Η σημασία της κτηνοτροφίας για την ελληνική οικονομία

Από τo 25ο τεύχος του περιοδικού «Επί Γης» της Τράπεζας Πειραιώς, με θέμα «Εκσυγχρονισμός για βιώσιμη ανάπτυξη».

Συγγραφέας: Θανάσης Δεδούσης

Διευθυντής Κέντρου Αριστείας Αγροδιατροφής, Τράπεζα Πειραιώς

Η κτηνοτροφία αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς τομείς της αγροτικής οικονομίας στη χώρα μας, με πολλαπλά οφέλη για την κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον. Χιλιάδες οικογένειες βιοπορίζονται από την εκτροφή των ζώων και την παραγωγή γάλακτος, τυριών, κρέατος και πλήθος άλλων προϊόντων πλούσιων σε πρωτεΐνες, που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι ενός καθημερινού υγιεινού γεύματος.

Ο ρόλος της Πειραιώς στον αγροδιατροφικό τομέα

Στην Πειραιώς πιστεύουμε ότι ο εκσυγχρονισμός της ελληνικής κτηνοτροφίας θα βοηθήσει τους κτηνοτρόφους, αλλά και όλη την αλυσίδα αξίας να παράγει ασφαλή τρόφιμα, κάποια από τα οποία είναι παγκοσμίως αναγνωρίσιμα, όπως η φέτα, κάνοντας παράλληλα την καθημερινότητα των κτηνοτρόφων καλύτερη.

Ο εκσυγχρονισμός των υπαρχουσών υποδομών και η δημιουργία νέων σύγχρονων εγκαταστάσεων σταβλισμού ζώων αποτελεί μία από τις στρατηγικές προτεραιότητες της Πειραιώς στον αγροδιατροφικό τομέα, καθώς θα βοηθήσουν στην ανθεκτικότητα της αγροτικής παραγωγής και στην αύξηση της παραγωγικότητας με τη λιγότερη δυνατή επιβάρυνση στους φυσικούς πόρους (νερό, έδαφος, ενέργεια) και θα συμβάλουν παράλληλα στην ευζωία των ζώων.

Η Πειραιώς, της οποίας στρατηγική επιλογή είναι η στήριξη του Αγροδιατροφικού τομέα, αντιλαμβάνεται τον σημαντικό ρόλο της κτηνοτροφίας και δη των παραγόμενων προϊόντων της, αλλά κυρίως τις προοπτικές ενός κλάδου που έχει τα περιθώρια να εισφέρει στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Και για το λόγο αυτό έρχεται να στηρίξει αυτόν τον σημαντικό τομέα της αγροτικής παραγωγής, τον κτηνοτροφικό κλάδο, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά του, αλλά κυρίως προετοιμάζοντάς τον για το μέλλον ιδιαίτερα σε μια εποχή κατά την οποία υπερισχύουν παγκοσμίως η υγεία και η επισιτιστική ασφάλεια.

Πώς μπορεί να εκσυγχρονιστεί ο κτηνοτροφικός κλάδος

Πώς, όμως, μπορεί να εκσυγχρονιστεί ο κτηνοτροφικός κλάδος; Με ένα πακέτο μέτρων σε δύο άξονες, οι οποίοι είναι οι εξής:

1) Προστασία της κτηνοτροφίας από ακραία καιρικά φαινόμενα

• Υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών διαχείρισης του περιβάλλοντος σε συνδυασμό με κατασκευή ανθεκτικών υποδομών, ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών (όπως αισθητήρες και συστήματα παρακολούθησης, χρήση τεχνητής νοημοσύνης και καινοτόμων μηχανημάτων αποδοτικότητας και ασφάλειας).
• Εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων. Τα σύγχρονα μηχανήματα, όπως αρμεκτήρια, μηχανήματα καθαρισμού, γεωργικοί ελκυστήρες, βοηθούν τους κτηνοτρόφους να αυξήσουν την παραγωγή τους και να μειώσουν το λειτουργικό τους κόστος.
• Διασφάλιση της ευζωίας των ζώων. Δημιουργία κατάλληλων και άνετων υποδομών, επαρκής ισορροπημένη διατροφή, τακτική κτηνιατρική φροντίδα και έγκαιρη αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας, διατήρηση καθαρών και υγιεινών συνθηκών διαβίωσης.
• Μείωση ασθενειών στο ζωικό κεφάλαιο. Εμβολιασμοί για την προστασία από λοιμώξεις και μείωση θνησιμότητας, εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας, όπως η απομόνωση των νέων ζώων πριν από την ένταξή τους στο κοπάδι και η αποφυγή επαφής με άγρια ζώα.

2) Συνεχής εκπαίδευση και ενημέρωση των κτηνοτρόφων

Η εκπαίδευση των κτηνοτρόφων για τη χρήση μηχανημάτων σύγχρονης τεχνολογίας συμβάλλει στην ευζωία των ζώων, στην απελευθέρωση ωρών εργασίας και εν τέλει στη μείωση του λειτουργικού κόστους. Η εκπαίδευση και η συνεχής ενημέρωσή τους πρέπει να συμβαδίζει με τη συνεργασία μεταξύ τους. Εξίσου σημαντικές είναι η δημιουργία δικτύων υποστήριξης, καθώς και η ιδιωτική ασφάλιση ζώων, εγκαταστάσεων και καλλιεργειών ζωοτροφών, για την οικονομική προστασία των κτηνοτρόφων σε περίπτωση καταστροφών, σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές διαχείρισης και την πρόληψη ασθενειών.

Η σημασία του εκσυγχρονισμού για τη βιωσιμότητα

Η λήψη των προαναφερόμενων μέτρων είναι και το πιο κρίσιμο στοιχείο για τη βιωσιμότητα του κλάδου. Ο εκσυγχρονισμός της κτηνοτροφίας και ειδικότερα της παραγωγής σημαντικών εθνικών προϊόντων, όπως η φέτα, είναι κρίσιμος για την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα της Ελλάδας. Η φέτα, ως ένα προϊόν με παγκόσμια αναγνώριση και προστατευόμενη ονομασία προέλευσης, αποτελεί σύμβολο της ελληνικής παράδοσης και ποιότητας. Η ενίσχυση της παραγωγής της συμβάλλει στη διατροφική ασφάλεια, την οικονομική ανάπτυξη, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την προστασία του περιβάλλοντος.

Η φέτα ως εθνικό προϊόν και οι εξαγωγές

Από τα περίπου 7,4 δισ. € εξαγωγών το 2023 (αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων) ποσό 1,35 δισ. € αφορά στα γαλακτοκομικά προϊόντα με το 74% του συνόλου των εξαγωγών να είναι η φέτα.

Είναι απαραίτητο να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε την κτηνοτροφία και την παραγωγή φέτας, για να διασφαλίσουμε ένα βιώσιμο και ευημερούν μέλλον για τις αγροτικές κοινότητες και την ελληνική οικονομία.

Οι λόγοι στήριξης της φέτας μπορεί να συνοψιστούν στους εξής «5»:

• Προϊόν ΠΟΠ. Η Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης έχει κατοχυρωθεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι παράγεται μόνο στην Ελλάδα με συγκεκριμένες παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής. Γεγονός το οποίο προστατεύει την ποιότητα και την αυθεντικότητα του προϊόντος, ενισχύοντας την αξία του στην αγορά.
• Διατροφική Αξία. Πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, όπως πρωτεΐνες, ασβέστιο, φώσφορο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β2. Συστατικά απαραίτητα για την υγεία των οστών, την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και τη συνολική ευεξία και ευρύτερα την υγεία και τη διατροφική ασφάλεια του πληθυσμού.
• Πολιτιστική Κληρονομιά. Αποτελεί μέρος της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και παράδοσης. Παράγεται με παραδοσιακές μεθόδους που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά, διατηρώντας ζωντανή την ιστορία και την πολιτιστική ταυτότητα της χώρας.
• Οφέλη στην ελληνική οικονομία. Σημαντικά έσοδα από εξαγωγές και ενίσχυση της διεθνούς αναγνώρισης της Ελλάδας ως παραγωγού αγροτικών προϊόντων υψηλής ποιότητας, δημιουργία θέσεων εργασίας σε όλη την αλυσίδα αξίας από την εκτροφή των ζώων μέχρι την τυροκόμηση και εμπορία, οικονομική ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, διατήρηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο.
• Βιοποικιλότητα και Περιβάλλον. Η σωστή διαχείριση της κτηνοτροφίας μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στην προστασία του περιβάλλοντος. Η εκτροφή των ζώων με βιώσιμες πρακτικές και η παραγωγή φέτας με σεβασμό στη φύση βοηθούν στη διατήρηση των φυσικών πόρων και στην προστασία των οικοσυστημάτων.