Προτάσεις και δράσεις για τον αγροτικό κόσμο

Από τo 25ο τεύχος του περιοδικού «Επί Γης» της Τράπεζας Πειραιώς, με θέμα «Εκσυγχρονισμός για βιώσιμη ανάπτυξη».

Γράφει ο Κώστας Σπανούλης, Πρόεδρος ΠΣΑΘ και ΠΣΑΦ (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αγροτικών Θεμάτων και Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αγροτικών Φωτοβολταϊκών)

Η βιώσιμη ανάπτυξη και ο ρόλος του πρωτογενούς τομέα

Η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελεί το μεγαλύτερο στοίχημα του αιώνα. Σ' ένα τόσο πολυσύνθετο παγκόσμιο ζήτημα, αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ο νευραλγικός ρόλος του πρωτογενούς τομέα. Ο αγροτικός κόσμος καλείται να επιβιώσει κόντρα στην κλιματική κρίση, να προσαρμοστεί και να κουβαλήσει στις πλάτες του το βάρος της αλλαγής προς ένα πιο βιώσιμο μέλλον.

Πώς μπορούν, όμως, να συνδράμουν οι γεωργοκτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα στην ισότιμη και παράλληλη επιδίωξη των τριών πυλώνων της Βιώσιμης Ανάπτυξης: Οικονομία - Περιβάλλον - Κοινωνία;

Ο αγροτικός κόσμος σε αριθμούς

Ας μιλήσουμε με αριθμούς. Στη χώρα δραστηριοποιούνται 650.000 αγρότες με γεωργικές εκμεταλλεύσεις 36 εκατ. στρεμμάτων προς παραγωγή αγροτικών προϊόντων για τον άνθρωπο και ζωοτροφές. Το παραγόμενο κρέας φτάνει τους 430.000 τόνους με έλλειμμα αυτάρκειας κατά μέσο όρο 40% και το αιγοπρόβειο γάλα τους 830.000 τόνους. Η αξία των παραγόμενων γεωργοκτηνοτροφικών προϊόντων αγγίζει τα 12 δισ. € ετησίως, πολλαπλασιαζόμενα μέσω τυποποίησης/μεταποίησής τους.

Μπορεί ο αγροτικός κόσμος, που μειώνεται ραγδαία, να παραμείνει στην ύπαιθρο με αξιοπρέπεια στηρίζοντας άμεσα ή έμμεσα πάνω από 100 επαγγέλματα, κρατώντας τα χωριά και τις επαρχιακές πόλεις ζωντανές ακόμη και για εθνικούς λόγους; Και να συμβάλει στην προστασία του περιβάλλοντος;

Στον ΠΣΑΦ/ΠΣΑΘ λέμε «ναι, μπορεί», μέσω σειράς δράσεων σύμφωνων με ευρωπαϊκές και παγκόσμιες εξελίξεις και απαιτήσεις.

Ανανέωση αγροτικού πληθυσμού

Καταρχάς επιβάλλεται ανανέωση αγροτικού πληθυσμού. Σήμερα, ο μέσος όρος ηλικίας αγγίζει τα 57 έτη. Χρειαζόμαστε πραγματικούς νέους αγρότες και κυρίως κτηνοτρόφους, που πέραν της 7ετούς δέσμευσης του Προγράμματος Νέων Αγροτών, θα έχουν κίνητρα να συνεχίσουν το επάγγελμα.

Μείωση κόστους παραγωγής μέσω ΑΠΕ

Η ενέργεια συνιστά το 25% του κόστους παραγωγής στις πτηνο-κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Στον ΠΣΑΘ/ΠΣΑΦ από το 2014 επιμέναμε ότι ο γεωργοκτηνοτρόφος πρέπει να έχει δική του ΦΒ μονάδα προς πώληση ή συμψηφισμό ρεύματος. Με την πώληση ρεύματος αποκτά ρευστότητα για αγορά ζωοτροφών, νέων πιστοποιημένων ζώων και επενδύει σε σύγχρονες σταβλικές εγκαταστάσεις. Είναι φερέγγυος έναντι υποχρεώσεων σε τρίτους, τραπεζικά ιδρύματα και το Κράτος. Με τον συμψηφισμό του ρεύματος τα πρώτα 4-5 χρόνια πληρώνει τις δόσεις του δανείου και τα επόμενα χρόνια έχει δωρεάν ρεύμα στη μονάδα. Αυτά είναι εφικτά και συμβάλλουν στη μείωση του περιβαλλοντικού κόστους της κτηνοτροφίας, αρκεί να εφαρμοστούν τα ακόλουθα:

1. Έγκριση προγράμματος Φ/Β στις σταβλικές εγκαταστάσεις ή αίθριο χώρο/χωράφι με απλές γραφειοκρατικές διαδικασίες και διασφαλισμένους όρους σύνδεσης με δίκτυο ΔΕΔΔΗΕ.
2. Επιδότηση επένδυσης μέσω ΠΑΑ, Ταμείου Ανάκαμψης ή Προγράμματος ΥΠΕΝ -ΥΠΑΑΤ.
3. Τραπεζικός χαμηλότοκος και άμεσος δανεισμός, με εκχώρηση επιδότησης κυρίως με Τράπεζα Πειραιώς, με την οποία συνεργάζεται ο αγροτικός κόσμος.

Απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων

• Προκήρυξη νέων Σχεδίων Βελτίωσης με επιχορήγηση 70% για κατασκευή, μετεγκατάσταση και εκσυγχρονισμό πτηνοκτηνοτροφικών εγκαταστάσεων.
• Στήριξη δράσεων για καλή διαβίωση ζώων με κανόνες υγιεινής (ελάχιστη θνησιμότητα κυρίως νεογέννητων ζώων, αύξηση παραγωγής γάλακτος και κρέατος, μακροζωία, ανθρώπινες συνθήκες εργασίας των κτηνοτρόφων).
• Ηλεκτρονική σήμανση ζώων.
• Επέκταση βιολογικής γεωργίας (ζωοτροφές), κτηνοτροφίας, διατήρηση βοσκότοπων ελεύθερης κτηνοτροφίας μέσω προγράμματος εντατικοποίησης βοσκότοπων.

Περαιτέρω δράσεις και μέτρα

• Στήριξη μικρών και ευέλικτων Ομάδων Παραγωγών για βελτίωση ανταγωνιστικότητας.
• Δημιουργία κέντρων γενετικής βελτίωσης πιστοποιημένων αιγοπροβάτων γαλακτοπαραγωγής και κρεατοπαραγωγής.
• Νομοθετικό πλαίσιο και εφαρμογή αυστηρών μέτρων για αντιμετώπιση ελληνοποιήσεων και ανεξέλεγκτων εισαγωγών γάλακτος.

Το όραμα για τη σύγχρονη κτηνοτροφία

Τελικά, εάν ο γεωργοκτηνοτρόφος έχει: σύγχρονη μονάδα με άδεια ίδρυσης και λειτουργίας, οδικό δίκτυο πρόσβασης, νερό, διασφαλισμένες ζωοτροφές χαμηλού κόστους, ελεγμένα και κτηνιατρικά υγιή ζώα με ανανέωση ζωικού κεφαλαίου, μηδενικό κόστος ρεύματος για συνθήκες υγιεινής των ζώων (δροσιά το καλοκαίρι, ζέστη το χειμώνα), θα συνεχίσει να εκτρέφει ζώα δημιουργώντας μάλιστα υποδομή και εμπειρία, ώστε να ακολουθήσει ο νέος κτηνοτρόφος.

Τελικά, θέλουμε κτηνοτροφία ή όχι όταν ως χώρα είμαστε ελλειμματικοί σε κρέας και γάλα;

Πεδίο δόξης λαμπρό για την πολιτεία, την αυτοδιοίκηση, τις αρμόδιες υπηρεσίες και φυσικά τους ίδιους τους κτηνοτρόφους.