Το ημερολόγιο καλλιέργειας της θρούμπας στη Θάσο

Οι προδιαγραφές της ΠΟΠ Θρούμπα Θάσου, που δημοσιεύει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δεν περιγράφουν μόνο το τελικό προϊόν. Καταγράφουν και τις καλλιεργητικές τεχνικές που εφαρμόζουν οι ελαιοπαραγωγοί του νησιού, οι οποίες σύμφωνα με το ίδιο το κείμενο ελάχιστα διαφέρουν από παραγωγό σε παραγωγό. Το αποτέλεσμα είναι ένα δοκιμασμένο ημερολόγιο εργασιών για την ποικιλία, χρήσιμο και σε όσους καλλιεργούν Θρουμπολιά εκτός Θάσου.

Ζαρωμένες, γυαλιστερές μαύρες ελιές σε ανοξείδωτο ταψί.

Η λίπανση γίνεται σε τρεις χρόνους

Στις πεδινές και αρδευόμενες περιοχές του νησιού, οι προδιαγραφές περιγράφουν λίπανση σε τρεις διακριτές φάσεις της χρονιάς.

Τον χειμώνα εφαρμόζεται βασική λίπανση με σύνθετα λιπάσματα τύπου 11-15-15. Την άνοιξη ακολουθεί επιφανειακή λίπανση κυρίως με αζωτούχα λιπάσματα, η οποία στις αρδευόμενες εκτάσεις εφαρμόζεται μαζί με το πότισμα. Μετά το τέλος της συγκομιδής ακολουθεί λίπανση με θειική αμμωνία και φωσφορική αμμωνία.

Η κατανομή αυτή ακολουθεί τις ανάγκες του δέντρου μέσα στη χρονιά. Η βασική λίπανση του χειμώνα προετοιμάζει τη βλάστηση και την ανθοφορία, το άζωτο της άνοιξης στηρίζει την ανάπτυξη όταν το δέντρο έχει τη μεγαλύτερη ζήτηση, και η λίπανση μετά τη συγκομιδή αναπληρώνει όσα αφαίρεσε η παραγωγή. Οι ποσότητες ορίζονται σε κάθε ελαιώνα με βάση την ανάλυση εδάφους και φύλλων.

Τα ζιζανιοκτόνα σε ελάχιστο ποσοστό

Σύμφωνα με τις προδιαγραφές, η χημική ζιζανιοκτονία εφαρμόζεται σε ελάχιστο ποσοστό των καλλιεργούμενων εκτάσεων, περίπου στο 5%. Στο υπόλοιπο, ο έλεγχος των ζιζανίων γίνεται με άλλες μεθόδους, στοιχείο που συνδέεται και με τον παραδοσιακό χαρακτήρα της καλλιέργειας που προστατεύει η ΠΟΠ.

Οι επεμβάσεις φυτοπροστασίας έχουν συγκεκριμένο χρόνο

Οι προδιαγραφές καταγράφουν τρεις στόχους με γεωργικά φάρμακα, καθέναν με τον δικό του χρόνο μέσα στη χρονιά, με πρώτο το κυκλοκόνιο, όπου οι επεμβάσεις ακολουθούν τις περιόδους υγρασίας που ευνοούν τις μολύνσεις.

Για τον πυρηνοτρήτη, οι επεμβάσεις στοχεύουν δύο διαφορετικές γενεές. Η ανθόβια γενεά αντιμετωπίζεται 4 έως 8 ημέρες πριν την ανθοφορία, ενώ η καρπόβια γενεά στα τέλη Ιουνίου με αρχές Ιουλίου. Η διάκριση ανάμεσα στις γενεές έχει σημασία, γιατί κάθε γενεά του πυρηνοτρήτη προσβάλλει διαφορετικό όργανο του δέντρου και απαιτεί διαφορετικό χρονισμό. Τρίτος στόχος είναι το λεκάνιο, που αντιμετωπίζεται στα μέσα Αυγούστου.

Ο δάκος αντιμετωπίζεται μόνο όταν χρειάζεται

Για τον δάκο, οι προδιαγραφές προβλέπουν δολωματικούς ψεκασμούς από το έδαφος, βιολογικές μεθόδους ή καμία επέμβαση όταν δεν υπάρχει ανάγκη. Η τρίτη επιλογή είναι η πιο ενδιαφέρουσα, γιατί αναγνωρίζει ότι η επέμβαση κρίνεται από τον πραγματικό πληθυσμό του εντόμου και όχι από ένα σταθερό πρόγραμμα. Οι πηγές διαφέρουν ως προς την ευπάθεια της ποικιλίας στον δάκο, οπότε η παρακολούθηση με παγίδες σε κάθε ελαιώνα είναι αυτή που δείχνει αν χρειάζεται επέμβαση.

Οι δολωματικοί ψεκασμοί από το έδαφος καλύπτουν τμήμα της κόμης και όχι ολόκληρο το δέντρο, οπότε χρησιμοποιούν μικρότερη ποσότητα σκευάσματος από τους ψεκασμούς κάλυψης.

Η συγκομιδή γίνεται με το χέρι

Η συγκομιδή ξεκινά στις αρχές Νοεμβρίου και συνεχίζεται έως τα μέσα Ιανουαρίου. Ο καρπός συλλέγεται στην πλήρη ωρίμανση ή και αργότερα, καθώς για τη θρούμπα ενδιαφέρει περισσότερο το μαύρο χρώμα και λιγότερο η υφή, αφού το τελικό προϊόν κυκλοφορεί ζαρωμένο.

Σκούροι, ώριμοι καρποί πάνω στο δέντρο, με θαμπή και ελαφρά ζαρωμένη επιδερμίδα.

Ο επικρατέστερος τρόπος συλλογής στο νησί είναι με τα χέρια, ώστε να αποφεύγεται ο τραυματισμός του καρπού, και η μεταφορά γίνεται σε διάτρητα πλαστικά τελάρα χωρητικότητας 20 έως 25 κιλών. Τα ανοίγματα αερίζουν τον καρπό και το περιορισμένο βάρος ανά τελάρο αποτρέπει τη συμπίεση του κάτω στρώματος.

Το ημερολόγιο σε μία ματιά

Πώς προσαρμόζεται εκτός Θάσου

Το ημερολόγιο αυτό αντιστοιχεί στις συνθήκες της Θάσου, με τον χειμώνα, τον χρόνο ανθοφορίας και την εποχή συγκομιδής του νησιού. Σε άλλες περιοχές οι ημερομηνίες μετατοπίζονται, και η σειρά των εργασιών διατηρείται ενώ ο ακριβής χρόνος ορίζεται από τα κατά τόπους δελτία γεωργικών προειδοποιήσεων.

Η ποικιλία είναι απαιτητική σε εδαφική υγρασία και χρειάζεται χειμερινό ψύχος για καλή ανθοφορία. Σε ξηροθερμικές θέσεις χωρίς άρδευση η παραγωγή περιορίζεται, οπότε η λίπανση της άνοιξης αποδίδει μόνο όταν υπάρχει νερό για να την αξιοποιήσει το δέντρο.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε λιπαίνεται η θρούμπα;
Σε τρεις χρόνους. Βασική λίπανση τον χειμώνα με σύνθετα τύπου 11-15-15, αζωτούχα την άνοιξη μαζί με το πότισμα, και θειική με φωσφορική αμμωνία μετά τη συγκομιδή.

Πότε ψεκάζεται για τον πυρηνοτρήτη;
Δύο φορές. Για την ανθόβια γενεά 4 έως 8 ημέρες πριν την ανθοφορία, και για την καρπόβια στα τέλη Ιουνίου με αρχές Ιουλίου.

Χρειάζεται πάντα ψεκασμός για τον δάκο;
Όχι. Οι προδιαγραφές της ΠΟΠ προβλέπουν δολωματικούς ψεκασμούς από το έδαφος, βιολογικές μεθόδους ή καμία επέμβαση όταν δεν υπάρχει ανάγκη, με την απόφαση να βασίζεται στην παρακολούθηση.

Πότε μαζεύεται η θρούμπα;
Στη Θάσο από τις αρχές Νοεμβρίου έως τα μέσα Ιανουαρίου, στην πλήρη ωρίμανση ή και αργότερα, γιατί ενδιαφέρει κυρίως το μαύρο χρώμα.

Σε τι μεταφέρεται ο καρπός;
Σε διάτρητα πλαστικά τελάρα χωρητικότητας 20 έως 25 κιλών, ώστε να αερίζεται και να μη συμπιέζεται.

Ισχύει το ημερολόγιο και εκτός Θάσου;
Η σειρά των εργασιών ισχύει, οι ημερομηνίες όμως μετατοπίζονται ανάλογα με την περιοχή και ορίζονται από τα κατά τόπους δελτία γεωργικών προειδοποιήσεων.

Σημαντικές σημειώσεις

Το ημερολόγιο προέρχεται από τις προδιαγραφές της ΠΟΠ Θρούμπα Θάσου, οι οποίες περιγράφουν τις πρακτικές του νησιού και μπορεί να τροποποιούνται. Οι ποσότητες λίπανσης ορίζονται με βάση την ανάλυση εδάφους και φύλλων, σε συνεργασία με γεωπόνο. Για τη φυτοπροστασία χρησιμοποιούνται μόνο εγκεκριμένα προϊόντα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας και τα κατά τόπους δελτία γεωργικών προειδοποιήσεων, με αυστηρή τήρηση των χρόνων αναμονής πριν τη συγκομιδή.

Πηγές

• Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Προδιαγραφές προϊόντος ΠΟΠ Θρούμπα Θάσου.
• Cookipedia. Throumpa Thassou, περιγραφή ΠΟΠ.