Τρύγος - Πότε και πώς γίνεται η συγκομιδή του Αμπελιού

Ο τρύγος των σταφυλιών

Ο τρύγος είναι μια από τις σημαντικότερες διαδικασίες για τους παραγωγούς σταφυλιών. Σε πολλές χώρες, η μέρα της συγκομιδής είναι τόσο σημαντική που οι παραγωγοί οργανώνουν γλέντια για να γιορτάσουν το γεγονός.

Η περίοδος συγκομιδής αρχίζει συνήθως 30 έως 70 ημέρες μετά την καρπόδεση, όταν οι ράγες αλλάζουν χρώμα από πράσινο σε κίτρινο (για τις λευκές ποικιλίες) ή σε κόκκινο-μωβ (για τις ερυθρές). Σε αυτό το στάδιο παρατηρείται αύξηση των σακχάρων και ταυτόχρονη μείωση των οξέων.

Γενικά, στο βόρειο ημισφαίριο οι περισσότερες ποικιλίες ωριμάζουν από τον Αύγουστο έως τον Νοέμβριο, ενώ στο νότιο από τον Μάρτιο έως τον Αύγουστο.

Ωστόσο, ο προσδιορισμός του ιδανικού χρόνου συγκομιδής δεν είναι εύκολη υπόθεση. Οι περιβαλλοντικές συνθήκες, ο τύπος του εδάφους, η θέση της ποικιλίας και οι καλλιεργητικές πρακτικές επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα του τελικού προϊόντος. Οι παραγωγοί συχνά επιλέγουν διαφορετικά στάδια ωρίμανσης, ανάλογα με τα επιθυμητά ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Βασικά κριτήρια ωρίμανσης

Οι αμπελοπαραγωγοί λαμβάνουν υπόψη συγκεκριμένα χαρακτηριστικά:

Για τις ερυθρές οινοποιήσιμες ποικιλίες

• αναλογία σακχάρων – οξέων

• περιεκτικότητα σε φαινόλες

• τανίνες

• φλαβονοειδή

Για τις λευκές οινοποιήσιμες ποικιλίες

• αναλογία σακχάρων – οξέων

• αρωματικές ενώσεις

Για τα επιτραπέζια σταφύλια

• αναλογία σακχάρων – οξέων

• μέγεθος ραγών

Για τον λόγο αυτό, κατά το τελικό στάδιο ωρίμανσης (από τον περκασμό έως την πλήρη αλλαγή χρώματος), οι παραγωγοί παρακολουθούν καθημερινά τις καιρικές συνθήκες και την κατάσταση των τσαμπιών, ώστε να περιορίζονται πιθανοί κίνδυνοι προσβολών ή ζημιών.

Μέτρηση σακχάρων και βαθμοί Brix

Οι περισσότεροι παραγωγοί χρησιμοποιούν φορητές συσκευές για τη μέτρηση της περιεκτικότητας του χυμού σε σάκχαρα. Οι συσκευές αυτές δείχνουν τους βαθμούς Brix, που αποτελούν ένδειξη της συγκέντρωσης σακχάρων.

1° Brix αντιστοιχεί σε 1 g σακχαρόζης ανά 100 g διαλύματος.

Η μέθοδος χρησιμοποιείται ευρέως για:

• τον προσδιορισμό της ωρίμανσης

• την εκτίμηση της πιθανής περιεκτικότητας σε αλκοόλ

• την αξιολόγηση της ποιότητας

Συνήθως:

• τα οινοποιήσιμα σταφύλια συλλέγονται στους 12–24 °Brix

• τα επιτραπέζια σταφύλια στους 12–20 °Brix

• οι άσπερμες ποικιλίες στους 16–20 °Brix

• οι ποικιλίες με σπόρους περίπου στους 13–14 °Brix

Χειρωνακτικός τρύγος

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα σταφύλια συλλέγονται με το χέρι. Ο τρύγος γίνεται με μαχαίρια ή ψαλίδια, χειροκίνητα ή ηλεκτρικά.

Τα κομμένα τσαμπιά τοποθετούνται σε καλάθια και μεταφέρονται:

• στο οινοποιείο για τις οινοποιήσιμες ποικιλίες

• σε αποθήκες για τα επιτραπέζια σταφύλια

Τα επιτραπέζια σταφύλια συγκομίζονται αποκλειστικά χειρωνακτικά, καθώς η μηχανική συγκομιδή μπορεί να προκαλέσει τραυματισμούς και μώλωπες. Μετά τη συγκομιδή, ψύχονται και οδηγούνται σε χώρους συσκευασίας.

Μηχανική συγκομιδή

Η μηχανική συγκομιδή εφαρμόζεται κυρίως σε οινοποιήσιμες ποικιλίες. Τα μηχανήματα κινούνται ανάμεσα στις γραμμές και, μέσω δονήσεων, αποσπούν τα σταφύλια χωρίς να τραυματίζουν τα πρέμνα.

Στη συνέχεια:

• τα σταφύλια συλλέγονται σε ιμάντες μεταφοράς

• απομακρύνονται τα ξένα σώματα

• καταλήγουν σε ειδικά δοχεία

Η άμεση μεταφορά στο οινοποιείο είναι κρίσιμη.

Παρότι το κόστος των μηχανημάτων είναι υψηλό, πολλοί παραγωγοί στρέφονται σε αυτή τη λύση λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού. Η μηχανική συγκομιδή επιτρέπει τη γρήγορη συλλογή μεγάλων εκτάσεων, αλλά δεν είναι κατάλληλη για ποικιλίες με λεπτή επιδερμίδα, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμών, πρόωρης ζύμωσης και υποβάθμισης της ποιότητας.

Μετασυλλεκτικός χειρισμός

Τα σταφύλια είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα φρούτα. Μετά τη συγκομιδή, μεταφέρονται όσο το δυνατόν γρηγορότερα:

• είτε σε εγκαταστάσεις συσκευασίας

• είτε στο οινοποιείο

Για μεταφορές μεγάλων αποστάσεων, ειδικά στα επιτραπέζια σταφύλια, χρησιμοποιούνται φορτηγά-ψυγεία ώστε να διατηρείται η ποιότητα του προϊόντος.

Βρείτε μας επίσης στο Wikifarmer