Πώς φυτεύουμε και φυλάμε σωστά τους κονδύλους της ντάλιας

Η ντάλια δίνει από τα πιο εντυπωσιακά λουλούδια του κήπου, από το καλοκαίρι ως τους πρώτους παγετούς, αλλά όλα κρίνονται από τον κόνδυλο. Ένας κόνδυλος που φυτεύεται σε κρύο, υγρό χώμα ή ποτίζεται πριν βλαστήσει σαπίζει, και ένας κόνδυλος χωρίς «μάτι» δεν βγάζει ποτέ. Οι αποφάσεις που μετρούν είναι πότε και πώς φυτεύετε, τι λίπανση δίνετε, και τι κάνετε τους κονδύλους τον χειμώνα, ώστε να ξανανθίσουν την επόμενη χρονιά. Παρακάτω θα βρείτε πώς διαλέγετε τους κονδύλους, πώς φυτεύονται, και πότε μένουν στο χώμα και πότε ξεριζώνονται.

Πώς διαλέγετε κονδύλους

Ο καλός κόνδυλος είναι σφιχτός, χωρίς μαλακά ή σάπια σημεία και χωρίς μούχλα. Το πιο σημαντικό είναι να έχει τουλάχιστον ένα «μάτι», δηλαδή σημείο βλάστησης στον λαιμό, εκεί όπου ενώνεται με τον παλιό βλαστό, γιατί χωρίς αυτό δεν βλαστάνει. Οι γεροί, υγιείς κόνδυλοι δεν χρειάζονται μούλιασμα πριν τη φύτευση.

Συστάδες κονδύλων ντάλιας με υπολείμματα βλαστών, πάνω στο γρασίδι.

Πότε και πώς φυτεύονται

Η ντάλια δεν αντέχει τον παγετό, οπότε οι κόνδυλοι φυτεύονται την άνοιξη, όταν έχει περάσει ο κίνδυνος παγετού και έχει ζεσταθεί το χώμα, συνήθως από τον Μάρτιο ως τον Μάιο, νωρίτερα στα νότια και αργότερα στα βόρεια.

Για πρωιμότερη ανθοφορία, οι κόνδυλοι ξεκινούν σε γλάστρες τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, σε φωτεινό χώρο χωρίς παγετό, και μεταφυτεύονται όταν ζεστάνει ο καιρός.

Πότισμα και λίπανση μετά τη βλάστηση

Όταν βγουν οι βλαστοί, το πότισμα γίνεται βαθύ και τακτικό, δύο ως τρεις φορές την εβδομάδα το καλοκαίρι στον κήπο και συχνά καθημερινά στη γλάστρα, πάντα στη βάση του φυτού. Ένα σύστημα στάγδην με αυτοματισμό άρδευσης κρατά σταθερή την υγρασία χωρίς να λασπώνει το χώμα. Η λίπανση της ανθοφορίας γίνεται με κρυσταλλικά λιπάσματα φτωχά σε άζωτο και πλούσια σε φώσφορο και κάλιο, γιατί το πολύ άζωτο δίνει φύλλα αντί για λουλούδια. Στη γλάστρα η λίπανση γίνεται κάθε δύο ως τέσσερις εβδομάδες.

Κορυφολόγημα για περισσότερα λουλούδια

Όταν ο κεντρικός βλαστός έχει τρία ως τέσσερα ζευγάρια φύλλων, η κορυφή του κόβεται πάνω από ένα ζευγάρι φύλλων, ώστε το φυτό να βγάλει πλάγιους βλαστούς και περισσότερα λουλούδια. Τα μαραμένα άνθη κόβονται τακτικά με κλαδευτικά εργαλεία. Ένα πρακτικό σημάδι για να μην κόψετε μπουμπούκι κατά λάθος είναι ότι το μαραμένο άνθος έχει σχήμα κώνου, ενώ το νέο μπουμπούκι είναι στρογγυλό.

Μένουν οι κόνδυλοι στο χώμα τον χειμώνα

Σύμφωνα με τη Royal Horticultural Society, στις ήπιες περιοχές με στραγγιζόμενο χώμα οι κόνδυλοι μένουν στο έδαφος τον χειμώνα, κάτω από ένα στρώμα εδαφοκάλυψης 7,5 ως 15 εκατοστών, από φλοιό ή κομπόστ. Αυτό ισχύει για μεγάλο μέρος της πεδινής Ελλάδας.

Στις ψυχρές περιοχές και στα βαριά, υγρά εδάφη οι κόνδυλοι ξεριζώνονται αφού ο πρώτος παγετός μαυρίσει το φύλλωμα. Οι βλαστοί κόβονται στα 10 ως 15 εκατοστά, και ο κόνδυλος βγαίνει προσεκτικά με ένα σκαπτικό εργαλείο, όπως η τσουγκράνα. Οι κόνδυλοι στεγνώνουν ανάποδα για δύο εβδομάδες περίπου και φυλάγονται σε κιβώτια με ξερή άμμο ή κομπόστ, με τον λαιμό ελεύθερο, σε δροσερό, ξηρό χώρο χωρίς παγετό.

Όταν η ντάλια ξεραίνεται

Στο τέλος της ανθοφορίας και μετά τον πρώτο παγετό, το υπέργειο μέρος ξεραίνεται φυσιολογικά, ενώ ο κόνδυλος ξαναβγάζει την άνοιξη. Το καλοκαίρι, το μαράνασμα οφείλεται συνήθως στη ζέστη και την ξηρασία, ενώ όταν τα φύλλα κιτρινίζουν και οι βλαστοί μαλακώνουν σε χώμα συνεχώς υγρό, ο κόνδυλος σαπίζει. Για τις αφίδες και τον τετράνυχο, που εμφανίζονται στη ζέστη, οι ήπιες προσβολές αντιμετωπίζονται πρώτα με βιολογικά φυτοπροστατευτικά.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε φυτεύουμε ντάλιες

Την άνοιξη, συνήθως από τον Μάρτιο ως τον Μάιο, όταν περάσει ο κίνδυνος παγετού και ζεσταθεί το χώμα.

Πόσο βαθιά φυτεύεται ο κόνδυλος

Σε βάθος 10 ως 15 εκατοστών, οριζόντια, με το μάτι προς τα πάνω.

Ποτίζουμε τη ντάλια μετά τη φύτευση

Όχι, ως να βγουν οι πρώτοι βλαστοί, γιατί ο κόνδυλος σαπίζει εύκολα σε υγρό χώμα.

Βγάζουμε τους κονδύλους τον χειμώνα

Στις ήπιες περιοχές με στραγγιζόμενο χώμα μένουν στο έδαφος κάτω από παχιά εδαφοκάλυψη. Στις ψυχρές περιοχές και στα βαριά εδάφη ξεριζώνονται και φυλάγονται.

Τι λίπασμα θέλει η ντάλια

Λίπασμα ανθοφορίας, φτωχό σε άζωτο και πλούσιο σε φώσφορο και κάλιο, γιατί το πολύ άζωτο δίνει φύλλα αντί για λουλούδια.

Είναι τοξική η ντάλια για τα κατοικίδια

Σύμφωνα με το ASPCA, είναι ελαφρά τοξική για σκύλους, γάτες και άλογα, με ήπια στομαχικά συμπτώματα και ερεθισμό του δέρματος.

Σημαντικές σημειώσεις

Οι ημερομηνίες φύτευσης και η απόφαση για το αν οι κόνδυλοι μένουν στο χώμα εξαρτώνται από την περιοχή, το υψόμετρο και το έδαφος, οπότε τα παραπάνω λειτουργούν ως γενικές κατευθύνσεις. Σε σοβαρές ή επίμονες προσβολές, ένας γεωπόνος που θα δει τα φυτά επιτόπου δίνει την ασφαλέστερη διάγνωση.

Οι μη χημικές μέθοδοι δοκιμάζονται πρώτες, όπως το ξέπλυμα και το πράσινο σαπούνι για τις αφίδες. Όταν χρειαστεί σκεύασμα, χρησιμοποιούνται μόνο εγκεκριμένα προϊόντα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας.

Πηγές

• Royal Horticultural Society, Dahlia 'Twyning's Candy'.
• Sarah Raven, How to plant, grow and care for dahlias.
• Crocus, How to grow dahlias from tubers.
• ASPCA, Dahlia.