Ελαιοκομικό μητρώο και δήλωση συγκομιδής βήμα βήμα

Η δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου θα είναι υποχρεωτική από την 1η Οκτωβρίου 2027, με πρόστιμα που δεν θα επιβάλλονται πριν από την 1η Οκτωβρίου 2028. Για τη φετινή συγκομιδή δεν υπάρχει υποχρέωση, όμως η δήλωση θα αντλεί όλα τα στοιχεία της από το ελαιοκομικό μητρώο, και η διόρθωση ενός μητρώου που δεν αντιστοιχεί στον ελαιώνα θέλει χρόνο. Τα βήματα παρακάτω ακολουθούν τη σειρά με την οποία ο παραγωγός θα τα χρειαστεί, από την καρτέλα του μητρώου έως την πρώτη δήλωση.

Η καρτέλα του μητρώου είναι το πρώτο που ελέγχεται

Το πρώτο που χρειάζεται είναι η μερίδα του παραγωγού στο ελαιοκομικό μητρώο, την οποία χορηγεί η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας. Σε αυτήν φαίνονται τα ελαιοτεμάχια με τον κωδικό τους, ο αριθμός των δέντρων, η ποικιλία, η άρδευση και η θέση κάθε τεμαχίου πάνω στον χάρτη. Όποιος δεν έχει εγγραφεί ποτέ, ή έχει κληρονομήσει ή αγοράσει ελαιώνα που είναι ακόμη στο όνομα του προηγούμενου κατόχου, ξεκινά από εδώ με αίτηση εγγραφής ή τροποποίησης.

Ο αριθμός των δέντρων και η ποικιλία πρέπει να είναι σωστά

Ο αριθμός των δέντρων στη δήλωση πρέπει να συμφωνεί με τον πραγματικό, γιατί από το 2028 κάθε δέντρο πάνω ή κάτω θα κοστίζει 60 € πρόστιμο. Σε ελαιώνες όπου έχουν ξεραθεί, κοπεί ή φυτευτεί δέντρα μετά την τελευταία καταγραφή, η καταμέτρηση στο χωράφι είναι ο μόνος τρόπος να βγει σωστός αριθμός.

Η ποικιλία μετρά εξίσου, γιατί καταγράφεται στο μητρώο και στο παραστατικό του ελαιοτριβείου. Σε παλιούς ελαιώνες με ανάμεικτα δέντρα ή με τοπικά ονόματα που μοιάζουν μεταξύ τους, ο οδηγός για τις ελληνικές ποικιλίες ελιάς βοηθά να ξεχωρίσει τι καλλιεργείται σε κάθε τεμάχιο.

Τα δικαιολογητικά εξαρτώνται από το αν είστε ιδιοκτήτης ή μισθωτής

Για κάθε αλλαγή στο μητρώο χρειάζονται τίτλος ιδιοκτησίας, δηλαδή απόσπασμα κτηματολογίου ή συμβόλαιο, αποδοχή κληρονομιάς ή δικαστική απόφαση με πιστοποιητικό μεταγραφής. Όποιος καλλιεργεί ξένο ελαιώνα φέρνει τη θεωρημένη σύμβαση μίσθωσης, επίμορτης αγροληψίας ή χρησιδανείου μαζί με τον τίτλο του ιδιοκτήτη. Για αλλαγές στα όρια ή για νέο τεμάχιο χρειάζεται και διάγραμμα με συντεταγμένες των κορυφών του.

Όταν ο τίτλος ιδιοκτησίας είναι αποδεδειγμένα δύσκολο να βρεθεί, η υπηρεσία μπορεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις να δεχθεί υπεύθυνη δήλωση με το θεωρημένο έντυπο Ε9, μετά από επιτόπιο έλεγχο. Οι Περιφέρειες εκδίδουν συχνά δικά τους υποδείγματα αιτήσεων, οπότε αξίζει να ελεγχθεί πρώτα η ανακοίνωση της τοπικής ΔΑΟΚ.

Η αίτηση κατατίθεται στη ΔΑΟΚ ή στο gov.gr

Η αίτηση κατατίθεται αυτοπροσώπως ή ταχυδρομικά στη ΔΑΟΚ, ή ηλεκτρονικά στο gov.gr με κωδικούς Taxisnet στις Περιφέρειες που έχουν ενταχθεί στην ψηφιακή υπηρεσία. Η διαδικασία είναι δωρεάν και διαρκεί 20 έως 40 ημέρες, οπότε μια αίτηση που γίνεται μέσα στον χειμώνα αφήνει άνετο περιθώριο πριν από την πρώτη υποχρεωτική δήλωση.

Το παραστατικό του ελαιοτριβείου γράφει τον κωδικό του τεμαχίου

Κατά την παραλαβή του καρπού, το τιμολόγιο ή το δελτίο παραλαβής πρέπει να γράφει το ονοματεπώνυμο και το ΑΦΜ του παραγωγού, την ποικιλία, τον δεκατριψήφιο κωδικό του ελαιοτεμαχίου και, όταν το φορτίο προέρχεται από περισσότερα τεμάχια, την ποσότητα από το καθένα. Ο παραγωγός χρειάζεται επομένως να έχει μαζί του τους κωδικούς των τεμαχίων του και να κρατά τα παραστατικά, γιατί από αυτά θα προκύψουν οι ποσότητες της δήλωσης.

Ελαιόκαρπος σε ανοξείδωτη χοάνη, με καρπούς σε διάφορα στάδια ωρίμανσης και λίγα φύλλα.

Το ίδιο ισχύει και για τον καρπό που πηγαίνει σε μονάδα επιτραπέζιας ελιάς, όπου η ανακριβής δήλωση ποσότητας θα κοστίζει 150 € ανά 100 κιλά, έναντι 60 € για τον καρπό προς ελαιοποίηση.

Η δήλωση υποβάλλεται από τον Οκτώβριο του 2027

Από την 1η Οκτωβρίου 2027, η δήλωση υποβάλλεται στην υπηρεσία «Δήλωση Συγκομιδής Ελιάς» του gov.gr, με κωδικούς Taxisnet, από την 1η Οκτωβρίου έως τα μεσάνυχτα της 31ης Μαΐου, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της συγκομιδής και της παράδοσης του καρπού. Πριν από την υποβολή επιβεβαιώνονται οι εκτάσεις, οι ποικιλίες και οι αποδόσεις κάθε τεμαχίου, και η δήλωση γίνεται ακόμη και με μηδενική παραγωγή.

Συλλογή πράσινου ελαιόκαρπου από τα δίχτυα, ανάμεσα σε φύλλα και κλαδάκια.

Για τη μη υποβολή μέσα στην προθεσμία, τα πρόστιμα από το 2028 θα ξεκινούν από 100 € για εκμεταλλεύσεις 21 έως 50 δέντρων και θα φτάνουν τις 5.000 € πάνω από τα 1.000 δέντρα, με αύξηση 50% σε κάθε επανάληψη. Όλη η κλίμακα και το πλαίσιο αναλύονται στο άρθρο για το τι ισχύει για τη δήλωση συγκομιδής στο Wikifarmer.

Συχνές ερωτήσεις

Πού βρίσκω τον κωδικό του ελαιοτεμαχίου;

Στη μερίδα σας στο ελαιοκομικό μητρώο, την οποία χορηγεί η ΔΑΟΚ της Περιφερειακής Ενότητας. Ο κωδικός είναι δεκατριψήφιος και αναγράφεται στο παραστατικό του ελαιοτριβείου.

Ποιος κάνει τη δήλωση όταν ο ελαιώνας είναι νοικιασμένος;

Υπόχρεος είναι ο νόμιμος κάτοχος του ελαιοτεμαχίου, και ο μισθωτής είναι κάτοχος. Για την εγγραφή του στο μητρώο χρειάζεται η θεωρημένη σύμβαση μίσθωσης μαζί με τον τίτλο του ιδιοκτήτη.

Τι κάνω αν κληρονόμησα ελαιώνα;

Υποβάλλετε αίτηση τροποποίησης στο μητρώο με την αποδοχή κληρονομιάς και το πιστοποιητικό μεταγραφής, ώστε τα τεμάχια να περάσουν στο όνομά σας πριν από την πρώτη δήλωση.

Χρειάζομαι τοπογραφικό για το μητρώο;

Μόνο όταν ζητάτε αλλαγές στη θέση ή στα όρια των τεμαχίων ή εγγραφή νέου τεμαχίου, οπότε χρειάζεται διάγραμμα με τις καρτεσιανές συντεταγμένες των κορυφών του.

Ισχύει η δήλωση και για τις επιτραπέζιες ελιές;

Ναι. Η δήλωση γίνεται μετά την παράδοση του καρπού είτε σε ελαιοτριβείο είτε σε μονάδα επεξεργασίας επιτραπέζιας ελιάς, και για την επιτραπέζια το πρόστιμο ανακριβούς ποσότητας είναι υψηλότερο.

Τι γίνεται αν κάνω λάθος στη δήλωση;

Τα προφανή σφάλματα μπορούν να διορθωθούν από τη ΔΑΟΚ με αίτηση του παραγωγού και τα σχετικά παραστατικά. Τα πρόστιμα δεν επιβάλλονται σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων.

Σημαντικές σημειώσεις

Οι πληροφορίες αντιστοιχούν στο κωδικοποιημένο κείμενο της υπουργικής απόφασης 77979/2025, όπως ισχύει μετά την τροποποίηση 220379/2026, στις 24 Σεπτεμβρίου 2026. Το πλαίσιο έχει ήδη αλλάξει δύο φορές και μπορεί να αλλάξει ξανά, οπότε για την ισχύουσα μορφή του και για τα δικαιολογητικά της κάθε Περιφέρειας η ασφαλής πηγή είναι η ΔΑΟΚ της περιοχής σας. Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.

Πηγές

• Taxheaven. Υπουργική απόφαση 77979/21-03-2025 για τη δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου, κωδικοποιημένη.
• e-nomothesia. Υπουργική απόφαση 220379/2026, ΦΕΚ Β' 5397/1-9-2026.
• Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών. Ελαιοκομικό μητρώο, εγγραφή και τροποποίηση.
• gov.gr. Ελαιοκομικό μητρώο.