Πώς διαλέγουμε ραβδιστικά και δίχτυα για την ελαιοσυλλογή
Τα εργαλεία της ελαιοσυλλογής δεν κρίνουν μόνο πόσο γρήγορα θα τελειώσει η δουλειά. Κρίνουν και την ποιότητα του λαδιού, γιατί ο τραυματισμένος, λερωμένος ή ζεσταμένος καρπός δίνει υποβαθμισμένο λάδι, και την υγεία του ελαιώνα, γιατί κάθε πληγή στα κλαδιά είναι είσοδος για την καρκίνωση. Ο Οδηγός Ορθών Πρακτικών του ΥΠΑΑΤ για το ελαιόλαδο βάζει ρητούς κανόνες για τα δίχτυα, τα πλαστικά εξαρτήματα των ραβδιστικών, τα λιπαντικά και τη μεταφορά του καρπού. Παρακάτω θα βρείτε πώς διαλέγετε ραβδιστικό ανάλογα με τον ελαιώνα σας, τι κοιτάτε στα δίχτυα, γιατί τα τελάρα είναι καλύτερα από τα σακιά, και τι προσέχετε ώστε ο καρπός να φτάσει στο ελαιουργείο σε καλή κατάσταση.
Ποιο ραβδιστικό για ποιον ελαιώνα
| Τύπος | Πώς δουλεύει | Για ποιον ταιριάζει |
|---|---|---|
| Ηλεκτρικό με εξωτερική μπαταρία 12V | Συνδέεται σε μπαταρία αυτοκινήτου ή τρακτέρ | Μικροί και μεσαίοι ελαιώνες, με όχημα κοντά στα δέντρα |
| Ηλεκτρικό με μπαταρία λιθίου | Η μπαταρία μεταφέρεται στη μέση ή στην πλάτη | Ελαιώνες χωρίς πρόσβαση για όχημα, για ελευθερία κινήσεων |
| Πνευματικό με αεροσυμπιεστή | Ο αεροσυμπιεστής τροφοδοτεί ένα ή περισσότερα ραβδιστικά | Συνεργεία που δουλεύουν με πολλά ραβδιστικά ταυτόχρονα |
| Μηχανοκίνητο | Βενζινοκινητήρας με ραβδιστική κεφαλή | Μεγάλοι ελαιώνες χωρίς ρεύμα, σε μεγάλη απόσταση από το όχημα |
| Δονητής κορμού | Προσαρτάται σε τρακτέρ και τινάζει όλο το δέντρο | Μεγάλες, οργανωμένες εκμεταλλεύσεις με κατάλληλα δέντρα |
Για ψηλά δέντρα, ένα τηλεσκοπικό κοντάρι επιτρέπει να φτάσετε την κορυφή χωρίς σκάλα. Ό,τι κι αν διαλέξετε, το βάρος που θα κρατάτε όλη μέρα και η αντοχή της μπαταρίας είναι εξίσου σημαντικά με την ταχύτητα. Τα εργαλεία συγκομιδής του Farmclick περιλαμβάνουν ραβδιστικά και εξαρτήματα για κάθε τύπο.
Λιγότερες πληγές στα δέντρα
Κάθε τραυματισμός στα κλαδιά ανοίγει δρόμο στο βακτήριο της καρκίνωσης. Σύμφωνα με το δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων του ΥΠΑΑΤ για την ελιά, στους ελαιώνες με καρκίνωση συστήνεται να αποφεύγεται η συλλογή με ράβδισμα ή με χτένια και γενικά η δημιουργία πληγών, και το ραβδιστικό να ρυθμίζεται ήπια. Στην πράξη, αυτό σημαίνει χαμηλότερη ένταση όπου ο καρπός πέφτει εύκολα, και προσοχή στους τρυφερούς βλαστούς της κορυφής. Μετά τη συγκομιδή, όσο ήπια κι αν έγινε, ο προληπτικός ψεκασμός με εγκεκριμένο χαλκούχο σκεύασμα προστατεύει τις πληγές που έμειναν.
Τα πλαστικά εξαρτήματα και τα λιπαντικά
Ο Οδηγός του ΥΠΑΑΤ βάζει δύο κανόνες που συχνά ξεχνιούνται:
- Πλαστικά εξαρτήματα και δίχτυα για τρόφιμα: τα δίχτυα συλλογής, τα ελαιόπανα και τα πλαστικά εξαρτήματα των ραβδιστικών πρέπει να πληρούν τα όρια της νομοθεσίας για υλικά σε επαφή με τρόφιμα, ιδιαίτερα για τους φθαλικούς εστέρες. Τα πλαστικά δάχτυλα και οι δακτύλιοι που σπάνε αφαιρούνται από τον καρπό, ώστε να μη φτάσουν στο ελαιουργείο
- Λιπαντικά food grade: τα αλυσοπρίονα και οι ελαιοσυλλεκτικές μηχανές λιπαίνονται με φυτικά λιπαντικά κατάλληλα για τρόφιμα. Σύμφωνα με τον Οδηγό, τα συμβατικά ορυκτέλαια μπορεί να μολύνουν τον καρπό με υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων και να κάνουν το λάδι ακατάλληλο για κατανάλωση, οπότε αποφεύγεται κάθε διαρροή λιπαντικού σε καρπό, δίχτυα και σακιά
Πριν την αγορά, ζητήστε από τον προμηθευτή τη δήλωση ότι τα δίχτυα και τα πλαστικά εξαρτήματα είναι κατάλληλα για επαφή με τρόφιμα.
Τι κοιτάμε στα δίχτυα
Τα δίχτυα κρατούν τον καρπό μακριά από το χώμα, γιατί ο Οδηγός του ΥΠΑΑΤ ζητά να αποφεύγονται τα χτυπήματα, τα πατήματα και οι επιμολύνσεις από το έδαφος. Ένα καλό δίχτυ καλύπτει όλη την κόμη με περιθώριο, ώστε να μη χάνεται καρπός έξω από αυτό, και έχει αντοχή στον ήλιο, ιδίως αν μένει στο χωράφι για εβδομάδες. Δίχτυα που μένουν απλωμένα κάτω από τα δέντρα για να μαζέψουν τον καρπό που πέφτει μόνος του αδειάζουν συχνά. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ελιάς του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, για καλύτερο λάδι η συγκομιδή γίνεται με ράβδισμα, ή τουλάχιστον ο καρπός μαζεύεται από τα δίχτυα κάθε λίγες μέρες.
Τελάρα αντί για σακιά
Ο Οδηγός του ΥΠΑΑΤ συστήνει να τοποθετείται ο καρπός σε καθαρά διάτρητα πλαστικά τελάρα, όπου δεν τραυματίζεται, αερίζεται και δεν ζεσταίνεται, και να αποφεύγονται τα σακιά. Στα σακιά ο καρπός δεν αερίζεται και υφίσταται ζυμώσεις που υποβαθμίζουν το λάδι, κάτι που χειροτερεύει όταν στοιβάζονται στο χωράφι και στη μεταφορά. Αν χρησιμοποιηθούν σακιά, μια παλαιότερη έκδοση του Οδηγού ζητά να είναι πλεκτά, αεροπερατά και κατάλληλα για τρόφιμα.

Ελιές σε λευκά διάτρητα πλαστικά τελάρα, πάνω στο χώμα του ελαιώνα.
Από το δέντρο στο ελαιουργείο
Η μεταφορά γίνεται το συντομότερο δυνατό, με καθαρό όχημα, χωρίς υπολείμματα λιπασμάτων ή φαρμάκων. Σύμφωνα με τον Οδηγό του ΥΠΑΑΤ, ο καρπός δεν πρέπει να περιμένει στο ελαιουργείο περισσότερο από μία ημέρα πριν την έκθλιψη. Το Ινστιτούτο Ελιάς του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ συστήνει η μεταφορά και η έκθλιψη να γίνονται την ίδια μέρα, γιατί η παραμονή των σακιών για αρκετές μέρες, ώσπου να μαζευτεί μεγαλύτερη ποσότητα, έχει καταστροφικές συνέπειες για την ποιότητα.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιο ραβδιστικό ελιάς να διαλέξω
Εξαρτάται από τον ελαιώνα. Με εξωτερική μπαταρία 12V για μικρούς ελαιώνες με πρόσβαση για όχημα, μπαταρίας λιθίου για μεγαλύτερη ελευθερία, πνευματικό για συνεργεία, και μηχανοκίνητο για μεγάλους ελαιώνες χωρίς ρεύμα.
Βλάπτει το ραβδιστικό τα δέντρα
Μπορεί να αφήσει πληγές, που είναι η είσοδος για την καρκίνωση. Βοηθούν η ήπια ρύθμιση, η προσοχή στους τρυφερούς βλαστούς και ο χαλκούχος ψεκασμός μετά τη συγκομιδή.
Τελάρα ή σακιά για τις ελιές
Τελάρα. Ο Οδηγός του ΥΠΑΑΤ συστήνει διάτρητα πλαστικά τελάρα, γιατί στα σακιά ο καρπός δεν αερίζεται, ζυμώνεται και υποβαθμίζει το λάδι.
Πόσες ώρες μπορεί να περιμένει ο καρπός πριν το ελαιουργείο
Όσο λιγότερο γίνεται. Το Ινστιτούτο Ελιάς του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ συστήνει έκθλιψη την ίδια μέρα, και ο Οδηγός του ΥΠΑΑΤ ορίζει παραμονή στο ελαιουργείο όχι πάνω από μία ημέρα.
Τι λιπαντικό βάζω στο αλυσοπρίονο την περίοδο της συγκομιδής
Φυτικό λιπαντικό κατάλληλο για τρόφιμα, food grade. Τα ορυκτέλαια μπορεί να μολύνουν τον καρπό και να κάνουν το λάδι ακατάλληλο.
Πρέπει τα δίχτυα να είναι κατάλληλα για τρόφιμα
Ναι. Ο Οδηγός του ΥΠΑΑΤ ζητά τα δίχτυα και τα πλαστικά εξαρτήματα των ραβδιστικών να πληρούν τα όρια για υλικά σε επαφή με τρόφιμα, ιδιαίτερα για τους φθαλικούς εστέρες.
|
Για την ελαιοσυλλογή Εργαλεία συγκομιδής · Εργαλεία χειρός · Μυκητοκτόνα για τον ψεκασμό μετά τη συγκομιδή |
Σημαντικές σημειώσεις
Οι ανάγκες διαφέρουν ανά ελαιώνα, ποικιλία, ηλικία και ύψος των δέντρων, οπότε τα παραπάνω λειτουργούν ως γενικές κατευθύνσεις. Για τον ψεκασμό μετά τη συγκομιδή, χρησιμοποιούνται μόνο εγκεκριμένα σκευάσματα, σύμφωνα με την ετικέτα και τη συμβουλή γεωπόνου.
Πηγές
- ΥΠΑΑΤ, Οδηγός Ορθών Πρακτικών στην Παραγωγική Διαδικασία του Ελαιολάδου.
- ΥΠΑΑΤ, Οδηγός Ορθών Πρακτικών για το ελαιόλαδο, έκδοση 2016.
- ΥΠΑΑΤ, ΠΚΠΦ Αχαΐας, Δελτίο Γεωργικών Προειδοποιήσεων Φυτοπροστασίας, Ελιά, 27/02/2025.
- ΣΕΔΗΚ, Πρακτικές συμβουλές για τη συγκομιδή της ελιάς, με βάση οδηγίες του Ινστιτούτου Ελιάς του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ.
Τελευταία άρθρα
Σχετικά άρθρα
Άλλα άρθρα από την ίδια ενότητα.