Πώς ο κοκκοφοίνικας κρατά νερό και αέρα στο υπόστρωμα

Στα σπορεία, στα φυτώρια και στην υδροπονία ο κοκκοφοίνικας έχει γίνει ένα από τα πιο διαδεδομένα υποστρώματα, γιατί κρατά ταυτόχρονα πολύ νερό και αρκετό αέρα και δίνει σταθερό περιβάλλον για τη ρίζα. Παράγεται από τον φλοιό της καρύδας, είναι ελαφρύ και πορώδες, με ουδέτερο περίπου pH και χωρίς σπόρους ζιζανίων ή παθογόνα, ενώ ορισμένα προϊόντα περιέχουν και φυσικό τριχόδερμα. Θα τον βρείτε και ως κοκοφοίνικα ή coco. Επειδή είναι ανανεώσιμο και σταθερό υλικό, χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ως εναλλακτική της τύρφης.

Σε τι διαφέρει ο κοκκοφοίνικας από την τύρφη

Οι δύο ύλες μοιάζουν στη συγκράτηση νερού, όμως ο κοκκοφοίνικας έχει ουδέτερο pH, γύρω στο 6,0 ως 6,8, ενώ η τύρφη είναι όξινη, και ξαναβρέχεται εύκολα ενώ η στεγνή τύρφη γίνεται υδρόφοβη. Έχει επίσης υψηλό πορώδες, κοντά στο 90%, και υψηλή ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων, οπότε κρατά θρεπτικά και τα αποδίδει σταδιακά. Η διαφορά κοκκοφοίνικα και τύρφης ανά χρήση καθορίζει και την επιλογή του υποστρώματος.

Σε ποιες μορφές κυκλοφορεί

Ο κοκκοφοίνικας διατίθεται χαλαρός, έτοιμος για χρήση, ή σε συμπιεσμένες πλάκες και ταμπλέτες που διογκώνονται με νερό και αποδίδουν πολλαπλάσιο όγκο. Πέρα από τη συσκευασία, διαφέρει και στη μορφή του κόκκου, κάτι που αλλάζει την ισορροπία νερού και αέρα.

Πού χρησιμοποιείται και πόσο βάζουμε

Χρησιμοποιείται σε σπορεία και για ρίζωμα μοσχευμάτων, ως συστατικό σε μείγματα γλάστρας και φυτωρίων, σε μεταφυτεύσεις και ευρέως στην υδροπονία. Ως πρόσθετο σε μείγματα μπαίνει συνήθως σε αναλογία 20 ως 50%, ενώ για καλύτερη στράγγιση συνδυάζεται με περλίτη. Στην υδροπονία χρησιμοποιείται σε πολύ υψηλό ποσοστό ή και καθαρός, γιατί δίνει σταθερό, αδρανές περιβάλλον με καλό αερισμό και τροφοδοτεί άμεσα τη ρίζα με το θρεπτικό διάλυμα. Πέρα από τα φυτά, χρησιμοποιείται και ως υπόστρωμα σε terrarium για ερπετά και αμφίβια, γιατί διατηρεί την υγρασία χωρίς να σαπίζει.

Πώς ετοιμάζουμε τη συμπιεσμένη πλάκα

Η συμπιεσμένη πλάκα ή ταμπλέτα ενυδατώνεται πριν τη χρήση με απλά βήματα:

• Τοποθετούμε το μπλοκ σε κουβά ή μεγάλη λεκάνη.
• Προσθέτουμε περίπου 3 ως 4 λίτρα χλιαρό νερό για κάθε 650 γραμμάρια υποστρώματος.
• Αφήνουμε το μπλοκ να μουλιάσει 20 ως 30 λεπτά, ώσπου να απορροφήσει το νερό και να διογκωθεί.
• Στραγγίζουμε το περιττό νερό και ανακατεύουμε ώστε το υλικό να γίνει αφράτο και έτοιμο.

Τι να προσέχετε στην επιλογή και στη χρήση

Η ποιότητα διαφέρει σημαντικά, και ο φθηνός, μη επεξεργασμένος κοκκοφοίνικας μπορεί να έχει υψηλά άλατα, οπότε προτιμάται πλυμένος και σταθεροποιημένος. Επειδή κρατά νάτριο και κάλιο και τείνει να δεσμεύει ασβέστιο και μαγνήσιο, σε εντατική καλλιέργεια προστίθεται λίπανση με ασβέστιο και μαγνήσιο, ενώ η γενική λίπανση συνεχίζεται κανονικά. Οι συμπιεσμένες πλάκες ενυδατώνονται πλήρως πριν τη χρήση, ώστε να αποδώσουν όλο τον όγκο τους.

Συχνές ερωτήσεις

Κοκκοφοίνικας ή τύρφη

Ο κοκκοφοίνικας έχει ουδέτερο pH, ξαναβρέχεται εύκολα και είναι ανανεώσιμος, ενώ η τύρφη είναι όξινη και κατάλληλη κυρίως για οξύφιλα φυτά. Για γενική χρήση και για περιβαλλοντικούς λόγους προτιμάται όλο και περισσότερο ο κοκκοφοίνικας.

Πόσο κοκκοφοίνικα βάζουμε στο μείγμα

Ως πρόσθετο μπαίνει σε αναλογία 20 ως 50% μαζί με φυτόχωμα και κομπόστ, ενώ στην υδροπονία χρησιμοποιείται σε πολύ υψηλό ποσοστό ή και καθαρός. Για καλύτερη στράγγιση συνδυάζεται με περλίτη.

Κοκκοφοίνικας ή έτοιμο φυτόχωμα

Ο κοκκοφοίνικας είναι πρώτη ύλη που ρυθμίζει νερό και αέρα αλλά είναι φτωχός σε θρεπτικά. Το έτοιμο φυτόχωμα με κοκκοφοίνικα είναι μείγμα που συχνά περιέχει και λίπανση, έτοιμο για φύτευση. Για δικό σας μείγμα, ο κοκκοφοίνικας συνδυάζεται με κομπόστ και περλίτη.

Χρειάζεται λίπανση ο κοκκοφοίνικας

Ναι. Είναι σχετικά φτωχός σε άμεσα διαθέσιμο άζωτο, οπότε η λίπανση συνεχίζεται κανονικά, ενώ σε εντατική καλλιέργεια προστίθεται ασβέστιο και μαγνήσιο.

Πηγές

• PT Horticulture, Coir, a component of growing media.
• Royal Horticultural Society, Alternatives to peat-based compost.