Τι πρέπει να ελέγξετε πριν φυτέψετε Κορωνέικη

Η Κορωνέικη είναι η προφανής επιλογή για νέο ελαιώνα, καθώς καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής ελαιοκομικής έκτασης και μπαίνει σε καρποφορία από την τρίτη χρονιά. Υπάρχουν όμως τρεις παράγοντες που κρίνονται πριν μπει το δενδρύλλιο στο χώμα, και δύο από αυτούς δεν διορθώνονται μετά.

Το υψόμετρο είναι ο πρώτος έλεγχος

Η ποικιλία δεν αντέχει τον παγετό, και αυτό είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό που μπορεί να ακυρώσει ολόκληρη τη φύτευση. Στην πράξη, πάνω από τα 400 μέτρα υψόμετρο η Κορωνέικη αντικαθίσταται από άλλες ποικιλίες, με συνηθέστερη την Τσουνάτη. Στην Κρήτη ορισμένες πηγές τοποθετούν το όριο στα 400 με 500 μέτρα.

Το υψόμετρο όμως δεν αρκεί από μόνο του, καθώς παίζει ρόλο και το μικροκλίμα της συγκεκριμένης θέσης, δηλαδή αν πρόκειται για κοιλάδα όπου λιμνάζει ο ψυχρός αέρας, αν υπάρχει έκθεση σε βόρειους ανέμους και ποιο είναι το ιστορικό παγετών της περιοχής. Ένα δέντρο που χτυπιέται από παγετό δεν σταματά απλώς να μεγαλώνει. Αναπτύσσει καρκινώματα στον κορμό και η ανάπτυξή του σταματά σχεδόν ολοκληρωτικά, κάτι που καταγράφηκε σε φύτευση στην περιοχή των Τρικάλων όπου τα δέντρα είχαν ξεκινήσει πολύ καλά.

Ο έλεγχος που δεν κοστίζει τίποτα: δείτε τι καλλιεργούν οι γείτονες στο ίδιο υψόμετρο και ρωτήστε αν έχουν χάσει δέντρα από παγετό.

Ποιο σύστημα φύτευσης

Η απόφαση αυτή ορίζει τις αποστάσεις, τη διαμόρφωση της κόμης και τον εξοπλισμό συγκομιδής, οπότε λαμβάνεται πριν από τη φύτευση.

Παραδοσιακό σύστημα: Αραιές αποστάσεις, δέντρα που φτάνουν τα 5 με 7 μέτρα, συγκομιδή με ραβδιστικά και δίχτυα. Ταιριάζει σε επικλινή εδάφη και σε εκμεταλλεύσεις που δεν δικαιολογούν μεγάλη επένδυση σε μηχανήματα.

Υπερεντατικό σε γραμμική διαμόρφωση: Εδώ χρησιμοποιείται η κλωνική επιλογή που κυκλοφορεί ως Ι-38, η οποία δεν είναι διαφορετική ποικιλία αλλά επιλογή της ίδιας. Απαιτεί επίπεδο έδαφος, πυκνές αποστάσεις, ειδική διαμόρφωση κόμης και μηχανή συγκομιδής που περνά πάνω από τη γραμμή.

Δύο πράγματα αξίζει να γνωρίζετε για το δεύτερο. Η επένδυση σε εξοπλισμό είναι σημαντική και δεν αποσβένεται σε μικρές εκτάσεις. Και ο περιορισμός του ψύχους παραμένει ο ίδιος, γιατί πρόκειται για την ίδια ποικιλία.

Η επικονίαση

Η Κορωνέικη είναι αυτογόνιμη και παράγει άφθονη γύρη, γι' αυτό χρησιμοποιείται ευρέως ως επικονιάστρια για άλλες ποικιλίες. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι ένας καθαρός ελαιώνας Κορωνέικης λειτουργεί, χωρίς να απαιτείται δεύτερη ποικιλία. Αρκετοί παραγωγοί ωστόσο τοποθετούν επικονιάστρια ποικιλία σε μικρό ποσοστό, ώστε να βελτιωθεί η καρπόδεση σε χρονιές με δυσμενή ανθοφορία. Αν ο ελαιώνας βρίσκεται κοντά στο όριο υψομέτρου, η Τσουνάτη καλύπτει και τους δύο ρόλους, ως ανθεκτικότερη στο ψύχος και ως επικονιάστρια.

Τι ηλικία δενδρυλλίου

Στα φυτώρια κυκλοφορούν δενδρύλλια από ενός έτους μέχρι και μεγάλης ηλικίας δέντρα, με αντίστοιχα μεγάλη διαφορά τιμής, και η επιλογή είναι συμβιβασμός. Τα μικρότερα δενδρύλλια κοστίζουν λιγότερο, εγκαθίστανται ευκολότερα και αναπτύσσουν καλύτερο ριζικό σύστημα στη νέα τους θέση. Τα μεγαλύτερα συντομεύουν τον χρόνο μέχρι την πρώτη παραγωγή, δέχονται όμως μεγαλύτερο σοκ μεταφύτευσης και απαιτούν προσεκτικότερη άρδευση τα πρώτα χρόνια.

Δεδομένου ότι η Κορωνέικη μπαίνει σε καρποφορία από την τρίτη χρονιά, το κέρδος χρόνου από ένα μεγάλο δενδρύλλιο είναι μικρότερο από ό,τι σε άλλες καλλιέργειες. Ανεξάρτητα από την ηλικία, ελέγχεται η υγειονομική κατάσταση του φυτικού υλικού και η προέλευσή του από πιστοποιημένο φυτώριο.

Τι θα χρειαστεί από την πρώτη χρονιά

Η φύτευση δεν τελειώνει με το δενδρύλλιο. Τρία πράγματα ξεκινούν αμέσως.

• Άρδευση εγκατάστασης: Ακόμη και για ξερική καλλιέργεια, τα πρώτα χρόνια απαιτούν πότισμα μέχρι να αναπτυχθεί το ριζικό σύστημα. Η Κορωνέικη αντέχει την ξηρασία, η περιορισμένη όμως άρδευση εντείνει την παρενιαυτοφορία.
• Βελτίωση εδάφους: Η προετοιμασία πριν τη φύτευση, με οργανική ουσία και διόρθωση με βάση ανάλυση εδάφους, δεν επαναλαμβάνεται ποτέ με την ίδια ευκολία.
• Παρακολούθηση για δάκο: Η ποικιλία είναι ευαίσθητη, και η προσβολή ξεκινά από τη στιγμή που ο καρπός γίνεται δεκτικός.

Συχνές ερωτήσεις

Μέχρι τι υψόμετρο φυτεύεται η Κορωνέικη; Στην πράξη μέχρι τα 400 μέτρα, με ορισμένες πηγές να τοποθετούν το όριο στα 400 με 500 μέτρα στην Κρήτη. Πάνω από εκεί αντικαθίσταται συνήθως από Τσουνάτη.

Χρειάζεται δεύτερη ποικιλία για επικονίαση; Όχι απαραίτητα, καθώς είναι αυτογόνιμη και παράγει άφθονη γύρη. Αρκετοί παραγωγοί τοποθετούν όμως επικονιάστρια σε μικρό ποσοστό για βελτίωση της καρπόδεσης.

Τι είναι η Κορωνέικη Ι-38; Κλωνική επιλογή της ίδιας ποικιλίας, προορισμένη για υπερεντατικές γραμμικές φυτεύσεις. Δεν αλλάζει την ευαισθησία στο ψύχος.

Πότε θα πάρω την πρώτη παραγωγή; Από την τρίτη χρονιά, χαρακτηριστικό που κάνει την ποικιλία ελκυστική για νέες φυτεύσεις.

Μεγάλο ή μικρό δενδρύλλιο; Τα μικρότερα κοστίζουν λιγότερο και εγκαθίστανται ευκολότερα, τα μεγαλύτερα συντομεύουν τον χρόνο αλλά δέχονται μεγαλύτερο σοκ μεταφύτευσης. Επειδή η καρποφορία ξεκινά ούτως ή άλλως από την τρίτη χρονιά, το κέρδος χρόνου είναι περιορισμένο.

Αντέχει χωρίς πότισμα; Αντέχει την ξηρασία και καλλιεργείται ξερική, η περιορισμένη όμως άρδευση εντείνει την παρενιαυτοφορία και μειώνει τη σταθερότητα της παραγωγής.

Σημαντικές σημειώσεις

Τα όρια υψομέτρου και οι αποστάσεις φύτευσης αποτελούν γενικό πλαίσιο και προσαρμόζονται στο μικροκλίμα, στο έδαφος και στο σύστημα καλλιέργειας κάθε θέσης. Πριν από νέα φύτευση, συνεργαστείτε με γεωπόνο της περιοχής σας, προχωρήστε σε ανάλυση εδάφους και ελέγξτε πώς αποδίδει η ποικιλία σε γειτονικούς ελαιώνες με παρόμοιες συνθήκες. Το φυτικό υλικό προμηθεύεται από πιστοποιημένα φυτώρια. Για τη φυτοπροστασία χρησιμοποιούνται μόνο εγκεκριμένα προϊόντα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας και τα κατά τόπους δελτία γεωργικών προειδοποιήσεων.

Πηγές

• International Olive Council. Koroneiki, World Catalogue of Olive Varieties.
• Φυτώριο Τσεσμελή. Κορωνέικη, χαρακτηριστικά ποικιλίας.