Πώς καλλιεργούμε αγγούρι σε κήπο και γλάστρα

Το αγγούρι είναι θερμόφιλο, γρήγορο στην ανάπτυξη και ιδιαίτερα παραγωγικό, οπότε δίνει άφθονη σοδειά τόσο στον κήπο όσο και σε μεγάλη γλάστρα. Θέλει ζέστη, ήλιο, σταθερό πότισμα και υποστύλωση, καθώς είναι αναρριχώμενο φυτό. Παρακάτω περιγράφεται ολόκληρη η καλλιέργεια, από τη θέση και το φύτεμα ως την υποστύλωση, το πότισμα, τη λίπανση, τη συγκομιδή και την αντιμετώπιση των συχνότερων προβλημάτων.

Τι κλίμα και θέση θέλει

Η αγγουριά είναι φυτό θερμής εποχής και αποδίδει σε θερμοκρασίες 18 ως 30 βαθμών Κελσίου. Είναι πιο ευπαθής στο ψύχος από τα σολανώδη, οπότε θερμοκρασίες κάτω από τους 10 βαθμούς προκαλούν ζημιές, ενώ η ρίζα δυσλειτουργεί όταν το έδαφος πέσει κάτω από τους 15 βαθμούς. Χρειάζεται ηλιόλουστη θέση, με τουλάχιστον έξι ώρες άμεσο φως, και προστασία από δυνατούς ανέμους, τους οποίους δεν ανέχεται. Για τους λόγους αυτούς η φύτευση γίνεται όταν έχει περάσει ο κίνδυνος παγετού και έχει ζεσταθεί το χώμα, από τα μέσα της άνοιξης και μέσα στο καλοκαίρι.

Έδαφος και προετοιμασία

Η αγγουριά προτιμά ελαφρά, βαθιά και καλά στραγγιζόμενα εδάφη, πλούσια σε οργανική ουσία, με pH γύρω στο 6,5 και χαμηλή περιεκτικότητα σε άλατα, στα οποία είναι ευαίσθητη. Οι ρίζες θέλουν καλό αερισμό, γι' αυτό το βαρύ, συμπιεσμένο χώμα δεν ταιριάζει. Πριν τη φύτευση, το έδαφος εμπλουτίζεται με καλά χωνεμένη κοπριά ή κομπόστ, που βελτιώνει τη δομή και τη γονιμότητα. Στη γλάστρα χρησιμοποιείται ελαφρύ, θρεπτικό υπόστρωμα με καλή αποστράγγιση.

Σπορά ή μεταφύτευση

Η αγγουριά ξεκινά είτε με απευθείας σπορά στο χωράφι, σε ζεστό πλέον χώμα, είτε από σπορόφυτο. Η επιλογή του σπόρου, ανάλογα με τον τύπο του αγγουριού και το είδος των ανθέων, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της καλλιέργειας. Η μεταφύτευση γίνεται όταν το φυτό αποκτήσει 4 ως 6 πραγματικά φύλλα, περίπου 4 ως 6 εβδομάδες μετά τη σπορά. Το σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι ότι η αγγουριά είναι πολύ ευαίσθητη στο μεταφυτευτικό σοκ και δεν αναλαμβάνει εύκολα αν σπάσει η μπάλα του χώματος γύρω από τις ρίζες, οπότε τα σπορόφυτα μεταφέρονται με άθικτο το χωμάτινο βώλο τους. Σε αντίθεση με την ντομάτα, το σπορόφυτο φυτεύεται στο ίδιο βάθος που είχε στο σπορείο, χωρίς να καλύπτεται ο λαιμός του, γιατί η βάση του στελέχους είναι ευπαθής και προσβάλλεται εύκολα από παθογόνα του εδάφους. Αμέσως μετά ακολουθεί πότισμα για να έρθουν οι ρίζες σε επαφή με το χώμα.

Αποστάσεις φύτευσης

Στον κήπο τα φυτά τοποθετούνται σε αποστάσεις γύρω στα 30 ως 45 εκατοστά επάνω στη γραμμή, με τις γραμμές να απέχουν 100 ως 150 εκατοστά. Οι μεγαλύτερες αποστάσεις εξασφαλίζουν καλό αερισμό στο φύλλωμα, που περιορίζει τις μυκητολογικές ασθένειες, και διευκολύνουν τη συγκομιδή. Στη γλάστρα τοποθετείται ένα φυτό ανά δοχείο.

Υποστύλωση και κλάδεμα

Η αγγουριά παράγει έλικες και αναρριχάται, αλλά δεν στηρίζεται μόνη της, οπότε χρειάζεται κατακόρυφη υποστύλωση σε καλάμι, πάσσαλο, δίχτυ ή πλέγμα. Η καθοδήγηση του φυτού προς τα πάνω κρατά τους καρπούς μακριά από το έδαφος, βελτιώνει τον αερισμό και τον φωτισμό και δίνει πιο ίσιους, καθαρούς καρπούς. Σε καλλιέργειες μεγάλης διάρκειας αφαιρούνται σταδιακά οι χαμηλοί πλάγιοι βλαστοί, ώστε το φυτό να αερίζεται και να διοχετεύει την ενέργειά του στην καρποφορία. Για τις εργασίες αυτές βοηθούν απλά εργαλεία χειρός, όπως ψαλίδι και δετικά φυτών.

Πότισμα

Η αγγουριά είναι απαιτητική σε νερό, καθώς ο καρπός της αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από νερό. Το πότισμα είναι σταθερό, κάθε δύο ή τρεις ημέρες την άνοιξη και το φθινόπωρο, ενώ σε ανεπτυγμένα φυτά μέσα στο καλοκαίρι φτάνει να χρειάζεται καθημερινά. Η στάγδην άρδευση είναι η καλύτερη μέθοδος, γιατί κρατά σταθερή υγρασία στη ρίζα χωρίς να βρέχει το φύλλωμα, μειώνοντας τις ασθένειες. Το νερό δεν πρέπει να είναι πολύ κρύο, κάτω από τους 18 βαθμούς, ούτε με υψηλή περιεκτικότητα σε άλατα. Η ανομοιόμορφη άρδευση προκαλεί παραμορφωμένους ή πικρούς καρπούς.

Λίπανση

Το αγγούρι είναι απαιτητικό σε θρεπτικά, με έντονη ανάγκη σε άζωτο και κάλιο. Μια βασική λίπανση με κοπριά και φώσφορο κατά τη φύτευση καλύπτει την αρχή, και ακολουθεί τακτική θρέψη κατά την ανάπτυξη και την καρποφορία. Στη γλάστρα, όπου τα θρεπτικά ξεπλένονται πιο γρήγορα με το συχνό πότισμα, η θρέψη γίνεται συχνότερα και σε μικρές δόσεις. Κατάλληλα λιπάσματα πλούσια σε κάλιο στηρίζουν την παραγωγή, ενώ η υπερβολική αζωτούχος λίπανση δίνει πλούσιο φύλλωμα με παραμορφωμένους καρπούς.

Καλλιέργεια σε γλάστρα και μπαλκόνι

Σε γλάστρα η αγγουριά καλλιεργείται με επιτυχία, αρκεί το δοχείο να είναι μεγάλο, τουλάχιστον 30 ως 40 λίτρα, με οπές αποστράγγισης. Προτιμώνται οι μικρόκαρπες ποικιλίες τύπου mini και οι παρθενοκαρπικές, που δένουν καρπό χωρίς να χρειάζονται μέλισσες για την επικονίαση, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο σε ψηλά μπαλκόνια. Το φυτό τοποθετείται σε ηλιόλουστο σημείο, ποτίζεται συχνά και οδηγείται κατακόρυφα σε ένα πλέγμα ή καλάμι, ώστε να εκμεταλλευτεί τον χώρο σε ύψος. Ο σπόρος και το κατάλληλο φυτόχωμα είναι η βάση για καλή εκκίνηση.

Πότε γίνεται η συγκομιδή

Η συγκομιδή ξεκινά περίπου 2 με 2,5 μήνες μετά τη σπορά ή 35 ως 60 ημέρες μετά τη μεταφύτευση. Ο καρπός κόβεται άγουρος, όταν αποκτήσει το εμπορεύσιμο μέγεθος της ποικιλίας, συνήθως 20 ως 30 εκατοστά στις μεγαλόκαρπες και 10 ως 15 εκατοστά στις μικρόκαρπες. Η συγκομιδή γίνεται συχνά, σχεδόν κάθε δεύτερη ημέρα μέσα στη ζέστη, γιατί ο καρπός αναπτύσσεται πολύ γρήγορα. Το τακτικό κόψιμο είναι σημαντικό, καθώς αν οι καρποί μείνουν πάνω στο φυτό κιτρινίζουν, γίνονται πικροί και σταματούν την παραγωγή νέων.

Ποια είναι τα συχνά προβλήματα

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο συχνά ποτίζουμε το αγγούρι

Το πότισμα γίνεται κάθε δύο ή τρεις ημέρες την άνοιξη και το φθινόπωρο και σχεδόν καθημερινά μέσα στο καλοκαίρι, κρατώντας σταθερή υγρασία στη ρίζα, κατά προτίμηση με στάγδην άρδευση.

Γιατί βγαίνουν πικρά τα αγγούρια

Η πικράδα οφείλεται σε ουσίες που ενισχύονται από το στρες, τις χαμηλές θερμοκρασίες και το ανομοιόμορφο πότισμα. Το σταθερό πότισμα, το ζεστό περιβάλλον και οι παρθενοκαρπικές ποικιλίες μειώνουν το πρόβλημα.

Χρειάζεται υποστύλωση το αγγούρι

Ναι. Η αγγουριά είναι αναρριχώμενη και οδηγείται κατακόρυφα σε καλάμι, δίχτυ ή πλέγμα, ώστε οι καρποί να μένουν καθαροί, το φύλλωμα να αερίζεται και η συγκομιδή να είναι πιο εύκολη.

Πότε μαζεύουμε τα αγγούρια

Η συγκομιδή ξεκινά 2 με 2,5 μήνες μετά τη σπορά, με τον καρπό άγουρο στο μέγεθος της ποικιλίας, και γίνεται συχνά, σχεδόν κάθε δεύτερη μέρα, ώστε το φυτό να συνεχίζει να παράγει.

Μπορώ να καλλιεργήσω αγγούρι σε γλάστρα

Ναι, σε μεγάλο δοχείο τουλάχιστον 30 ως 40 λίτρων, με μικρόκαρπες ή παρθενοκαρπικές ποικιλίες, ηλιόλουστη θέση, συχνό πότισμα και κατακόρυφη υποστύλωση.

Πηγές

• Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Η καλλιέργεια της αγγουριάς.
• Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Η καλλιέργεια των κολοκυνθωδών.
• University of Illinois Extension, Starting a garden, warm season vegetables.