Φυτοπροστασία ελιάς Ελαιοπαραγωγός ραβδίζει ελαιόδεντρο με κοντάρι πάνω σε απλωμένα δίχτυα

Γιατί ψεκάζουμε την ελιά με χαλκό αμέσως μετά τη συγκομιδή

Με το ράβδισμα και τα ραβδιστικά, η συγκομιδή αφήνει στην ελιά χιλιάδες μικρές πληγές, σε κλαδίσκους, φλοιό και στα σημεία όπου έπεσαν φύλλα. Αμέσως μετά ακολουθούν οι βροχές του χειμώνα, που μεταφέρουν το βακτήριο της καρκίνωσης από δέντρο σε δέντρο και ευνοούν το κυκλοκόνιο. Γι' αυτό τα Περιφερειακά Κέντρα Προστασίας Φυτών του ΥΠΑΑΤ συστήνουν κάθε χρόνο προληπτικό ψεκασμό με εγκεκριμένο χαλκούχο σκεύασμα αμέσως μετά τη συγκομιδή, όπως και μετά το κλάδεμα, τον παγετό ή το χαλάζι. Οι αποφάσεις που κρίνουν το αποτέλεσμα είναι πότε ψεκάζετε, με ποιο σκεύασμα, πόσο χαλκό ρίχνετε στη χρονιά, και πώς περιορίζετε εξαρχής τις πληγές.

Γιατί αμέσως μετά τη συγκομιδή

Σύμφωνα με το δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων του ΥΠΑΑΤ για την ελιά, το βακτήριο της καρκίνωσης μολύνει μόνο μέσω πρόσφατων πληγών: από την πτώση των φύλλων, τα τραύματα της συλλογής του καρπού, το κλάδεμα ή τις ρωγμές του φλοιού από τον παγετό. Διασπείρεται εύκολα με το νερό, και η ασθένεια είναι πιο έντονη στις βροχερές περιοχές και χρονιές. Το ίδιο δελτίο, που καλύπτει τη Δυτική Ελλάδα, τη Μεσσηνία και τα Επτάνησα, σημειώνει ότι εκεί η Κορωνέικη είναι ευαίσθητη στην καρκίνωση. Ο χαλκός καλύπτει τις φρέσκες πληγές πριν φτάσουν σε αυτές το βακτήριο και η βροχή, οπότε όσο πιο κοντά στη συγκομιδή γίνει ο ψεκασμός, τόσο καλύτερα.

Τι προλαμβάνει ο χαλκός μετά τη συγκομιδή

Ασθένεια Τι κάνει Γιατί τώρα
Καρκίνωση Όγκοι, τα «καρκινώματα», σε κλαδίσκους, κλάδους και κορμό, ξήρανση κλαδιών Οι πληγές της συγκομιδής είναι η είσοδός της
Κυκλοκόνιο Καστανές κυκλικές κηλίδες στα φύλλα, τα «μάτια του παγωνιού», φυλλόπτωση Οι βροχές και η υγρασία του χειμώνα ευνοούν τις μολύνσεις
Καπνιά Μαύρο επίχρισμα στα φύλλα Σύμφωνα με τα δελτία, αντιμετωπίζεται μαζί με το κυκλοκόνιο με τα χαλκούχα

Πότε ακριβώς ψεκάζουμε

  • Μόλις τελειώσει η συγκομιδή σε κάθε ελαιώνα, χωρίς να περιμένετε να μαζευτούν όλα τα κτήματα
  • Πριν από τη βροχή, όπου είναι δυνατόν, και πάντα με ξηρό καιρό, ώστε το σκεύασμα να στεγνώσει πάνω στα φύλλα και στους κλαδίσκους
  • Μετά από κάθε νέα πληγή: κλάδεμα, ισχυρό παγετό ή χαλάζι, ιδίως όταν ακολουθεί βροχερός καιρός
  • Επανάληψη στις υγρές περιοχές: σύμφωνα με δελτίο του ΠΚΠΦ Καβάλας, όπου επικρατεί υψηλή υγρασία ή ενδημεί το κυκλοκόνιο, προτείνεται και επαναληπτικός ψεκασμός μετά από περίπου έναν μήνα

Ποιο χαλκούχο σκεύασμα

Τα χαλκούχα σκευάσματα διαφέρουν στη μορφή του χαλκού, όπως ο βορδιγάλειος πολτός, το υδροξείδιο, το οξυχλωριούχο και το οξείδιο του χαλκού, και στην περιεκτικότητα σε μεταλλικό χαλκό. Το ΥΠΑΑΤ συστήνει επιλογή αποκλειστικά από τα εγκεκριμένα για την ελιά σκευάσματα, με τη δοσολογία που ορίζει η ετικέτα και τη συμβουλή του γεωπόνου. Στα μυκητοκτόνα του Farmclick θα βρείτε χαλκούχα σκευάσματα, και στον οδηγό για τα εγκεκριμένα σκευάσματα της ελιάς θα δείτε ποιες δραστικές επιτρέπονται.

Για σοβαρές προσβολές καρκίνωσης, το ίδιο δελτίο του ΥΠΑΑΤ συστήνει να αφαιρούνται με ξηρό καιρό τα καρκινώματα του κορμού και των βραχιόνων με κοφτερό, απολυμασμένο μαχαίρι, και οι πληγές να αλείφονται με πυκνό βορδιγάλειο πολτό 3% ή κατάλληλη πάστα.

Πόσος χαλκός επιτρέπεται

Ο χαλκός συσσωρεύεται στο έδαφος, και γι' αυτό ο Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1981 επιτρέπει μόνο χρήσεις που δεν ξεπερνούν συνολικά τα 28 κιλά χαλκού ανά εκτάριο σε 7 χρόνια, δηλαδή κατά μέσο όρο 4 κιλά ανά εκτάριο τον χρόνο. Σε ελληνικές μονάδες, αυτό είναι 2,8 κιλά ανά στρέμμα σε 7 χρόνια, ή περίπου 0,4 κιλά ανά στρέμμα τον χρόνο, και αφορά τον μεταλλικό χαλκό, όχι το βάρος του σκευάσματος. Η ποσότητα υπολογίζεται από την περιεκτικότητα σε χαλκό που αναγράφεται στην ετικέτα. Οι περιττοί ψεκασμοί δεν προσθέτουν προστασία, αλλά χαλκό στο χώμα, και τα σημάδια της υπερβολικής συσσώρευσης εξηγούνται στο άρθρο για την έλλειψη και τη συσσώρευση του χαλκού.

Πώς γίνεται σωστά ο ψεκασμός

Ο χαλκός προστατεύει μόνο όπου πέσει, οπότε ο ψεκασμός καλύπτει ολόκληρη την κόμη, μέσα και έξω, ως την απορροή. Για τα ενήλικα ελαιόδεντρα, δελτίο του ΠΚΠΦ Καβάλας αναφέρει ποσότητα ψεκαστικού υγρού 150 ως 200 λίτρα ανά στρέμμα. Ένα σωστά ρυθμισμένο ψεκαστικό δίνει ομοιόμορφη κάλυψη, και η βαθμονόμηση του ψεκαστήρα δείχνει πόσα λίτρα πέφτουν πραγματικά στο στρέμμα.

Πώς περιορίζουμε τις πληγές από την αρχή

Κλάδεμα κλαδιού ελιάς με ψαλίδι κλαδέματος

Κλάδεμα κλαδιού ελιάς με ψαλίδι κλαδέματος.

Ο καλύτερος ψεκασμός δεν αντικαθιστά την πρόληψη. Το δελτίο του ΥΠΑΑΤ συστήνει να αποφεύγεται η συλλογή με ράβδισμα ή με χτένια, να γίνεται ήπια ρύθμιση του ραβδιστικού, και να μην κλαδεύονται ή καθαρίζονται τα δέντρα με βροχερό καιρό. Στο κλάδεμα:

  • Τα κλαδευτικά εργαλεία απολυμαίνονται συνεχώς, με εμβάπτιση σε οινόπνευμα
  • Οι μέτριες και μεγάλες τομές καλύπτονται με ειδικά επουλωτικά πληγών
  • Τα προσβεβλημένα κλαδιά απομακρύνονται και καταστρέφονται έξω από τον ελαιώνα, γιατί ο Οδηγός Ορθών Πρακτικών του ΥΠΑΑΤ δεν επιτρέπει το κάψιμο των κλαδεμάτων μέσα στους ελαιώνες. Τα υγιή μπορούν να τεμαχιστούν και να μείνουν στο έδαφος
  • Μετά από παγετό, το κλάδεμα αναβάλλεται ως την έναρξη της βλάστησης, ώστε να φανεί η πραγματική ζημιά, και γίνεται χαλκούχος ψεκασμός. Τις προγνώσεις παγετού του ΥΠΑΑΤ θα τις βρείτε στο frost.minagric.gr

Συχνές ερωτήσεις

Πότε ψεκάζουμε την ελιά με χαλκό

Αμέσως μετά τη συγκομιδή, και επίσης μετά το κλάδεμα, τον ισχυρό παγετό ή το χαλάζι, ιδίως όταν ακολουθεί βροχή. Στις υγρές περιοχές, επαναληπτικός ψεκασμός μετά από περίπου έναν μήνα.

Γιατί ο χαλκός μετά τη συγκομιδή

Γιατί η συγκομιδή αφήνει πληγές, και το βακτήριο της καρκίνωσης μολύνει μόνο από πρόσφατες πληγές, ενώ οι βροχές του χειμώνα το διασπείρουν και ευνοούν το κυκλοκόνιο.

Ο βορδιγάλειος πολτός κάνει για την ελιά

Ο βορδιγάλειος πολτός είναι μία από τις μορφές χαλκού. Επιλέγεται, όπως και τα άλλα χαλκούχα, μόνο αν το σκεύασμα είναι εγκεκριμένο για την ελιά, με τη δόση της ετικέτας.

Πόσος χαλκός επιτρέπεται τον χρόνο

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1981 επιτρέπει έως 28 κιλά χαλκού ανά εκτάριο σε 7 χρόνια, δηλαδή 2,8 κιλά ανά στρέμμα, ή περίπου 0,4 κιλά ανά στρέμμα τον χρόνο, σε μεταλλικό χαλκό.

Πόσο νερό χρειάζεται ο ψεκασμός

Για ενήλικα ελαιόδεντρα, δελτίο του ΠΚΠΦ Καβάλας αναφέρει 150 ως 200 λίτρα ανά στρέμμα, με κάλυψη όλης της κόμης ως την απορροή.

Ψεκάζουμε και τα δέντρα που δεν έχουν καρκίνωση

Ναι, προληπτικά, γιατί ο ψεκασμός προστατεύει τις πληγές πριν μολυνθούν, και ταυτόχρονα προλαμβάνει το κυκλοκόνιο και την καπνιά.

Για τον ψεκασμό μετά τη συγκομιδή

Μυκητοκτόνα · Ψεκαστικά · Κλαδευτικά

Σημαντικές σημειώσεις

Οι συνθήκες διαφέρουν ανά περιοχή, ποικιλία, έδαφος και καιρό, και τα δελτία γεωργικών προειδοποιήσεων του ΥΠΑΑΤ εκδίδονται ανά περιοχή, οπότε αξίζει να διαβάζετε το δελτίο της δικής σας. Σε σοβαρές προσβολές, ένας γεωπόνος που θα δει τον ελαιώνα επιτόπου δίνει την ασφαλέστερη διάγνωση.

Χρησιμοποιούνται αποκλειστικά εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας, με τήρηση του μέγιστου αριθμού εφαρμογών και των κανόνων ασφαλούς χρήσης.

Πηγές

Τελευταία άρθρα

Σχετικά άρθρα

Άλλα άρθρα από την ίδια ενότητα.