Καλλιεργώντας τη νοοτροπία της καινοτομίας

Από το 26ο τεύχος του περιοδικού «Επί Γης» της Τράπεζας Πειραιώς, με θέμα «Καινοτομία: Κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα»  Γράφει ο Σωτήρης Κατσέλος, Communications Director, Νέα Γεωργία Νέα Γενιά Η ανάγκη για μετασχηματισμό του κλάδου Είναι πλέον κοινός τόπος πως ο κλάδος της αγροδιατροφής οφείλει να μετασχηματιστεί, προκειμένου να μπορεί να ανταποκριθεί στις σύνθετες προκλήσεις της εποχής: από την κλιματική κρίση και το ενεργειακό κόστος έως τις νέες απαιτήσεις των καταναλωτών για βιωσιμότητα και ποιότητα. Η τεχνολογία και η εκπαίδευση μπορεί να προσφέρουν λύσεις, αλλά για να πετύχουμε την ουσιαστική αλλαγή χρειάζεται να εμπεδωθεί μια νοοτροπία που υιοθετεί την καινοτομία ως τρόπο σκέψης και δράσης. Αυτήν ακριβώς τη νοοτροπία καλλιεργεί ο οργανισμός «Νέα Γεωργία Νέα Γενιά», μέσα από τρία διαφορετικά, αλλά σε έναν βαθμό συμπληρωματικά, προγράμματα: το TrophyΤροφή, το πρόγραμμα «ΑγροΑνέλιξη – Farmers of the Future» και το Agrifood Leadership, που υλοποιούνται χάρη στην ιδρυτική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και με την υποστήριξη ενός μεγάλου αριθμού εταιρειών και θεσμικών φορέων του αγροτικού παραγωγικού οικοσυστήματος. Όλοι μαζί συμβάλλουν καθοριστικά στη διάχυση της καινοτόμου σκέψης στην ελληνική αγροδιατροφή. TrophyΤροφή Το TrophyΤροφή αποτελεί το πρώτο βήμα στο ταξίδι της καινοτομίας. Μέσα από το δίκτυο των Trophy Meet-ups και τον διαγωνισμό Trophy-Τροφή Challenge, νέοι παραγωγοί, ερευνητές και startups συναντιούνται, για να ενώσουν τεχνολογία και δημιουργικότητα. Η συμμετοχή σε εργαστήρια, πάνελ και mentoring sessions τούς δίνει την ευκαιρία να μετατρέψουν ιδέες σε εφαρμόσιμες λύσεις για την αγροδιατροφική αλυσίδα, από την έξυπνη καλλιέργεια και τη διαχείριση πόρων έως τη βιώσιμη συσκευασία και τα νέα τρόφιμα. ΑγροΑνέλιξη - Farmers of the Future Η καινοτομία έχει αξία μόνο όταν εφαρμόζεται. Σε μια πρόσφατη συζήτηση με έναν Δανό ειδικό αγροτικής πολιτικής, μου επισήμανε πόσο σημαντική είναι η έννοια της «πρακτικής καινοτομίας», αυτής που αξιοποιείται πραγματικά στο χωράφι, στο εργαστήριο, στην παραγωγή. Μια βελτίωση στη συσκευασία, ένας πιο αποτελεσματικός τρόπος οργάνωσης ή παραγωγής μπορεί να κάνουν τη διαφορά. Σε αυτήν τη λογική κινείται το πρόγραμμα «ΑγροΑνέλιξη – Farmers of the Future», που λειτουργεί ως επιταχυντής επιχειρηματικής ανάπτυξης. Παρέχει εξατομικευμένη συμβουλευτική, πρακτική καθοδήγηση και πρόσβαση σε εξειδικευμένα εργαλεία, βοηθώντας παραγωγούς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις να μετατρέψουν τη γνώση σε απτό αποτέλεσμα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει νέα προϊόντα που προκύπτουν μέσα από ερευνητική και τεχνολογική συνεργασία, εφαρμογή καινοτόμων καλλιεργητικών τεχνικών, βελτιστοποίηση εφοδιαστικών αλυσίδων και υιοθέτηση «έξυπνων» λύσεων, για τη μείωση κόστους και περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Ήδη, περισσότερες από 100 επιχειρήσεις έχουν επωφεληθεί, δημιουργώντας δεκάδες νέα προϊόντα, πολλά από τα οποία έχουν βρει τη θέση τους και στις διεθνείς αγορές. Agrifood Leadership Η καινοτομία χρειάζεται ανθρώπους που μπορεί να τη μεταφέρουν, να την καθοδηγήσουν και να την εδραιώσουν. Το Agrifood Leadership, το πρώτο εξειδικευμένο πρόγραμμα ηγεσίας, για τον αγροδιατροφικό κλάδο στην Ελλάδα, έχει ακριβώς αυτόν τον ρόλο. Μέσα από θεματικές για τη στρατηγική, τη βιώσιμη γεωργία, την επικοινωνία και τη διαχείριση αλλαγής, καλλιεργεί ηγέτες, που εμπνέουν και ενδυναμώνουν κοινότητες παραγωγών, συνεταιρισμούς και επιχειρήσεις. Έτσι, η καινοτομία παύει να είναι μεμονωμένη πρωτοβουλία και μετατρέπεται σε κουλτούρα συνεργασίας και εξέλιξης σε όλο το φάσμα της αγροδιατροφικής παραγωγής. Η στρατηγική επιλογή της καινοτομίας Προφανώς, ο ρόλος του οργανισμού «Νέα Γεωργία Νέα Γενιά» στην υιοθέτηση και ανάπτυξη της καινοτομίας δεν περιορίζεται στα παραπάνω προγράμματα. Δράσεις, που αφορούν την προώθηση ορθών καλλιεργητικών πρακτικών και την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων, καθώς και τα ευρωπαϊκά έργα στα οποία συμμετέχουμε (όπως αναγεννητική γεωργία και καλλιέργεια άνθρακα), ενισχύουν περαιτέρω τη διάχυση καινοτόμων μεθόδων, ενώ σταθερά σχεδιάζουμε νέες σχετικές πρωτοβουλίες και συνεργασίες. Φυσικά, ο «αγώνας» για την ανάπτυξη της καινοτομίας του αγροδιατροφικού κλάδου στην Ελλάδα δεν είναι εύκολος. Ωστόσο, η καλλιέργεια της νοοτροπίας της καινοτομίας είναι η μόνη στρατηγική επιλογή, που μπορεί να επιφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα.