο στάδιο, θα επικεντρωθεί στην ανάπτυξη της κυκλικής καινοτομίας στον κλάδο, με στόχο να αναδείξει πώς ένας ελαιώνας μπορεί να αξιοποιηθεί ολιστικά και να αποκτήσει ένα πραγματικά βιώσιμο μέλλον.
Αν ο στόχος είναι η διατροφική ασφάλεια του πλανήτη χωρίς να τον εξαντλήσουμε, τότε η καινοτομία είναι το μέσο και η βιωσιμότητα ο σκοπός. Η μετάβαση προς ένα βιώσιμο αγροδιατροφικό μοντέλο είναι μια διαδικασία που ήδη συμβαίνει από ανθρώπους που πειραματίζονται, συνδέονται, συνεργάζονται. Υποστηρίζοντας αυτή τη δυναμική με κατάλληλα δίκτυα και υποδομές, μπορούμε να μετατρέψουμε τις δυνατές ιδέες σε λύσεις, που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και προωθούν τη βιώσιμη αλλαγή.
Άλλα άρθρα από την ίδια ενότητα.