Πώς κρατάμε το κυκλάμινο ανθισμένο όλο τον χειμώνα

Τα περισσότερα κυκλάμινα δεν χάνονται από αμέλεια αλλά από δύο λάθη, τη ζέστη και το πότισμα στο κέντρο του φυτού. Το κυκλάμινο (Cyclamen) ανθίζει από το φθινόπωρο ως την άνοιξη, δηλαδή ακριβώς όταν τα υπόλοιπα φυτά ξεκουράζονται, και με σωστή μεταχείριση επανέρχεται από τον ίδιο κόνδυλο για πολλά χρόνια. Παρακάτω περιγράφεται τι χρειάζεται πρακτικά, από τη στιγμή που θα το φέρετε σπίτι ως το ξανάνθισμα της επόμενης χρονιάς.

Τι κυκλάμινο έχετε στα χέρια σας

Η πρώτη διάκριση καθορίζει όλη τη φροντίδα. Το κυκλάμινο των ανθοπωλείων είναι το περσικό (C. persicum), με μεγάλα άνθη και φύλλα, κατάλληλο για γλάστρα σε δροσερό μπαλκόνι ή σε φωτεινό ψυχρό δωμάτιο, και χρειάζεται προστασία από τον παγετό. Τα σκληραγωγημένα είδη του κήπου, όπως το κισσόφυλλο (C. hederifolium) και το κώο (C. coum), φυτεύονται στο έδαφος, αντέχουν το κρύο και εξαπλώνονται μόνα τους κάτω από δέντρα. Στην ελληνική φύση το πιο κοινό είδος είναι το γραικό (C. graecum), που ανθίζει το φθινόπωρο σε πετρώδεις πλαγιές.

Πού το τοποθετείτε

Το κυκλάμινο είναι φυτό της δροσιάς και ευδοκιμεί σε θερμοκρασίες από 10 ως 18 βαθμούς Κελσίου, σε ημισκιερή θέση με καλό φως αλλά χωρίς καυτό μεσημεριανό ήλιο. Το πιο συχνό λάθος είναι το ζεστό σαλόνι, όπου με αναμμένο καλοριφέρ το φυτό μαραίνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ένα δροσερό, προστατευμένο μπαλκόνι είναι σχεδόν πάντα καλύτερη θέση από το εσωτερικό του σπιτιού. Αν το κρατήσετε μέσα, διαλέξτε το πιο δροσερό και φωτεινό δωμάτιο, μακριά από σώματα θέρμανσης, τζάκι και ρεύματα ζεστού αέρα.

Πώς φυτεύεται ο κόνδυλος και σε τι χώμα

Το ριζικό σύστημα είναι επιφανειακό, οπότε ταιριάζουν χαμηλές και φαρδιές γλάστρες βάθους 20 ως 25 εκατοστών, πάντα με οπές αποστράγγισης. Το υπόστρωμα πρέπει να είναι ελαφρύ και να στραγγίζει άριστα, καθώς η στάσιμη υγρασία σαπίζει τον κόνδυλο. Ένα μείγμα τύρφης με περλίτη δίνει τον σωστό συνδυασμό υγρασίας και αερισμού, ενώ τα βαριά αργιλώδη χώματα αποφεύγονται. Κατάλληλα υποστρώματα και βελτιωτικά εδάφους διατίθενται έτοιμα.

Οι κόνδυλοι φυτεύονται από τον Σεπτέμβριο ως τον Νοέμβριο σε βάθος 3 ως 5 εκατοστά, με τη στρογγυλεμένη πλευρά προς τα κάτω και την επίπεδη προς τα πάνω. Στη γλάστρα η κορυφή του κονδύλου αφήνεται να προεξέχει ελαφρώς από το χώμα, κάτι που προστατεύει το κέντρο του φυτού από τη σήψη. Στον κήπο οι αποστάσεις είναι 15 ως 20 εκατοστά.

Το πότισμα που σώζει το φυτό

Ο κανόνας είναι απλός. Ποτίζετε μία ως δύο φορές την εβδομάδα στην περίοδο ανάπτυξης, μόνο όταν έχει στεγνώσει η επιφάνεια του χώματος, και το νερό πέφτει γύρω από το φυτό, ποτέ στο κέντρο του, πάνω στον κόνδυλο, στα φύλλα ή στους μίσχους. Η υγρασία εκεί φέρνει σήψη και μυκητολογικές προσβολές.

Ο ασφαλέστερος τρόπος για τη γλάστρα είναι η μέθοδος της λεκάνης. Βυθίζετε τη γλάστρα σε λεκάνη με νερό για 10 ως 30 λεπτά, ώστε το χώμα να τραβήξει υγρασία από τον πυθμένα, και έπειτα την αφήνετε να στραγγίξει καλά πριν την επιστρέψετε στη θέση της. Έτσι ο κόνδυλος και το φύλλωμα μένουν εντελώς στεγνά. Νερό δεν πρέπει να λιμνάζει στο πιατάκι.

Θρέψη στην ανθοφορία

Από το φθινόπωρο ως την άνοιξη, το κυκλάμινο ωφελείται από αραιωμένο υδατοδιαλυτό λίπασμα ανθοφορίας κάθε τρεις ως τέσσερις εβδομάδες, σε μισή δόση από την αναγραφόμενη. Η υπερβολική λίπανση δίνει πλούσιο φύλλωμα και λίγα άνθη, οπότε η λιτή προσέγγιση αποδίδει καλύτερα. Χρησιμοποιούνται κρυσταλλικά υδατοδιαλυτά λιπάσματα ή υγρά λιπάσματα που διαλύονται στο νερό του ποτίσματος.

Ο εβδομαδιαίος καθαρισμός

Ο τακτικός καθαρισμός είναι αυτό που κρατά το φυτό ανθισμένο μέχρι την άνοιξη. Κάθε εβδομάδα αφαιρούνται τα κίτρινα φύλλα και τα μαραμένα άνθη, με τράβηγμα ή ελαφρύ στρίψιμο από τη βάση του μίσχου και όχι με κόψιμο στη μέση, ώστε να μη μένουν υπολείμματα που σαπίζουν πάνω στον κόνδυλο. Η εργασία αυτή γίνεται με τα δάχτυλα ή με μικρό, καθαρό ψαλίδι από τα εργαλεία χειρός.

Ο καλοκαιρινός λήθαργος και το ξανάνθισμα

Την άνοιξη τα φύλλα κιτρινίζουν και ξεραίνονται. Αυτό δεν είναι ασθένεια αλλά το φυσικό τέλος του κύκλου, καθώς ο κόνδυλος μπαίνει σε θερινό λήθαργο για να περάσει τη ζέστη. Μόλις ξεραθεί το υπέργειο μέρος, κόβονται τα ξερά φύλλα, διακόπτεται εντελώς το πότισμα και η γλάστρα μεταφέρεται σε σκιερό, δροσερό και ξηρό σημείο για όλο το καλοκαίρι. Στις αρχές Σεπτεμβρίου ξεκινά ξανά προσεκτικό πότισμα και, μόλις εμφανιστεί νέα βλάστηση, επιστρέφει η κανονική φροντίδα. Με αυτόν τον κύκλο το ίδιο φυτό ανθίζει για πολλά χρόνια, αντί να πετιέται κάθε άνοιξη.

Συχνά προβλήματα

Προσοχή με τα κατοικίδια

Το κυκλάμινο είναι τοξικό για γάτες και σκύλους, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση τοξικών σαπωνινών στον κόνδυλο. Η κατάποση προκαλεί σιελόρροια, εμετό και διάρροια, ενώ μεγαλύτερες ποσότητες κονδύλου δίνουν σοβαρότερα συμπτώματα. Το φυτό τοποθετείται μακριά από ζώα που σκάβουν ή μασούν, και σε περίπτωση κατάποσης χρειάζεται άμεση κτηνιατρική βοήθεια.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί μαραίνεται το κυκλάμινο μέσα στο σπίτι

Σχεδόν πάντα λόγω ζέστης. Χρειάζεται 10 ως 18 βαθμούς Κελσίου και δροσερό, φωτεινό χώρο, οπότε σε ζεστό σαλόνι με καλοριφέρ μαραίνεται γρήγορα, ενώ σε δροσερό μπαλκόνι ανθίζει όλο τον χειμώνα.

Πώς ποτίζεται σωστά το κυκλάμινο

Μία ως δύο φορές την εβδομάδα, όταν στεγνώσει η επιφάνεια του χώματος, με νερό γύρω από το φυτό ή, ακόμη καλύτερα, βυθίζοντας τη γλάστρα σε λεκάνη με νερό για 10 ως 30 λεπτά. Ποτέ νερό στο κέντρο του φυτού.

Πετάμε το κυκλάμινο όταν ξεραθεί την άνοιξη

Όχι. Το ξέρασμα των φύλλων την άνοιξη είναι ο φυσιολογικός θερινός λήθαργος. Διακόπτεται το πότισμα, η γλάστρα μένει σε σκιερό και ξηρό σημείο το καλοκαίρι και τον Σεπτέμβριο ξεκινά ξανά η φροντίδα.

Πότε φυτεύονται οι κόνδυλοι του κυκλάμινου

Από τον Σεπτέμβριο ως τον Νοέμβριο, σε βάθος 3 ως 5 εκατοστά, με την επίπεδη πλευρά προς τα πάνω και με την κορυφή του κονδύλου να προεξέχει ελαφρώς στη γλάστρα.

Μπορεί το κυκλάμινο να μείνει στον κήπο

Τα σκληραγωγημένα είδη, όπως το κισσόφυλλο και το κώο, μένουν μόνιμα στον κήπο και αντέχουν το κρύο. Το περσικό κυκλάμινο της γλάστρας χρειάζεται προστασία από τον παγετό.

Οι συνθήκες διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή, την έκθεση, το νερό και την υγεία του φυτού. Σε επίμονα προβλήματα ή σε προσβολές, καλό είναι να συμβουλευτείτε γεωπόνο. Δοκιμάστε πρώτα μη χημικές μεθόδους και χρησιμοποιείτε μόνο εγκεκριμένα προϊόντα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας.

Βιβλιογραφία

• Royal Horticultural Society, Cyclamen growing guide.
• ASPCA Animal Poison Control, Cyclamen.
• Cyclamen Society, Cultivation.