Γιατί η τρίτη πτήση της καρπόκαψας δεν έχει τελειώσει στα ορεινά

Στο δελτίο Νο 52 της 27ης Αυγούστου 2026, το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Θεσσαλονίκης ενημερώνει για την πορεία της τρίτης πτήσης της καρπόκαψας της μηλιάς (Cydia pomonella) στις ορεινές και ημιορεινές περιοχές, σε συνέχεια του δελτίου 49 της 28ης Ιουλίου. Η διατύπωση που περιγράφει την κατάσταση είναι σύντομη αλλά καθοριστική για τις αποφάσεις των επόμενων ημερών. Η πτήση του εντόμου συνεχίζεται με αυξομειώσεις στον αριθμό συλλήψεων σε όλες τις περιοχές.

Τι δείχνει η καμπύλη των συλλήψεων

Τα δεδομένα των παγίδων από τις ημιορεινές και ορεινές περιοχές της Ημαθίας, της Πιερίας και της Καστοριάς δεν σχηματίζουν την καθοδική καμπύλη που θα σήμαινε ότι η γενιά ολοκληρώνεται. Σχηματίζουν έναν κυματισμό, με διαδοχικές κορυφές και υφέσεις που επαναλαμβάνονται και στις τρεις περιοχές σχεδόν ταυτόχρονα.

Η εικόνα αυτή έχει άμεση πρακτική σημασία. Μια χαμηλή μέτρηση μιας εβδομάδας δεν σημαίνει ότι η πίεση υποχώρησε, γιατί την επόμενη οι συλλήψεις μπορεί να ανέβουν ξανά. Ένας παραγωγός που θα σταματούσε την προστασία με βάση μία μόνο εβδομάδα χαμηλών συλλήψεων θα άφηνε τον οπωρώνα ακάλυπτο ακριβώς πριν την επόμενη κορυφή.

Πότε δικαιολογείται επαναληπτική επέμβαση

Το δελτίο δεν συνιστά καθολικό ψεκασμό. Η σύσταση είναι στοχευμένη, επαναληπτική επέμβαση σε οπωρώνες με βεβαρημένο ιστορικό προσβολών.

Το κριτήριο δηλαδή δεν είναι ο αριθμός των συλλήψεων από μόνος του, αλλά ο συνδυασμός του με το ιστορικό του συγκεκριμένου οπωρώνα. Ένας οπωρώνας που είχε προσβολές τα προηγούμενα χρόνια ξεκινά με υψηλότερο πληθυσμό και ανταποκρίνεται διαφορετικά στην ίδια πίεση.

Οι τρεις ερωτήσεις πριν από κάθε ψεκασμό

Εδώ βρίσκεται η πιο χρήσιμη οδηγία ολόκληρου του δελτίου, και είναι μια σκέψη που πρέπει να γίνει πριν ανοίξει το βυτίο. Πριν αποφασιστεί νέα επέμβαση, ελέγχονται τρία πράγματα.

Πότε έγινε η τελευταία επέμβαση. Ποια δραστική ουσία χρησιμοποιήθηκε. Πόση χρονική κάλυψη δίνει αυτή η δραστική.

Η τρίτη ερώτηση είναι που καθορίζει την ημερομηνία. Δύο σκευάσματα με διαφορετική διάρκεια δράσης οδηγούν σε εντελώς διαφορετικό χρονοδιάγραμμα, ακόμη κι αν εφαρμόστηκαν την ίδια μέρα. Ένας ψεκασμός που γίνεται ενώ η προηγούμενη κάλυψη ισχύει ακόμη είναι κόστος χωρίς όφελος, ενώ ένας που καθυστερεί αφήνει παράθυρο για ωοτοκία και εισχώρηση προνυμφών στους καρπούς. Πώς προσδιορίζεται ο χρόνος της επέμβασης από τα δεδομένα των παγίδων, το περιγράφουν και οι παρατηρήσεις για τον χρόνο ψεκασμού.

Η ανθεκτικότητα καθορίζει την επιλογή

Το δελτίο ζητά ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή των φυτοπροστατευτικών προϊόντων, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος ανάπτυξης ανθεκτικότητας.

Η καρπόκαψα είναι κλασική περίπτωση εντόμου που αναπτύσσει ανθεκτικότητα, καθώς έχει πολλές γενιές τον χρόνο και δέχεται επαναλαμβανόμενες επεμβάσεις μέσα στην ίδια σεζόν. Όταν οι διαδοχικοί ψεκασμοί γίνονται με δραστικές του ίδιου τρόπου δράσης, ο πληθυσμός που επιβιώνει είναι ακριβώς αυτός που φέρει την ανθεκτικότητα, και τη μεταφέρει στην επόμενη γενιά. Στην τρίτη πτήση, όπου έχουν ήδη προηγηθεί επεμβάσεις για την πρώτη και τη δεύτερη, η εναλλαγή τρόπων δράσης έχει αυξημένη σημασία.

Ο ψεκασμός καλύπτει και τις νάρκες

Ένα σημείο που αξίζει να ληφθεί υπόψη στον σχεδιασμό. Η επέμβαση για την καρπόκαψα καταπολεμά και τις νάρκες, δηλαδή τα φυλλορύκτη Phyllonorycter blancardella και Phyllonorycter corylifoliella.

Πρόκειται για πραγματικό όφελος, καθώς μια επέμβαση καλύπτει δύο προβλήματα και εξοικονομεί ένα ξεχωριστό πέρασμα.

" --

Η επιλογή για βιολογική και ολοκληρωμένη φυτοπροστασία

Στο πλαίσιο της Βιολογικής Γεωργίας αλλά και της Ολοκληρωμένης Φυτοπροστασίας, το δελτίο επισημαίνει ότι για την καταπολέμηση της καρπόκαψας μπορούν να χρησιμοποιηθούν σκευάσματα που περιέχουν μακροοργανισμούς.

Η επιλογή γίνεται από τον Εθνικό Κατάλογο Σκευασμάτων Φυτοπροστασίας που Περιέχουν Μακροοργανισμούς του ΥΠΑΑΤ, ανά καλλιέργεια και εχθρό. Πρόκειται για διαφορετική λογική από τη χημική επέμβαση, καθώς εισάγονται οργανισμοί που δρουν εναντίον του εντόμου, οπότε ο χρόνος και ο τρόπος εφαρμογής διαφέρουν και ακολουθούν τις οδηγίες του συγκεκριμένου σκευάσματος.

Τι ισχύει σε κάθε εφαρμογή

Χρησιμοποιούνται μόνο εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα με άδεια κυκλοφορίας από το ΥΠΑΑΤ, και ο επαγγελματίας χρήστης προμηθεύεται και χρησιμοποιεί γεωργικά φάρμακα μόνο εφόσον έχει εκδοθεί συνταγή χρήσης. Τηρούνται πιστά οι οδηγίες της ετικέτας και λαμβάνονται τα μέτρα προστασίας του χρήστη, με ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο και τον χρόνο εφαρμογής.

Τα κενά μέσα συσκευασίας, σακίδια και σακούλες μαζί με τα κουτιά, καταστρέφονται πρώτα με σκίσιμο ώστε να διασφαλιστεί η μη περαιτέρω χρήση τους, και στη συνέχεια εναποτίθενται σε σημεία συλλογής για ανακύκλωση ή ανάκτηση ενέργειας.

Το δελτίο ισχύει για τις ημιορεινές και ορεινές περιοχές και περιγράφει τη γενική τάση, οπότε δεν μεταφέρεται ως έχει σε κάθε οπωρώνα. Στις τελικές αποφάσεις συνεκτιμώνται το υψόμετρο, το μικροκλίμα, η ποικιλία και το ιστορικό προσβολών, σε συνεργασία με γεωπόνο.

Πηγές

• Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Θεσσαλονίκης. Καρπόκαψα μηλιάς, Τεχνικό Δελτίο Νο 52, 27 Αυγούστου 2026.