Πώς επηρεάζει η βροχή τον ψεκασμό και τι προσφέρουν τα προσκολλητικά

Ένας ψεκασμός που έγινε σωστά μπορεί να χαθεί μέσα σε μία ώρα, αν βρέξει πριν προλάβει να στεγνώσει. Το ερώτημα που ακολουθεί κάθε πρόγνωση καιρού είναι το ίδιο. Πόσο κρατάει ο ψεκασμός μου, και αξίζει να ξαναπεράσω.

Οι μετρήσεις δίνουν αρκετά καθαρές απαντήσεις.

Πόση βροχή απομακρύνει τα υπολείμματα

Ο πρακτικός κανόνας που χρησιμοποιείται διεθνώς είναι απλός. Περίπου 25 χιλιοστά βροχής απομακρύνουν το μισό από τα υπολείμματα ενός προστατευτικού μυκητοκτόνου. Πάνω από 50 χιλιοστά απομακρύνουν το μεγαλύτερο μέρος.

Ο κανόνας ισχύει ως τάξη μεγέθους, γιατί οι διαφορές ανάμεσα σε δραστικές είναι μεγάλες. Το captan για παράδειγμα έχει βρεθεί να χάνει το μισό του υπόλειμμα με μόλις ένα χιλιοστό βροχής, ενώ άλλα σκευάσματα δείχνουν έντονη απόπλυση μόνο πάνω από τα δεκαπέντε χιλιοστά.

Τα διασυστηματικά σκευάσματα αντέχουν καλύτερα, καθώς μέρος της δραστικής έχει ήδη περάσει μέσα στον ιστό και το ξέπλυμα της επιφάνειας δεν την αφαιρεί.

Πόσες ώρες χρειάζεται να στεγνώσει

Η μεγαλύτερη απώλεια συμβαίνει όταν η βροχή πέσει μέσα στο πρώτο εικοσιτετράωρο από τον ψεκασμό. Μετά από αυτό, η αντοχή εξαρτάται από το σκεύασμα, τα πρόσθετα και τον χρόνο που έχει περάσει.

Οι χρόνοι που χρειάζονται διαφέρουν ανά κατηγορία.

Τα περισσότερα εντομοκτόνα: 2 με 6 ώρες στεγνώματος για να καθηλωθούν στην επιφάνεια.

Τα νεονικοτινοειδή: Έως και 24 ώρες για ικανοποιητική διείσδυση πριν από βροχή.

Τα διασυστηματικά: Περνούν την εφυμενίδα σε 20 με 40 λεπτά, χρειάζονται όμως έως 24 ώρες για πλήρη πρόσληψη.

Τα μυκητοκτόνα: Εφαρμογή τουλάχιστον 12 ώρες πριν από αναμενόμενη βροχή. Βροχή μέσα σε 2 με 3 ώρες απομακρύνει το μεγαλύτερο μέρος των υπολειμμάτων.

Πώς δρα το προσκολλητικό

Το προσκολλητικό δημιουργεί ένα λεπτό φιλμ που συγκρατεί τα σωματίδια του σκευάσματος πάνω στην επιφάνεια. Επειδή τα υλικά αυτά δεν είναι υδατοδιαλυτά, αντιστέκονται στην απόπλυση και παρατείνουν το διάστημα προστασίας.

Παράλληλα, ορισμένα περιορίζουν την εξάτμιση και επιβραδύνουν την αποδόμηση από την υπεριώδη ακτινοβολία, δύο απώλειες που συμβαίνουν ακόμη και χωρίς βροχή.

Τα εμπορικά σκευάσματα βασίζονται συνήθως σε ακρυλικά λάτεξ, υδατοδιαλυτά πολυμερή, βαριά ορυκτέλαια, εποξειδωμένα φυτικά έλαια ή ρητίνες.

Ποιος τύπος αποδίδει περισσότερο

Οι διαφορές ανάμεσα στους τύπους έχουν μετρηθεί και είναι μεγάλες.

Σε δοκιμή με προστατευτικό μυκητοκτόνο πάνω σε λάχανο, δηλαδή σε δύσκολα διαβρεχόμενο φύλλωμα, μετά από βροχή 4 χιλιοστών σε μορφή έντονου επεισοδίου:

Τα προσκολλητικά τύπου λάτεξ και οργανοπυριτικού διατήρησαν έως και 86% του υπολείμματος.

Τα τερπενικά πολυμερή διατήρησαν λιγότερο από 45% αυτού.

Υπάρχει και μια διαφορά στη συμπεριφορά τους. Στα πρώτα, η αύξηση της δόσης αύξησε και τη συγκράτηση. Στα τερπενικά, η δόση δεν επηρέασε το αποτέλεσμα.

Η εικόνα αντιστρέφεται όμως σε εύκολα διαβρεχόμενο φύλλωμα. Σε κουκιά, τα τερπενικά έδωσαν περίπου τετραπλάσιο υπόλειμμα πριν τη βροχή, και σημαντικά υψηλότερο και μετά.

Καταγράφηκαν επίσης διαφορές ανάμεσα σε εμπορικά σκευάσματα του ίδιου χημικού τύπου, οπότε η κατηγορία από μόνη της δεν εγγυάται την απόδοση.

Ο χαλκός και η αντοχή του

Ο χαλκός δρα προληπτικά και επιφανειακά, οπότε η διάρκεια προστασίας εξαρτάται άμεσα από το πόσο παραμένει πάνω στο φυτό. Γι' αυτό και ο συνδυασμός του με προσκολλητικό αναζητείται συστηματικά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σε συγκριτικές δοκιμές, τα χαλκούχα σκευάσματα εμφάνισαν την πιο παρατεταμένη υπολειμματική δράση υπό βροχόπτωση σε σχέση με άλλες κατηγορίες. Η προσθήκη προσκολλητικού ενισχύει αυτό το πλεονέκτημα, ιδίως στους χειμερινούς ψεκασμούς, όπου η βροχή είναι δεδομένη και τα μεσοδιαστήματα μεγάλα.

Η συμβατότητα και η δοσολογία ορίζονται από τις ετικέτες και των δύο προϊόντων, καθώς αρκετά χαλκούχα έχουν περιορισμούς ως προς τα σκευάσματα με τα οποία συνδυάζονται.

Τα προστατευτικά γίνονται ανθεκτικότερα με τις ημέρες

Μια διαπίστωση αλλάζει τον προγραμματισμό των ψεκασμών, και είναι αντίθετη από αυτό που θα περίμενε κανείς.

Τα προστατευτικά μυκητοκτόνα προσροφώνται καλύτερα στην επιφάνεια του φυτού και γίνονται περισσότερο ανθεκτικά στη βροχή με το πέρασμα των ημερών.

Το πρακτικό συμπέρασμα είναι διπλό. Καλό είναι το προστατευτικό να έχει εφαρμοστεί πριν από μια βροχή ή μια έντονη δροσιά που θα μπορούσε να αποτελέσει περίοδο μόλυνσης. Ταυτόχρονα όμως, ο ψεκασμός λίγες ώρες πριν από καταιγίδα είναι από τις χειρότερες επιλογές, γιατί χάνεται το μεγαλύτερο μέρος του.

Για τα διασυστηματικά ισχύει διαφορετική λογική. Αποδίδουν καλύτερα σε συνθήκες υγρασίας και νέφωσης, με υγρό έδαφος, γιατί τότε η εφυμενίδα είναι διογκωμένη και επιτρέπει ταχύτερη δίοδο. Σε παρατεταμένη ζέστη και ξηρασία η εφυμενίδα συμπιέζεται, γίνεται λιγότερο διαπερατή, και ό,τι δεν απορροφηθεί μένει στην επιφάνεια εκτεθειμένο σε υπεριώδη ακτινοβολία και απόπλυση.

Πότε αξίζει η προσθήκη

Το προσκολλητικό δικαιολογείται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Όταν η πρόγνωση δείχνει βροχή μέσα στο κρίσιμο διάστημα και ο ψεκασμός δεν μπορεί να μετατεθεί.

Σε προστατευτικά και επιφανειακά σκευάσματα, όπως τα χαλκούχα και το θειάφι, όπου όλη η δράση εξαρτάται από την παραμονή στην επιφάνεια.

Σε μεγάλα μεσοδιαστήματα ανάμεσα σε ψεκασμούς, όπου το υπόλειμμα πρέπει να αντέξει περισσότερο.

Σε αρδευόμενες με καταιονισμό καλλιέργειες, όπου το πότισμα λειτουργεί όπως η βροχή.

Πού διαφέρουν τα αποτελέσματα

Η αποτελεσματικότητα των προσκολλητικών διαφέρει σημαντικά ανά προϊόν και ανά καλλιέργεια, και η βιβλιογραφία το αναφέρει ρητά.

Σε πειράματα σε αμπέλι, ο συνδυασμός θειαφιού με προσκολλητικό έδωσε σταθερά καλύτερα αποτελέσματα. Σε άλλες δοκιμές με άλλα σκευάσματα, η διαφορά ήταν στατιστικά ασήμαντη.

Ο συνδυασμός δοκιμάζεται επομένως σε περιορισμένη έκταση πριν εφαρμοστεί παντού, και η δόση παραμένει σε αυτή που ορίζει η ετικέτα. Στα ελληνικά σκευάσματα οι δοσολογίες αναφέρονται συχνά σε 10 με 30 χιλιοστόλιτρα ανά 100 λίτρα ψεκαστικού υγρού.

Το προσκολλητικό μπαίνει τελευταίο στο βυτίο, αφού έχουν διαλυθεί όλα τα σκευάσματα.

Συχνές ερωτήσεις

Πόση βροχή ξεπλένει τον ψεκασμό; Ως τάξη μεγέθους, περίπου 25 χιλιοστά απομακρύνουν το μισό υπόλειμμα ενός προστατευτικού μυκητοκτόνου και πάνω από 50 χιλιοστά το μεγαλύτερο μέρος. Οι διαφορές ανά δραστική είναι όμως μεγάλες.

Πόσες ώρες πρέπει να στεγνώσει πριν βρέξει; Τα περισσότερα εντομοκτόνα χρειάζονται 2 με 6 ώρες, τα νεονικοτινοειδή έως 24, ενώ για τα μυκητοκτόνα συνιστώνται τουλάχιστον 12 ώρες πριν από αναμενόμενη βροχή.

Ποιος τύπος προσκολλητικού είναι καλύτερος; Σε δύσκολα διαβρεχόμενα φύλλα, τα προσκολλητικά τύπου λάτεξ και οργανοπυριτικού διατήρησαν έως 86% του υπολείμματος μετά από 4 χιλιοστά βροχής, έναντι λιγότερο από 45% για τα τερπενικά. Σε εύκολα διαβρεχόμενα φύλλα η εικόνα αντιστρέφεται.

Χρειάζεται προσκολλητικό ο χαλκός; Ο χαλκός δρα επιφανειακά, οπότε η παραμονή του στο φυτό καθορίζει τη διάρκεια προστασίας. Εμφανίζει από μόνος του καλή υπολειμματική δράση υπό βροχή, και το προσκολλητικό ενισχύει το πλεονέκτημα αυτό, ιδίως στους χειμερινούς ψεκασμούς.

Πότε μπαίνει στο βυτίο; Τελευταίο, αφού έχουν διαλυθεί πλήρως όλα τα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα.

Δουλεύει πάντα; Η αποτελεσματικότητα διαφέρει ανά προϊόν και καλλιέργεια. Σε δοκιμές σε αμπέλι με θειάφι τα αποτελέσματα ήταν σταθερά θετικά, ενώ σε άλλους συνδυασμούς η διαφορά ήταν στατιστικά ασήμαντη. Ο συνδυασμός δοκιμάζεται πρώτα σε περιορισμένη έκταση.

Σημαντικές σημειώσεις

Οι τιμές βροχόπτωσης και οι χρόνοι στεγνώματος που αναφέρονται προέρχονται από τη διεθνή βιβλιογραφία και λειτουργούν ως τάξη μεγέθους, καθώς διαφέρουν σημαντικά ανά δραστική ουσία, σκεύασμα, καλλιέργεια και ένταση της βροχόπτωσης. Η ετικέτα κάθε φυτοπροστατευτικού προϊόντος και του προσκολλητικού υπερισχύει πάντα ως προς τη δοσολογία και τη συμβατότητα, ενώ ορισμένα σκευάσματα απαγορεύουν ρητά συγκεκριμένα πρόσθετα. Πριν από εκτεταμένη εφαρμογή νέου συνδυασμού, ελέγχεται η συμβατότητα σε διαφανές δοχείο και δοκιμάζεται σε περιορισμένη έκταση. Χρησιμοποιούνται μόνο εγκεκριμένα προϊόντα, με πλήρη μέτρα προστασίας του χρήστη.

Πηγές

• Sprayers 101. Rainfastness of Insecticides and Fungicides on Fruit.
• Gaskin, R. E. et al. A comparison of sticker adjuvants for their effects on retention and rainfastening of fungicide sprays. New Zealand Plant Protection.
• Miner, D., Sundin, G. W. et al. Rainfastness of fungicides for management of apple scab. Crop Protection.
• ONfruit, Ontario Ministry of Agriculture. Rainfastness of Fungicides.
• Western Canada Turfgrass Association. The Rainfastness of Pesticides.