Πώς χρησιμοποιούμε σωστά την κοπριά και τη χωνεμένη κοπριά

Η κοπριά είναι ένα ολοκληρωμένο οργανικό λίπασμα, γιατί περιέχει άζωτο, φώσφορο, κάλιο, ασβέστιο και μαγνήσιο μαζί με άφθονη οργανική ουσία. Το αποτέλεσμα όμως κρίνεται από δύο επιλογές: ποιον τύπο κοπριάς χρησιμοποιεί κανείς και αν την εφαρμόζει νωπή ή χωνεμένη. Η νωπή κοπριά κοντά στη φύτευση προκαλεί εγκαύματα στις ρίζες, ενώ η καλά χωνεμένη είναι έτοιμη προς χρήση και ασφαλής.

Τι προσφέρει η κοπριά στο έδαφος

Πέρα από τα θρεπτικά στοιχεία, η κοπριά προσθέτει οργανική ουσία, κάτι που έχει ιδιαίτερη αξία στα ελληνικά εδάφη με τη χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανικό υλικό. Καθώς διασπάται, βελτιώνει τη δομή του εδάφους, αυξάνει την ικανότητα συγκράτησης νερού και θρεπτικών και ενισχύει τη δραστηριότητα των ωφέλιμων μικροοργανισμών. Γι' αυτό χαρακτηρίζεται ολοκληρωμένο λίπασμα και αποτελεί βάση της λίπανσης σε κηπευτικά, πατάτα, καλαμπόκι, αμπέλι, ελιά και οπωροφόρα.

Ποια κοπριά ταιριάζει σε κάθε χρήση

Η σύσταση της κοπριάς αλλάζει ανάλογα με το είδος του ζώου, την ηλικία του, τη διατροφή του και τον τρόπο εκτροφής. Η κοπριά προβάτων και αλόγων περιέχει λιγότερο νερό και περισσότερο άζωτο, χωνεύεται γρήγορα από τους μικροοργανισμούς του εδάφους και θεωρείται η καλύτερη για βαριά εδάφη με μικρή βιολογική δραστηριότητα. Η προβατοειδής κοπριά είναι επιπλέον πλούσια σε κάλιο και φώσφορο. Η κοπριά πουλερικών είναι φτωχή σε υγρασία αλλά πολύ πλούσια σε άζωτο και φώσφορο, δρα γρήγορα και χρησιμοποιείται σε μικρές ποσότητες και πάντα καλά χωνεμένη. Η κοπριά βοοειδών και χοίρων περιέχει περισσότερο νερό και λιγότερο άζωτο, οπότε είναι πιο ήπια. Για τις ελιές και τα δέντρα προτιμάται καλά χωνεμένη κοπριά βοοειδών ή προβάτων, που δίνει ισορροπημένη θρέψη και βελτιώνει τη δομή του εδάφους.

Γιατί χωνεύουμε την κοπριά

Το χώνεμα λύνει δύο προβλήματα. Πρώτον, η νωπή κοπριά, ιδίως των πουλερικών, είναι πολύ πλούσια σε άζωτο και καίει τις ρίζες όταν προστεθεί κοντά στην περίοδο φύτευσης. Δεύτερον, η φρέσκια κοπριά και τα άχυρα έχουν υψηλό λόγο άνθρακα προς άζωτο, πάνω από το 20, οπότε οι μικροοργανισμοί που τα αποδομούν δεσμεύουν προσωρινά το άζωτο του εδάφους και το στερούν από την καλλιέργεια. Με το χώνεμα ο λόγος αυτός πέφτει κάτω από το 20 έως 25, η κοπριά γίνεται σαν χώμα και αποδεσμεύει σταδιακά τα θρεπτικά, ενώ παράλληλα καταστρέφονται σπόροι ζιζανίων και παθογόνα. Υπάρχει και η άποψη ότι η κοπριά μπορεί να ενσωματωθεί νωπή, ώστε να μη χαθεί οργανική ουσία και άζωτο κατά τη φύλαξη, όμως αυτό γίνεται μόνο αρκετά πριν από τη φύτευση και μακριά από τις ρίζες.

Πόση κοπριά εφαρμόζουμε και πώς

Η ποσότητα κυμαίνεται συνήθως από 2 έως 4 τόνους ανά στρέμμα, ενώ για αρχική λίπανση με χωνεμένη κοπριά αρκούν 2 έως 3 τόνοι ανά στρέμμα. Η ενσωμάτωση γίνεται στα 15 έως 20 εκατοστά σε ελαφρά και αεριζόμενα εδάφη, στα 5 έως 10 εκατοστά σε βαριά εδάφη, ενώ σε περιοχές με λίγες βροχές το βαθύτερο παράχωμα, γύρω στα 25 εκατοστά, αξιοποιεί καλύτερα το άζωτο. Το άζωτο της κοπριάς δεν αποδίδεται όλο μαζί: περίπου το 30% αξιοποιείται τον πρώτο χρόνο και το 10% τον δεύτερο, καθώς ένα μέρος του παραμένει δεσμευμένο σε οργανικές μορφές και αποδεσμεύεται προοδευτικά. Η βασική εφαρμογή γίνεται το φθινόπωρο ή τον χειμώνα, πριν από τη νέα βλαστική περίοδο.

Σωστή φύλαξη

Η κοπριά που μένει εκτεθειμένη στον ήλιο και τη βροχή χάνει σημαντικές ποσότητες αζώτου και οργανικής ουσίας. Για να περιοριστούν οι απώλειες, φυλάσσεται προστατευμένη, ενώ η θερμοκρασία στο εσωτερικό του σωρού καλό είναι να μην ξεπερνά τους 30 βαθμούς. Η τυποποιημένη χωνεμένη κοπριά σε σακιά λύνει αυτό το πρόβλημα, καθώς είναι ήδη σταθεροποιημένη και έτοιμη προς χρήση.

Τι να αποφύγουμε

Το πρώτο λάθος είναι η προσθήκη νωπής κοπριάς κοντά στη φύτευση ή τη σπορά, που οδηγεί σε εγκαύματα και σε εισαγωγή σπόρων ζιζανίων. Το δεύτερο είναι η υπερβολική δόση κοπριάς πουλερικών, που λόγω του υψηλού αζώτου προκαλεί κάψιμο, υπερλίπανση και συσσώρευση αλάτων. Το τρίτο είναι η φύλαξη σε ακάλυπτο σωρό, που σημαίνει χαμένο άζωτο. Τέλος, αποφεύγεται κοπριά άγνωστης προέλευσης, που μπορεί να μεταφέρει ζιζάνια ή κατάλοιπα.

Συχνές ερωτήσεις

Πού θα βρω κοπριά και χωνεμένη κοπριά; Η χωνεμένη κοπριά διατίθεται τυποποιημένη σε σακιά, έτοιμη προς χρήση και χωρίς κίνδυνο εγκαυμάτων. Στο Farmclick θα βρείτε κοπριά και οργανικά λιπάσματα από προμηθευτές όλης της Ελλάδας.

Ποια κοπριά είναι η καλύτερη; Δεν υπάρχει μία καλύτερη για όλα. Η προβάτων και αλόγων είναι πλούσια σε άζωτο και ταιριάζει σε βαριά εδάφη, των πουλερικών είναι πολύ δυνατή και θέλει προσοχή, ενώ των βοοειδών είναι πιο ήπια και ισορροπημένη για δέντρα και ελιές.

Νωπή ή χωνεμένη κοπριά; Για φύτευση, σπορεία και εφαρμογή κοντά στις ρίζες χρησιμοποιείται πάντα χωνεμένη, γιατί η νωπή καίει και μεταφέρει ζιζάνια. Νωπή ενσωματώνεται μόνο αρκετά πριν από τη φύτευση.

Πόση κοπριά ρίχνω ανά στρέμμα; Συνήθως 2 έως 4 τόνοι ανά στρέμμα, ή 2 έως 3 τόνοι χωνεμένης για αρχική λίπανση. Η ακριβής ποσότητα εξαρτάται από την καλλιέργεια και τη γονιμότητα του εδάφους.

Πότε βάζω κοπριά στις ελιές και στα δέντρα; Η βασική εφαρμογή γίνεται το φθινόπωρο ή τον χειμώνα, με καλά χωνεμένη κοπριά βοοειδών ή προβάτων, ενσωματωμένη στη ζώνη των ριζών.

Σημαντικές σημειώσεις

Η σύσταση της κοπριάς και οι ανάγκες κάθε καλλιέργειας διαφέρουν, οπότε η δόση προσαρμόζεται στο έδαφος και στο φυτό. Μια εδαφολογική ανάλυση, σε συνεργασία με γεωπόνο, δείχνει πόση οργανική ουσία και θρεπτικά χρειάζεται πραγματικά το χωράφι και πώς συνδυάζεται η κοπριά με την υπόλοιπη λίπανση. Η κοπριά και τα οργανικά λιπάσματα εφαρμόζονται σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας.