Η φυλλόπτωση και το κιτρίνισμα είναι ο τρόπος με τον οποίο η λεμονιά δείχνει ότι κάτι δεν πάει καλά στη ρίζα, στη θρέψη ή στο περιβάλλον της. Στη γλάστρα τα αίτια είναι λίγα και επαναλαμβανόμενα, με το λάθος πότισμα να είναι μακράν το συχνότερο. Το κλειδί για τη διόρθωση είναι να διαβάσετε το μοτίβο των συμπτωμάτων, δηλαδή ποια φύλλα κιτρινίζουν, με ποιον τρόπο και τι άλλαξε πρόσφατα. Παρακάτω περιγράφεται κάθε αιτία με τα χαρακτηριστικά της και την αντιμετώπισή της.
Και η υπερβολή και η έλλειψη νερού καταλήγουν σε πτώση φύλλων, με διαφορετική εικόνα. Το υπερβολικό πότισμα κρατά τη ρίζα σε στάσιμη υγρασία, εμποδίζει τον αερισμό και οδηγεί σε σήψη, οπότε τα φύλλα κιτρινίζουν συνολικά, μαραίνονται ακόμη και με υγρό χώμα και πέφτουν, ενώ το χώμα μυρίζει βαλτωμένο. Η έλλειψη νερού δίνει φύλλα που πρώτα μαραίνονται, ξεραίνονται στις άκρες και πέφτουν απότομα, συχνά μαζί με μικρούς καρπούς. Η διόρθωση είναι το βαθύ πότισμα μόλις στεγνώσουν τα δύο ως τρία πρώτα εκατοστά του χώματος, με ελεύθερη αποστράγγιση και χωρίς νερό στο πιατάκι. Σημαντικό είναι να προσαρμόζετε τη συχνότητα στην εποχή, καθώς το ίδιο πρόγραμμα ποτίσματος τον Ιούλιο και τον Μάρτιο δημιουργεί πρόβλημα.
Η λεμονιά αντιδρά έντονα στις απότομες μεταβολές. Η μεταφορά από τον ήλιο του μπαλκονιού σε σκοτεινό, ζεστό δωμάτιο, τα ρεύματα κρύου αέρα, η γειτνίαση με καλοριφέρ ή κλιματιστικό και ο παγετός προκαλούν φυλλόπτωση, ακόμη και όταν η ρίζα είναι υγιής. Η αντιμετώπιση είναι η σταδιακή προσαρμογή, με μετακίνηση σε φωτεινό και προστατευμένο σημείο πριν επιδεινωθεί η κατάσταση, και η αποφυγή θέσεων με ρεύματα ή ξηρή θερμότητα.
Στη γλάστρα τα θρεπτικά ξεπλένονται με το συχνό πότισμα, οπότε οι τροφοπενίες είναι συνηθισμένες. Η έλλειψη αζώτου κιτρινίζει ομοιόμορφα τα παλαιότερα, κάτω φύλλα και περιορίζει τη βλάστηση. Η έλλειψη σιδήρου δίνει τη χαρακτηριστική χλώρωση στα νεαρά φύλλα, που γίνονται κιτρινωπά με τα νεύρα να παραμένουν πράσινα, και εμφανίζεται συνήθως όταν το υπόστρωμα είναι αλκαλικό ή το νερό σκληρό. Η έλλειψη μαγνησίου δίνει κίτρινες περιοχές που ξεκινούν από τις άκρες και τη βάση του φύλλου. Η διόρθωση γίνεται με λίπασμα εσπεριδοειδών που περιέχει ιχνοστοιχεία, με χηλικό σίδηρο όπου υπάρχει χλώρωση, και με διατήρηση ελαφρώς όξινου pH γύρω στο 6,0 ως 6,5.
Η αντίδραση πολλών καλλιεργητών σε ένα κιτρινισμένο δέντρο είναι περισσότερο λίπασμα, κάτι που συχνά επιδεινώνει το πρόβλημα. Η υπερβολική λίπανση καίει τις ρίζες και αυξάνει τα άλατα στο υπόστρωμα, με αποτέλεσμα καφέ άκρες στα φύλλα και νέα φυλλόπτωση, ιδίως σε νεαρά, πρόσφατα φυτεμένα δέντρα. Λευκές κρούστες στην επιφάνεια του χώματος ή στα χείλη της γλάστρας δείχνουν συσσώρευση αλάτων. Η αντιμετώπιση είναι η διακοπή της λίπανσης, το γενναίο ξέπλυμα του υποστρώματος με καθαρό νερό και η επανεκκίνηση της θρέψης μόνο όταν το δέντρο δείξει υγιή νέα βλάστηση.
Ο τετράνυχος, οι αφίδες, τα κοκκοειδή και οι ψευδόκοκκοι απομυζούν τους χυμούς και προκαλούν κιτρίνισμα, παραμόρφωση και πτώση φύλλων, ενώ αφήνουν μελιτώματα και καπνιά στην επιφάνεια. Ο έλεγχος γίνεται στην κάτω επιφάνεια των φύλλων και στις διακλαδώσεις. Σε φυτά που ξεχειμωνιάζουν σε κλειστό χώρο οι προσβολές αυτές είναι πιο συχνές, γι' αυτό βοηθά ο τακτικός έλεγχος και το ξεσκόνισμα του φυλλώματος.
| Σύμπτωμα | Πιθανή αιτία | Αντιμετώπιση |
|---|---|---|
| Γενικό κιτρίνισμα, μάρανση με υγρό χώμα | Υπερβολικό πότισμα, σήψη ρίζας | Διακοπή ποτίσματος, έλεγχος αποστράγγισης |
| Ξερές άκρες, απότομη πτώση φύλλων και καρπών | Έλλειψη νερού | Βαθύ, τακτικό πότισμα με εποχική προσαρμογή |
| Κίτρινα νεαρά φύλλα με πράσινα νεύρα | Έλλειψη σιδήρου, αλκαλικό υπόστρωμα | Χηλικός σίδηρος, ρύθμιση pH |
| Κίτρινα παλαιά, κάτω φύλλα | Έλλειψη αζώτου | Λίπασμα εσπεριδοειδών στην περίοδο βλάστησης |
| Καφέ άκρες, λευκές κρούστες στο χώμα | Υπερλίπανση, αλάτωση | Διακοπή λίπανσης, ξέπλυμα υποστρώματος |
| Μαζική πτώση μετά από μετακίνηση | Απότομη αλλαγή φωτός ή θερμοκρασίας | Σταδιακή προσαρμογή, φωτεινή προστατευμένη θέση |
| Κολλώδη φύλλα, μελίτωμα, καπνιά | Αφίδες, κοκκοειδή, ψευδόκοκκοι | Έλεγχος και καθαρισμός φυλλώματος |
Η λεμονιά είναι αειθαλής, όμως ανανεώνει σταδιακά το φύλλωμά της, οπότε η πτώση μεμονωμένων παλιών φύλλων είναι φυσιολογική. Ανησυχητική είναι η μαζική, γρήγορη φυλλόπτωση, ιδίως όταν συνοδεύεται από κιτρίνισμα ή από γυμνά κλαδιά στις άκρες. Ένα δέντρο που έχει χάσει φύλλωμα ανακάμπτει συνήθως αν διορθωθεί η αιτία, με σταθερό πότισμα, φωτεινή θέση και θρέψη μόνο αφού εμφανιστεί νέα βλάστηση. Τα νεαρά φυτά από κουκούτσι ή από μόσχευμα είναι πιο ευαίσθητα σε αυτά τα λάθη. Η υπόλοιπη φροντίδα της λεμονιάς σε γλάστρα καθορίζει πόσο γρήγορα θα επανέλθει.
Τα κίτρινα νεαρά φύλλα με πράσινα νεύρα δείχνουν έλλειψη σιδήρου, τα ομοιόμορφα κίτρινα παλιά φύλλα έλλειψη αζώτου, ενώ το γενικό κιτρίνισμα με υγρό χώμα δείχνει υπερβολικό πότισμα και σήψη ρίζας.
Ελέγξτε το χώμα σε βάθος δύο ως τριών εκατοστών. Αν είναι υγρό και τα φύλλα μαραίνονται, το πότισμα είναι υπερβολικό. Αν είναι στεγνό και τα φύλλα ξεραίνονται στις άκρες, είναι ανεπαρκές.
Όχι στην αρχή. Η φυλλόπτωση προέρχεται συνήθως από στρες στη ρίζα ή στο περιβάλλον και η λίπανση σε στρεσαρισμένο δέντρο επιδεινώνει την κατάσταση. Πρώτα διορθώνεται η αιτία.
Συχνά ναι, αν τα κλαδιά παραμένουν ζωντανά και η αιτία διορθωθεί. Χρειάζεται σταθερό πότισμα, φωτεινή προστατευμένη θέση και θρέψη μόνο αφού ξεκινήσει νέα βλάστηση.
|
Θρέψη και υποστρώματα στο Farmclick
Βρείτε ιχνοστοιχεία, λιπάσματα και φυτόχωμα για εσπεριδοειδή, από προμηθευτές όλης της Ελλάδας.
|
Οι συνθήκες διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή, την έκθεση, το νερό και την υγεία του φυτού. Σε επίμονα προβλήματα ή σε προσβολές, καλό είναι να συμβουλευτείτε γεωπόνο. Δοκιμάστε πρώτα μη χημικές μεθόδους και χρησιμοποιείτε μόνο εγκεκριμένα προϊόντα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας.
Άλλα άρθρα από την ίδια ενότητα.