Η ανάγκη της εκπαίδευσης και κατάρτισης των κτηνοτρόφων

Από τo 25ο τεύχος του περιοδικού «Επί Γης» της Τράπεζας Πειραιώς, με θέμα «Εκσυγχρονισμός για βιώσιμη ανάπτυξη».

Γράφει η Ευαγγελία Σιώκη, Διευθύντρια ΣΑΕΚ Λάρισας, Αβερώφειος Γεωργική Σχολή, Οικονομολόγος, M.Sc. Αγροτικής Οικονομίας, ΑΠΘ

Εκπαίδευση και βιωσιμότητα στον κτηνοτροφικό τομέα

Στη σύγχρονη εποχή, η εκπαίδευση και η κατάρτιση αποτελούν βασικά εργαλεία για την ενίσχυση της αποδοτικότητας και της βιωσιμότητας στον αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα. Οι νέοι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις, όπως οι ταχείες τεχνολογικές εξελίξεις, η ανάγκη για περιβαλλοντική ευαισθησία, και η παγκοσμιοποίηση της αγοράς. Η επένδυση στην εκπαίδευση δεν είναι μόνο απαραίτητη για την επιβίωση του πρωτογενούς τομέα, αλλά και για τη διασφάλιση της ποιότητας και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων.

Οι προκλήσεις του σύγχρονου κτηνοτρόφου

Οι σύγχρονοι κτηνοτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με πολλαπλές προκλήσεις, οι βασικότερες από τις οποίες είναι:

Τεχνολογικές προκλήσεις

Αυτοματισμοί και ψηφιακή παρακολούθηση

• Συστήματα, όπως αισθητήρες υγείας, παρακολούθησης ζώων και αυτόματης διατροφής βοηθούν στην παρακολούθηση της ευζωίας και της παραγωγικότητας των ζώων, μειώνοντας το κόστος και αυξάνοντας την αποδοτικότητα.
• Η χρήση δεδομένων (big data) επιτρέπει τη λήψη πιο τεκμηριωμένων αποφάσεων, απαιτώντας, όμως, από τους κτηνοτρόφους την ικανότητα ανάλυσης αυτών των πληροφοριών.

Καινοτόμες πρακτικές εκτροφής

• Η τεχνολογία υποστηρίζει βελτιώσεις στη διατροφή, τη γενετική επιλογή και την παραγωγή ενέργειας μέσω βιομάζας. Χωρίς εκπαίδευση, οι κτηνοτρόφοι δυσκολεύονται να κατανοήσουν και να αξιοποιήσουν αυτά τα εργαλεία.

Βιωσιμότητα και περιβαλλοντική διαχείριση

• Οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου από την κτηνοτροφία είναι σημαντικές. Οι σύγχρονες κτηνοτροφικές πρακτικές απαιτούν γνώση βιώσιμων μεθόδων παραγωγής, για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και αποδοτικότερη χρήση των φυσικών πόρων.

Οργάνωση και επιχειρηματικότητα

• Η εφαρμογή συνεταιριστικών και επιχειρηματικών μοντέλων βασίζεται σε σύγχρονες τεχνολογίες και εργαλεία marketing, που προϋποθέτουν εκπαίδευση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Κλιματική αλλαγή και ακραία καιρικά φαινόμενα

Προσαρμογή σε ακραία φαινόμενα

• Οι ακραίες θερμοκρασίες, οι παρατεταμένες ξηρασίες και οι έντονες βροχοπτώσεις προκαλούν σοβαρά προβλήματα στη διαθεσιμότητα νερού και τροφής για τα ζώα. Η εκπαίδευση βοηθά τους κτηνοτρόφους να εφαρμόσουν ανθεκτικές πρακτικές, όπως η ορθή διαχείριση βοσκοτόπων και η δημιουργία αποθεμάτων.

Υγεία και ευζωία των ζώων

• Οι αυξημένες θερμοκρασίες εντείνουν το θερμικό στρες και αυξάνουν τις ασθένειες. Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να γνωρίζουν τεχνικές πρόληψης και αντιμετώπισης, όπως η βελτίωση των καταλυμάτων και η χρήση κατάλληλων ζωοτροφών.

Διαχείριση κρίσεων

• Η κλιματική αλλαγή φέρνει συχνά απρόβλεπτες καταστάσεις (π.χ. πλημμύρες), όπου οι κτηνοτρόφοι πρέπει να είναι προετοιμασμένοι μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων να εξοπλιστούν με γνώσεις για τη διαχείριση τέτοιων φαινομένων.

Καινοτομία και προσαρμογή

• Η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, όπως τα συστήματα παρακολούθησης και πρόβλεψης καιρού, είναι απαραίτητη για την πρόληψη απωλειών. Αυτές οι τεχνολογίες απαιτούν συνεχή εκπαίδευση για την αξιοποίησή τους.

Η σημασία της εκπαίδευσης

Η εκπαίδευση παρέχει στους κτηνοτρόφους τα εφόδια για να εφαρμόσουν σύγχρονες γεωργικές και κτηνοτροφικές πρακτικές. Οι νέες τεχνολογίες, όπως η ευφυής γεωργία-κτηνοτροφία και η αυτοματοποίηση, μπορούν να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά μόνο όταν υπάρχει κατάλληλη γνώση και κατάρτιση.

Η ΣΑΕΚ Λάρισας - Αβερώφειος Γεωργική Σχολή

Μια δημόσια σχολή που μπορεί να βοηθήσει τους κτηνοτρόφους να διευρύνουν τις γνώσεις τους και να αναπτύξουν δεξιότητες στον τομέα της κτηνοτροφίας είναι η ΣΑΕΚ Λάρισας - Αβερώφειος Γεωργική Σχολή με την ειδικότητα «Διαχειριστής Συστημάτων Εκτροφής Αγροτικών Ζώων».

Η ΣΑΕΚ Λάρισας προσφέρει ολιστική μάθηση στους εκπαιδευόμενους με βιωματικές μεθόδους, μέσω του διετούς αναβαθμισμένου προγράμματος σπουδών και των εργαστηρίων - κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων που διαθέτει. Οι σπουδαστές εκπαιδεύονται να εφαρμόζουν τις βέλτιστες πρακτικές κατά την εκτροφή των ζώων, για την παραγωγή ασφαλών ζωικών προϊόντων με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον, στην ευζωία των αγροτικών ζώων, και σύμφωνα με τις ανάγκες του σύγχρονου καταναλωτή.

Επιπρόσθετα, μέσω της πρακτικής άσκησης, που αποτελεί μέρος των σπουδών, οι εκπαιδευόμενοι αξιοποιούν το θεωρητικό υπόβαθρο που έχουν αποκτήσει, κατανοούν τη χρησιμότητα των γνώσεων, τη συνάφειά τους με τις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας, ενημερώνονται για τις νέες τάσεις της αγοράς, για τις δεξιότητες που απαιτούνται, και φυσικά αποκτούν εργασιακή εμπειρία στο αντικείμενο των σπουδών τους.

Το πρόγραμμα κατάρτισης επικεντρώνεται στις νέες τεχνολογίες, τις βιολογικές καλλιέργειες και τη διαχείριση εκτροφής ζώων και βοηθά τους κτηνοτρόφους να παραμείνουν ανταγωνιστικοί.

Συμπεράσματα και προοπτικές

Η επένδυση στην εκπαίδευση και κατάρτιση των νέων αγροτών και κτηνοτρόφων αποτελεί κλειδί για τη βιώσιμη ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα. Με την κατάλληλη στήριξη και τις απαραίτητες δεξιότητες, οι νέοι μπορούν να ανταποκριθούν στις προκλήσεις του μέλλοντος και να διασφαλίσουν την ευημερία του κλάδου.