Πώς διαλέγουμε σπόρο αγγουριού για την καλλιέργεια

Η επιλογή σπόρου αγγουριού καθορίζεται από τον τύπο του καρπού που θέλετε, τον τρόπο καλλιέργειας, στο χωράφι, στο θερμοκήπιο ή σε γλάστρα, και το είδος των ανθέων της ποικιλίας. Αυτά ορίζουν αν θα χρειαστεί επικονίαση, πόσο παραγωγικό θα είναι το φυτό και αν οι καρποί θα έχουν σπόρους και πικράδα. Ο σπόρος πρέπει να είναι πιστοποιημένος, με υψηλή βλαστικότητα και καθαρότητα ποικιλίας.

Τύποι αγγουριού ανάλογα με τη χρήση

Το αγγούρι (Cucumis sativus) διατίθεται σε τέσσερις βασικούς τύπους, που διαφέρουν στο μέγεθος, τη φλούδα και τη χρήση.

Ο μακρύς τύπος θερμοκηπίου δίνει το γνώριμο μακρύ, λείο αγγούρι του σούπερ μάρκετ, ο κοινός τύπος υπαίθρου ταιριάζει στο χωράφι και στον κήπο, ο τύπος mini δίνει τραγανά μικρά αγγουράκια βολικά και για γλάστρα, ενώ ο τύπος τουρσί προορίζεται για πίκλες.

Τι είδος άνθη έχει η ποικιλία

Το αγγούρι είναι κατά κανόνα μονόοικο φυτό, φέρει δηλαδή στο ίδιο φυτό ξεχωριστά αρσενικά και θηλυκά άνθη, και ο καρπός σχηματίζεται στο θηλυκό άνθος μετά τη γονιμοποίηση. Πολλές σύγχρονες ποικιλίες θερμοκηπίου φέρουν σχεδόν αποκλειστικά θηλυκά άνθη, οπότε δένουν περισσότερους καρπούς. Οι παρθενοκαρπικές ποικιλίες δένουν καρπό χωρίς να χρειάζεται γονιμοποίηση, δίνουν αγγούρια χωρίς σπόρους και χωρίς πικράδα και είναι ιδανικές για θερμοκήπιο ή για μπαλκόνι, όπου συχνά λείπουν οι μέλισσες και τα άλλα επικονιαστικά έντομα. Αντίθετα, οι μονόοικες ποικιλίες ανοιχτού χωραφιού βασίζονται στα έντομα για την επικονίαση.

Υβρίδια F1 ή παραδοσιακές ποικιλίες

Ο σπόρος διατίθεται είτε ως υβρίδιο F1, με ομοιόμορφα φυτά, υψηλή παραγωγή και ενσωματωμένες ανθεκτικότητες, είτε ως παραδοσιακή ποικιλία ανοιχτής επικονίασης, από την οποία μπορείτε να κρατήσετε δικό σας σπόρο. Οι περισσότερες παρθενοκαρπικές και γυνοικές ποικιλίες διατίθενται ως υβρίδια F1. Από ένα υβρίδιο ο σπόρος που κρατάτε δεν αναπαράγει σταθερά τα χαρακτηριστικά του μητρικού φυτού, οπότε η διατήρηση σπόρου έχει νόημα μόνο στις παραδοσιακές ποικιλίες.

Ανθεκτικότητες σε ασθένειες

Το αγγούρι προσβάλλεται συχνά από περονόσπορο, ωίδιο, τον ιό του μωσαϊκού και εδαφογενείς μυκητιάσεις όπως το φουζάριο. Οι σύγχρονες ποικιλίες, ιδίως τα υβρίδια F1, φέρουν συχνά ανθεκτικότητες σε μία ή περισσότερες από αυτές, που αναγράφονται δίπλα στο όνομα της ποικιλίας. Σε περιοχές ή θερμοκήπια με ιστορικό προσβολών, η επιλογή ανθεκτικών ποικιλιών μειώνει τις απώλειες και τις επεμβάσεις, πάντα σε συνδυασμό με καλό αερισμό, αμειψισπορά και σωστό πότισμα.

Πόσος σπόρος χρειάζεται

Κάθε γονιμοποιημένος καρπός περιέχει από 200 ως 400 σπέρματα, οπότε ένα φακελάκι σπόρων καλύπτει πολλά περισσότερα φυτά από όσα χωρά ένας κήπος. Ο σπόρος βλασταίνει σε ζεστό χώμα, καθώς το αγγούρι είναι θερμοαπαιτητικό και η βλάστηση σταματά κάτω από τους 10 με 13 βαθμούς Κελσίου. Καλή πρακτική είναι να σπέρνετε λίγους παραπάνω σπόρους και να κρατάτε τα πιο εύρωστα φυτά. Αφού επιλεγεί ο σπόρος, ακολουθεί η καλλιέργεια του αγγουριού σε κήπο ή γλάστρα, από τη σπορά ως τη συγκομιδή.

Πώς επιλέγετε ανάλογα με τον χώρο

Για ανοιχτό χωράφι ή κήπο ταιριάζει ο κοινός τύπος υπαίθρου ή ο τύπος τουρσί, συνήθως σε μονόοικες ποικιλίες που επικονιάζονται από τα έντομα. Για θερμοκήπιο προτιμάται ο μακρύς τύπος, σε γυνοικές και παρθενοκαρπικές ποικιλίες που δένουν καρπό χωρίς επικονίαση και δίνουν υψηλή, ομοιόμορφη παραγωγή. Για γλάστρα και μπαλκόνι η καλύτερη επιλογή είναι οι μικρόκαρπες ποικιλίες τύπου mini, ιδανικά παρθενοκαρπικές, ώστε να δένουν καρπό ακόμη και χωρίς μέλισσες, μαζί με μια ποικιλία συμπαγούς ανάπτυξης που διαχειρίζεται εύκολα σε περιορισμένο χώρο.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά αγγουριού θερμοκηπίου και υπαίθρου

Ο μακρύς τύπος θερμοκηπίου έχει λεία φλούδα, μήκος περίπου 30 εκατοστά και συνήθως δεν έχει σπόρους ούτε πικράδα, ενώ ο κοινός τύπος του χωραφιού είναι πιο κοντός, με τραχύτερη φλούδα.

Τι σημαίνει παρθενοκαρπικό αγγούρι

Παρθενοκαρπική είναι η ποικιλία που δένει καρπό χωρίς γονιμοποίηση, δίνει αγγούρια χωρίς σπόρους και χωρίς πικράδα και ταιριάζει σε θερμοκήπιο ή μπαλκόνι, όπου λείπουν τα επικονιαστικά έντομα.

Ποιο αγγούρι διαλέγω για γλάστρα ή μπαλκόνι

Για γλάστρα προτιμώνται οι μικρόκαρπες ποικιλίες τύπου mini και οι παρθενοκαρπικές, που δένουν καρπό χωρίς να χρειάζονται μέλισσες για την επικονίαση.

Μπορώ να κρατήσω σπόρο από τη σοδειά μου

Ναι, αν πρόκειται για παραδοσιακή ποικιλία ανοιχτής επικονίασης. Από υβρίδιο F1 ο σπόρος δεν αναπαράγει σταθερά τα χαρακτηριστικά του μητρικού φυτού.

Πηγές

• Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Η καλλιέργεια των κολοκυνθωδών.
• University of Illinois Extension, Starting a garden, warm season vegetables.