Πώς μετράμε το πράσινο σκουλήκι στο βαμβάκι και πότε ψεκάζουμε

Τα πρώτα δελτία γεωργικών προειδοποιήσεων για τη βαμβακοκαλλιέργεια της χρονιάς εκδόθηκαν στις 27 Ιουλίου 2026 από την Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας και τη ΔΑΟΚ Ορεστιάδας της Π.Ε. Έβρου, και συμφωνούν σε δύο διαπιστώσεις. Οι συλλήψεις ακμαίων στις φερομονικές παγίδες είναι χαμηλές έως μηδενικές, και οι πληθυσμοί των φυσικών εχθρών είναι σημαντικοί. Ο συνδυασμός αυτός οδηγεί σε ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα για την παρούσα φάση, ψεκασμοί γίνονται μόνο όταν η μέτρηση στο χωράφι το δικαιολογεί.

Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η καλλιέργεια

Στην Αιτωλοακαρνανία η σπορά έγινε από τα μέσα Απριλίου μέχρι τα μέσα Μαΐου, με μικρό ποσοστό επανασπορών, και τα βαμβακόφυτα βρίσκονται στην ανθοφορία και στην εμφάνιση των πρώτων καρυδιών. Στην Ορεστιάδα η καλλιέργεια βρίσκεται προς την ολοκλήρωση της άνθησης, με περίπου 30 έως 40% των καρυδιών σχηματισμένα. Πρόκειται δηλαδή για τη φάση όπου η παραγωγή χτίζεται και οι αποφάσεις φυτοπροστασίας κρίνουν το αποτέλεσμα. Τι χρειάζεται η καλλιέργεια στα προηγούμενα στάδια, από τα χτένια μέχρι την άνθηση, το είδαμε στο βαμβάκι στα χτένια και στην άνθηση.

Πώς γίνεται σωστά η δειγματοληψία

Η επιθεώρηση δεν είναι μια ματιά στην άκρη του χωραφιού. Το δελτίο της Αιτωλοακαρνανίας δίνει συγκεκριμένη μέθοδο. Ο παραγωγός διασχίζει το χωράφι διαγώνια και εξετάζει 100 φυτά συνολικά, δηλαδή δέκα φυτά σε κάθε ένα από δέκα σημεία. Η επιθεώρηση γίνεται πρωινές ή απογευματινές ώρες και επαναλαμβάνεται κάθε τρεις με τέσσερις μέρες, ώστε η εικόνα να παραμένει επίκαιρη. Η συχνότητα αυτή δεν είναι τυπική. Σε αυτό το στάδιο ο πληθυσμός μπορεί να αλλάξει μέσα σε λίγες μέρες, ιδίως με υψηλές θερμοκρασίες που συντομεύουν τον βιολογικό κύκλο του εντόμου.

Ποια είναι τα όρια επέμβασης

Όταν το όριο για το πράσινο σκουλήκι ξεπεραστεί, το δελτίο ζητά άμεση επέμβαση, με επανάληψη μετά από δέκα ημέρες εφόσον χρειαστεί.

Γιατί μετράει το μήκος της προνύμφης

Η χημική καταπολέμηση του πράσινου σκουληκιού είναι αποτελεσματική μόνο στις πρώτες ηλικίες της προνύμφης, όσο δηλαδή το μήκος της δεν ξεπερνά το ένα εκατοστό. Μετά από αυτό το μέγεθος, η προνύμφη έχει συνήθως εισχωρήσει στο καρύδι και το εντομοκτόνο δεν τη φτάνει. Γι' αυτό και τα όρια επέμβασης μετρούν συγκεκριμένα προνύμφες πρώτου και δεύτερου σταδίου, και όχι κάθε σκουλήκι που θα βρεθεί στο φυτό. Ένας ψεκασμός που γίνεται όταν οι προνύμφες έχουν μεγαλώσει είναι κόστος χωρίς αποτέλεσμα.

Γιατί ο ψεκασμός γίνεται νύχτα

Το δελτίο της Αιτωλοακαρνανίας συστήνει τον ψεκασμό νυχτερινές ώρες, για δύο λόγους που συμπίπτουν. Τη νύχτα δραστηριοποιούνται τα ακμαία, δηλαδή οι πεταλούδες του πράσινου σκουληκιού, οπότε η επέμβαση τα βρίσκει ενεργά. Ταυτόχρονα, εκείνη την ώρα οι μέλισσες δεν είναι στο χωράφι, οπότε η νυχτερινή εφαρμογή τις προστατεύει. Πριν από κάθε ψεκασμό, τα δελτία ζητούν ενημέρωση των μελισσοκόμων της περιοχής.

Γιατί επιλέγονται εκλεκτικά εντομοκτόνα

Εδώ βρίσκεται το ουσιαστικό μήνυμα των δελτίων. Και στις δύο περιοχές διαπιστώθηκαν σημαντικοί πληθυσμοί φυσικών εχθρών, και το δελτίο της Αιτωλοακαρνανίας το θέτει ρητά, σκοπός είναι η διάσωση όσο το δυνατόν περισσότερων ωφέλιμων εντόμων ώστε να αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση των επόμενων γενεών του πράσινου. Ένας ευρέος φάσματος ψεκασμός σήμερα σκοτώνει τους φυσικούς εχθρούς που θα δούλευαν δωρεάν τον Αύγουστο, και αφήνει την επόμενη γενιά χωρίς φυσικό έλεγχο. Γι' αυτό, όταν αποφασιστεί επέμβαση, προτεραιότητα έχουν τα εκλεκτικά εντομοκτόνα που δεν είναι επιζήμια στα ωφέλιμα, ενώ οι άσκοποι ψεκασμοί αποφεύγονται.

Ο έλεγχος της βλαστικής ανάπτυξης

Το δελτίο της Ορεστιάδας προσθέτει μια καλλιεργητική διάσταση για αυτό το στάδιο. Οι παραγωγοί καλούνται να αποφεύγουν πρακτικές που οψιμίζουν την καλλιέργεια, και να παρακολουθούν συχνά τη βλαστική ανάπτυξη των βαμβακοφύτων. Όπου χρειάζεται, η χρήση ρυθμιστών ανάπτυξης με βάση το mepiquat chloride, στις εγκεκριμένες δόσεις, συμβάλλει στον έλεγχο της βλαστικής ανάπτυξης και στη βελτίωση της καρποφορίας. Η υπερβολική βλάστηση αυτή την περίοδο λειτουργεί σε βάρος των καρυδιών.

Εναλλαγή δραστικών και υποχρεώσεις καταγραφής

Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων ψεκασμών, τα δελτία ζητούν εναλλαγή εντομοκτόνων ώστε σε κάθε επέμβαση να χρησιμοποιούνται δραστικές ουσίες με διαφορετικό τρόπο δράσης, γιατί διαφορετικά ο πληθυσμός αναπτύσσει ανθεκτικότητα σε συγκεκριμένα εντομοκτόνα. Χρησιμοποιούνται μόνο εγκεκριμένα από το ΥΠΑΑΤ προϊόντα για την καλλιέργεια του βαμβακιού, με επιλογή από την ηλεκτρονική βάση δεδομένων του Υπουργείου. Οι επαγγελματίες χρήστες γεωργικών φαρμάκων υποχρεούνται να τηρούν τα αναγραφόμενα στην ετικέτα, να διατηρούν επί τριετία τις συνταγές χρήσης και να καταγράφουν σε ημερολόγιο τις ημερομηνίες εφαρμογής, επιδεικνύοντάς τα σε κάθε έλεγχο.

Την τελική απόφαση για την επιλογή και τον χρόνο κάθε επέμβασης, στις συνθήκες της δικής τους καλλιέργειας, την έχουν αποκλειστικά οι παραγωγοί, και για την εκτίμηση της κατάστασης στο χωράφι η συνεργασία με γεωπόνο είναι το ασφαλέστερο βήμα.

Πηγές

• Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας. 1ο Δελτίο Γεωργικών Προειδοποιήσεων ολοκληρωμένης διαχείρισης φυτοπροστασίας στη βαμβακοκαλλιέργεια, 27 Ιουλίου 2026.
• ΔΑΟΚ Ορεστιάδας, Π.Ε. Έβρου. 1ο Δελτίο Γεωργικών Προειδοποιήσεων ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας της βαμβακοκαλλιέργειας, 27 Ιουλίου 2026.