Τι τρώνε οι κατσίκες;

Διατροφή και σίτιση

Οι κατσίκες είναι από τη φύση τους περίεργοι εξερευνητές. Αγαπούν την ποικιλία, την περιπλάνηση και την αναζήτηση τροφής. Αυτή η συνεχής δραστηριότητα συνδέεται άμεσα με την υγεία και την ευημερία τους. Σε αντίθεση με τα πρόβατα που είναι κυρίως βοσκητικά (grazers), οι κατσίκες είναι φυλλοφάγα ζώα (browsers) που προτιμούν θάμνους, φύλλα και νεαρά κλαδιά.

Φυσική διατροφή της κατσίκας

Η φυσική τροφή της κατσίκας αποτελείται από τα εξής.

• Βοσκή - Χόρτο, τριφύλλια, μηδική (Medicago sativa), ραδίκια, όσπρια
• Θάμνοι και νεαρά δέντρα - Φύλλα και τρυφερά κλαδιά, αυτό που λατρεύουν περισσότερο
• Σανός - Βασική τροφή, ιδίως τον χειμώνα
• Φρούτα - Μήλα, μπανάνες και άλλα σε μέτριες ποσότητες
• Σπόροι δημητριακών - Σε μικρές ποσότητες, κυρίως συμπληρωματικά

Η βιοποικιλότητα του βοσκότοπου συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της τροφής. Μεγαλύτερη ποικιλία φυτικών ειδών σημαίνει καλύτερη διατροφή και υψηλότερη ποιότητα γάλακτος ή κρέατος.

Οι κατσίκες μπορούν να σταθούν στα πίσω πόδια και να σκαρφαλώσουν για να φτάσουν φρούτα και βλάστηση σε ύψος. Αυτή η συμπεριφορά είναι φυσική, αλλά σημαίνει επίσης ότι κανένα δέντρο ή καλλωπιστικό φυτό στην περιοχή τους δεν είναι ασφαλές.

Τοξικά φυτά - κίνδυνος θανάτου

Μια από τις πιο σημαντικές υποχρεώσεις του κτηνοτρόφου είναι η γνώση των τοξικών φυτών της περιοχής.

• Ροδόδεντρο (Rhododendron spp.) - Εξαιρετικά τοξικό, ένα μόνο φύλλο μπορεί να σκοτώσει μια κατσίκα
• Αζαλέα (Rhododendron υποκατηγορία) - Εξίσου θανατηφόρα
• Φύλλα λάχανου, φύλλα πατάτας, φύλλα ντομάτας - Έχουν αναφερθεί ως τοξικά σε ορισμένες περιπτώσεις
• Πικροδάφνη (Nerium oleander), ίταμος (Taxus), δαφνοκέρασος, πικροαμυγδαλιά - Θανατηφόρα ακόμα και σε μικρές ποσότητες

Ερευνήστε τη χλωρίδα της περιοχής σας πριν αφήσετε τις κατσίκες να βοσκήσουν ελεύθερα. Ένας τοπικός γεωπόνος ή κτηνίατρος μπορεί να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε τα επικίνδυνα είδη.

Εμπορικές ζωοτροφές

Πριν την κυριαρχία των εμπορικών ζωοτροφών, οι παλιοί κτηνοτρόφοι βασίζονταν αποκλειστικά σε βοσκή, καλαμπόκι, σανό και φρούτα. Οι σύγχρονες εμπορικές φυλές, ιδίως οι γαλακτοπαραγωγικές, ανταποκρίνονται καλά στις εμπορικές ζωοτροφές.

• Κρεατοπαραγωγικές κατσίκες μπορούν να βασίζονται μόνο σε βοσκή, σανό και φρούτα
• Γαλακτοπαραγωγικές κατσίκες συνήθως χρειάζονται συμπλήρωμα με εμπορικές ζωοτροφές (μίγμα δημητριακών)

Οι τυπικές εμπορικές ζωοτροφές είναι σφαιρίδια και κύβοι από καλαμπόκι, βρώμη, αλεύρι σίτου, σόγια και αποξηραμένη μηδική. Σε περιοχές όπου η μηδική δεν αναπτύσσεται λόγω κλίματος, χρησιμοποιούνται κύβοι μηδικής.

Προσοχή - Οι σπόροι δημητριακών σε μεγάλες ποσότητες προκαλούν σοβαρά προβλήματα υγείας (εντεροτοξιναιμία, οξίνιση μεγαλοκοιλίας). Πρέπει να εισάγονται σταδιακά και να δίνονται μόνο σε κατσίκες με αυξημένες ανάγκες.

Πρόγραμμα σίτισης ανά κατηγορία

Νεαρά κατσίκια (1-14 μηνών)

• 1-2 φλιτζάνια καφέ μίγμα δημητριακών ημερησίως (ανάλογα με το βάρος)
• Σανός μία φορά ημερησίως καλοκαίρι, δύο φορές χειμώνα
• Συμπληρώματα βοτάνων και μετάλλων σε μέτρια ποσότητα
• Ο στόχος είναι να μάθουν να εξερευνούν και να αναζητούν τροφή μόνα τους

Ώριμες θηλυκές (χωρίς εγκυμοσύνη/θηλασμό)

• Σανός δύο φορές ημερησίως χειμώνα, μία φορά καλοκαίρι
• Ελεύθερη βοσκή το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας
• Μαγειρική σόδα στις ταΐστρες (βοηθά στην πέψη)

Έγκυες ή θηλάζουσες

• Όλα τα παραπάνω, συν 2-5 φλιτζάνια καφέ μίγμα δημητριακών ημερησίως (ανάλογα με το βάρος και τη γαλακτοπαραγωγή)
• Κύβοι μηδικής ως συμπλήρωμα, αφού οι έγκυες δεν έχουν την ενέργεια να περιηγούνται

Ώριμα αρσενικά (τραγιά)

• Βοσκή, σανός και συμπληρώματα μετάλλων
• Συνήθως χωρίς δημητριακά, ή ελάχιστη ποσότητα (1-2 φλιτζάνια)

Διαβάζετε πάντα προσεκτικά τις ετικέτες των εμπορικών ζωοτροφών για τις συνιστώμενες δόσεις ανά κιλό σωματικού βάρους.

Νερό και άλλα απαραίτητα

• Φρέσκο καθαρό νερό 24/7 μέσα στο καταφύγιο
• Ποτίστρες σε 2-3 απομακρυσμένα σημεία του αγρού
• Αλλαγή νερού τουλάχιστον μία φορά την ημέρα
• Μπλοκ άλατος (μεταλλικά συμπληρώματα) σε σταθερή θέση στον στάβλο
• Μπορείτε να τοποθετήσετε ακίνητο κύπελλο για μήλα, καρότα, μπανάνες

Απορρίμματα κουζίνας - αμφιλεγόμενο

Η προσφορά απορριμμάτων κουζίνας είναι αμφιλεγόμενη. Πολλοί κτηνοτρόφοι δίνουν μικρές ποσότητες φλούδες φρούτων/λαχανικών ή μία φέτα ψωμιού ως κέρασμα. Αυτό όμως δεν μπορεί να αποτελεί βάση διατροφής. Απόβλητα κουζίνας με αλάτι, μαγειρευμένα φαγητά, τρόφιμα με ζάχαρη ή μούχλα είναι επικίνδυνα.

Γενικές αρχές

• Συμβουλευτείτε τοπικό γεωπόνο ή κτηνίατρο για ένα ρεαλιστικό ετήσιο πρόγραμμα διατροφής
• Λάβετε υπόψη την τοπική χλωρίδα και τις καιρικές συνθήκες
• Κάθε αλλαγή στη διατροφή πρέπει να γίνεται σταδιακά (7-10 ημέρες), αλλιώς τα ζώα θα υποφέρουν από διάρροια και πεπτικές διαταραχές
• Οι αίγες είναι ευαίσθητες σε απότομες αλλαγές τροφής περισσότερο από τα πρόβατα

Βρείτε μας επίσης στο Wikifarmer